Belediye ve Mücavir Alan Sınırları Dışında İmar Kanununa Göre Yıkım ve Para Cezası Uygulanabilir mi?

Suat ŞİMŞEK-Daire Başkanı, Milli Emlak Genel Müdürlüğü

İmar Kanunu’nun 32 ve 42. maddeleri, belediyelere ve il özel idarelerine, ruhsatsız veya kaçak yapıların yıkımı ve para cezası uygulanması konusunda yetki vermektedir.

Belediye ve Mücavir Alan Sınırları Dışında İmar Kanununa Göre Yıkım ve Para Cezası

Danıştay, belediye ve mücavir alan sınırları dışında bulunan köylerde denetim ve yıkım yetkisinin kullanılmasında hukuka aykırılık görmemiştir.

Danıştay kararlarına göre İmar Kanununun “Genel Esaslar” başlıklı 3. maddesine göre her hangi bir sahanın her ölçekteki plan esaslarına, şayet planı bulunmuyorsa yönetmelik esaslarına uygun olarak kullanılması zorunludur. Bu nedenle planı olmayan yerlerde “Plansız Alanlar Yönetmeliği” hükümlerinin uygulanması, buralardaki yapılaşmaların anılan Yönetmelik hükümleri uyarınca denetim altında tutulması, başka bir anlatımla Yönetmelikte belirtilen alanlardaki yapılaşmanın bu yönetmelik hükümlerine uygun olması gerekmektedir. Bu nedenle, ruhsata tabi olmasa da yapının imar mevzuatı ile fen ve sağlık koşullarına uygun yapılıp yapılmadığının denetlenmesi gerektiği açıktır. Danıştay 6. Dairesi 04.10.1993 tarihli ve E:1992/4617, K:1993/3926 sayılı kararında köy yerleşik alanları ve mezralarda yapılacak yapıların valiliklerce denetlenebileceğini ifade etmiştir. Ancak İl Özel İdaresi Kanununun yürürlüğünden itibaren belediye sınırları dışında imar ile ilgili yetkiler il özel idarelerine geçtiğinden bu tarihten itibaren bu tür yapıların il özel idareleri tarafından denetlenmesi gerekmektedir.       

İmar Kanunu 32. Madde Kapsamında Yıkım ve Para Cezası İçin köy yerleşik alanının tespit edilmiş olması gerekir mi?

Belediye ve mücavir alan sınırları dışındaki köy ve mezralarda denetim ve yıkım yetkisinin kullanılabilmesi için mutlaka köy yerleşik alanının tespit edilmiş olması gerekmez. Her ne kadar 27. maddede “belediye ve mücavir alanlar dışında köy nüfusuna kayıtlı ve köyde sürekli oturanların köy yerleşik alanları ve civarında ve mezralarda yaptıracağı konut, hayvancılık veya tarımsal amaçlı yapılar için inşaat ve iskan ruhsatının aranmayacağı, ancak yapının fen ve sağlık kurallarına uygun olması ve muhtarlıktan izin alınması gerektiği” hükmünün uygulanabilmesi için köy yerleşik alanı ve civarının Plansız Alanlar Yönetmeliğinin 4/4. maddesindeki esaslara uygun olarak il idare kurulu kararı ile belirlenmesi gerekmekte ise de köy yerleşik alanın ve civarının tespit edilmemiş olması imarla ilgili yetkilerin kullanılmasına engel teşkil etmemektedir. Bunun aksini düşünmek yerleşik alanı tespit edilmemiş köylerde imardan kaynaklanan yetkilerin kullanılamaması sonucunu doğurur ki böyle bir durumun İmar Kanununun felsefesi ile bağdaştığını söylemek zordur.           

“Danıştay 6. Dairesi, 15.03.2005, E:2003/5193, K:2005/1548            

İdarenin imar mevzuatından kaynaklanan yetkisini kullanabilmesi için mutlaka köyün yerleşme planının yapılması ve/veya köy yerleşik alanı ve civarının tespit edilmiş olmasına gerek bulunmadığı, plansız alanlar yönetmeliğinin uygulanacağı.

Köy yerleşme planının onayından itibaren artık bu plan hükümlerine göre uygulama yapılması gerekecektir. Bu alanlarda artık Plansız Alanlar İmar Yönetmeliğinin uygulanmayacağı tabiidir.

Görüldüğü üzere idarenin imar mevzuatından kaynaklanan yetkisini kullanabilmesi için mutlaka köyün yerleşme planının yapılması ve/veya köy yerleşik alanın ve civarının tespit edilmiş olmasına gerek bulunmamaktadır. Yukarıda da belirtildiği üzere köy yerleşme planı yapılmamış olsa bile Plansız Alanlar İmar Yönetmeliği hükümleri uygulanacağı gibi köy yerleşik alanı ve civarının tespitinin yapılmamış olması durumunda bu alanlarda valilikler yetkilidir. Aksine bir yorum köy mülki sınırları içinde kalmakla beraber yerleşik alan tespiti yapılmamış olan yerlerin bu tespit yapılmadan imara açılamayacağı ve buralarda imarla ilgili herhangi bir denetimin yapılamayacağı sonucunu yaratacaktır.”

 

İlk yorum yapan olun

Bir yanıt bırakın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak.


*


This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.