Afet Bölgelerinde Planlama Yetkisi

Öncelikle afet bölgelerinin nasıl belirlendiğini izah edelim. 7269 sayılı Umumi Hayata Müessir Afetler Dolayısıyla Alınacak Tedbirler ve Yapılacak Yardımlar Hakkında Kanunun 2. maddesine göre; su baskınına uğramış veya uğrayabilir bölgeler, Çevre ve Şehircilik Bakanlığının teklifi üzerine Devlet Su İşlerinin bağlı bulunduğu Bakanlıkça; yer sarsıntısı, yer kayması, kaya düşmesi ve çığ gibi afetlere uğramış veya uğrayabilir bölgeler ise, Çevre ve Şehircilik Bakanlığınca tespit ve bunlardan şehir ve kasabalarda meydana gelen ve gelebileceklerin sınırları imar planına, imar planı bulunmayan kasaba ve köylerde de belli edildikçe harita veya krokilere işlenmek suretiyle, afete maruz bölge olarak Çevre ve Şehircilik Bakanlığının teklifi üzerine Bakanlar Kurulunca kararlaştırılır. Bu şekilde tespit edilen sınırlar, Çevre ve Şehircilik Bakanlığının isteği üzerine ilgili valiliklerce mahallinde ilan edilir.

Çeşitli kanunlar, bu şekilde tesis edilen afet bölgelerinde planlama yetkisini Çevre ve Şehircilik Bakanlığına vermektedir.

Örneğin İmar Kanunu’nun 9. maddesine göre Çevre ve Şehircilik Bakanlığı gerekli görülen hallerde, umumi hayata müessir afetler dolayısıyla yapılması gereken planların ve plan değişikliklerinin, tamamını veya bir kısmını, ilgili belediyelere veya diğer idarelere bu yolda bilgi vererek ve gerektiğinde işbirliği sağlayarak yapmaya, yaptırmaya, değiştirmeye ve re’sen onaylamaya yetkilidir.

Ayrıca 7269 sayılı Kanun’a göre afet dolayısıyla hasara uğramış şehir ve kasabaların imar planı mevcutsa ve Çevre ve Şehircilik Bakanlığınca da değiştirilmesine gerek görülmüyorsa inşaata genel hükümler çerçevesinde müsaade edilir. Mevcut imar planının kısmen değiştirilmesi gerekli görülen yerlerde bu değişiklik planları Çevre ve Şehircilik Bakanlığınca 5 ay içinde yaptırılır. İmar planı olmayan veya tamamen değiştirilmesi gereken yerlerde halihazır harita ve imar planı Çevre ve Şehircilik Bakanlığınca öncelikle yapılır veya yaptırılır. Bu planlar yapılıncaya kadar gelecekteki planlara göre esaslı inşaat yaptırılmasına Çevre ve Şehircilik Bakanlığınca izin verilebilir.

7269 sayılı Kanun’un aksine 5902 sayılı Afet ve Acil Durum Yönetimi Başkanlığının Teşkilat ve Görevleri Hakkında Kanun, afete uğramış bölgelerde planlama yetkisini Afet ve Acil Durum Yönetimi Başkanlığına vermektedir. 5902 sayılı Kanun’un 10. maddesi “Afete uğramış yerlerin imar, plan, proje işlemleri ile bu alandaki hukuki işlemlerin yürütülmesinde kamu kurum ve kuruluşları ile koordinasyonu sağlamak, yapılan işlemleri denetleme”yi İyileştirme Dairesi Başkanlığı’nın görevleri arasında saymaktadır. Keza Kanun’un 12. maddesi depremde zarara uğraması muhtemel yerler ile zarara uğramış yerlerin imar, plan ve proje işlemlerinin Deprem Dairesi Başkanlığı tarafından yürütüleceğini hüküm altına almıştır.

7269 sayılı Kanunun yanı sıra bazı özel Kanunlarla Çevre ve Şehircilik Bakanlığına afet bölgelerinde planlama yetkisi verildiği görülmektedir. Örneğin 4123 sayılı Tabii Afet Nedeniyle Meydana Gelen Hasar ve Tahribata İlişkin Hizmetlerin Yürütülmesine Dair Kanuna 29.05.2003 tarihli ve 4864 sayılı Kanunun 7. maddesi ile eklenen geçici madde hükmüne göre; 27.01.2003 tarihinde Tunceli-Pülümür ve çevresinde, 10.04.2003 tarihinde İzmir-Urla, Seferihisar ve çevresinde ve 01.05.2003 tarihinde Bingöl ve çevresinde meydana gelen depremlerde meydana gelen zararların tazmin edilebilmesi amacı ile temin edilecek araziler üzerinde imar mevzuatındaki kısıtlamalara bağlı kalmaksızın harita, her türlü imar ve parselasyon planları Çevre ve Şehircilik Bakanlığınca yapılır veya yaptırılır ve onanır.

Benzer şekilde Denizli-Buldan ve Çevresinde, Hakkari’de, Bingöl-Karlıova ve Çevresi ile Erzurum-Çat’da Meydana Gelen Deprem Afetlerine ve Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair 5327 sayılı Kanun ile afetzedelere konut, işyeri ve her türlü alt yapı ve sosyal donatı yapılmak üzere temin edilen arazi üzerinde plan yapma yetkisi Çevre ve Şehircilik Bakanlığına verilmiştir. Kanunun 2. maddesine göre bu araziler üzerinde imar mevzuatındaki kısıtlamalara bağlı kalmaksızın harita, her türlü imar ve parselasyon planları Çevre ve Şehircilik Bakanlığınca yapılır veya yaptırılır ve onanır.

Yine 5234 sayılı Bazı Kanun ve Kanun Hükmünde Kararnamelerde Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun Geçici 6. maddesine göre;

  • Erzurum İli, Ilıca İlçesi, Pulur Çayı kenarında sel afetinden etkilenen 493 konut ve işyerinin, Gaziantep İli, Şahinbey İlçesi, Aydınbaba Mahallesinde yer alan jeolojik açıdan risk taşıyan bölgede bulunan 240 binanın ve Mardin İli, Dargeçit İlçesi, Beğendi Köyünde yer alan 33 konutun, Çevre ve Şehircilik Bakanlığınca tespit edilecek yere nakledilmesi,
  • 25.03.2004, 28.03.2004 tarihlerinde Erzurum-Ilıca, Aşkale, Çat ve çevresinde, 02.07.2004 tarihinde Ağrı’da meydana gelen depremler ile 04-05-06.03.2004 tarihlerinde Ilıca ve çevresindeki sel afeti nedeni ile oluşan hasarın giderilmesi,

İçin edinilecek taşınmazlar üzerinde imar mevzuatındaki kısıtlamalara bağlı kalmaksızın harita, her türlü imar ve parselasyon planları Çevre ve Şehircilik Bakanlığınca yapılır veya yaptırılır ve onanır.

İlk yorum yapan olun

Bir yanıt bırakın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak.


*


This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.