Danıştay İDDK, E: 2003/329, K: 2005/2153 (Vakıf yüksek öğretim kurumlarının imar planı ve uygulamaları açısından resmi kurum sayılacağı)

 

DairesiKarar YılıKarar NoEsas YılıEsas NoKarar Tarihi
İDARİ DAVA DAİRELERİ20052153200332916/06/2005
KARAR METNİ
KAMU HİZMETİ YAPTIĞI TARTIŞMASIZ OLAN, ANAYASA MAHKEMESİ KARARLARINDA DA BELİRTİLDİĞİ ÜZERE YASAYLA KURULAN VE KAMU TÜZEL KİŞİLİĞİNE SAHİP BULUNAN VAKIF ÜNİVERSİTELERİNİN BU HİZMETİ YERİNE GETİRMEKTE KULLANDIĞI YAPILARININ RESMİ BİNA OLDUĞUNUN KABULÜNÜN GEREKTİĞİ HK.<
Temyiz İsteminde Bulunan (Davacı ) : ? Üniversitesi
Vekili : Av?., Av. ?
Karşı Taraf (Davalı) : Şişli Belediye Başkanlığı-İSTANBUL
Vekili : Av. ?
İstemin Özeti : İstanbul 4. İdare Mahkemesinin 31.12.2002 günlü, E:2002/1860, K:2002/1723 sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması davacı tarafından istenilmektedir.
Savunmanın Özeti : Temyiz isteminin reddi ile usul ve hukuka uygun bulunan ısrar kararının onanması gerektiği savunulmaktadır.
Danıştay Tetkik Hakimi Ahmet Arslan’ın Düşüncesi : İstanbul 4. İdare Mahkemesinin ısrar kararının Danıştay Altıncı Daire kararı doğrultusunda bozulması gerektiği düşünülmektedir.
Danıştay Savcısı M.İclal Kutucu’nun Düşüncesi : Temyiz dilekçesinde öne sürülen hususlar 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 49. maddesinin 1. fıkrasında belirtilen nedenlerden hiçbirisine uymayıp, Danıştay Altıncı Dairesince verilen kararın dayandığı hukuki ve yasal nedenler karşısında anılan kararın bozulmasını gerektirir nitelikte görülmemektedir.
Açıklanan nedenlerle temyiz isteminin reddiyle Daire kararının onanmasının uygun olacağı düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Hüküm veren Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulunca , 2577 sayılı Kanunun 17. maddesine göre, davacının duruşma istemi kabul edilmeyerek ve dosyanın tekemmül etmiş olduğu anlaşıldığından davacının yürütmenin durdurulması istemi hakkındaki talebi görüşülmeksizin dosya incelendi, gereği görüşüldü:
İstanbul, Şişli, Kuştepe Mahallesi, 246 DY-2A pafta, ? ada ? parsel sayılı taşınmaz üzerine inşa edilen ruhsatsız yapıların 3194 sayılı İmar Kanunun 32. maddesi uyarınca yıktırılmasına ilişkin 21.8.1998 günlü, 1905 sayılı belediye encümen kararının iptali istemiyle açılan davada, İstanbul 4. İdare Mahkemesinin davanın reddi yolundaki 15.11.2001 günlü, E:2000/701, K:2001/1221 sayılı kararı temyiz incelemesi sonucunda; Danıştay Altıncı Dairesinin 27.6.2002 günlü, E:2002/834, K:2002/3716 sayılı kararı ile bozulmuş ise de; İstanbul 4. İdare Mahkemesi bozma kararına uymayarak davanın reddi yolundaki ilk kararında ısrar etmiştir.
Davacı bu kez İstanbul 4. İdare Mahkemesinin 31.12.2002 günlü, E:2002/1860, K:2002/1723 sayılı ısrar kararını temyiz etmekte ve bozulmasını istemektedir.
İstanbul 4. İdare Mahkemesi ısrar kararıyla; mülkiyeti davalı idareye ait Şişli-Kuştepe Mahallesi 246 DY-2A pafta, ? ada, ? parsel sayılı taşınmazların 16.4.1997 tarihli 1/1000 ölçekli ıslah imar planında zemin üstü resmi ve sosyal bina ve oyun alanı, zemin altı kat otoparkı ve çarşı alanında kalmakta iken 11.4.1997 tarihinde davacı üniversite ile davalı idare arasında yapılan protokole göre 49 yıl süreyle davacı Üniversitenin kullanımına bırakıldığı, anılan protokolün(D) bendindeki “… yeniden plan ve imar projesi yaparak üniversite binası olarak inşa etmek”hükmü gereğince 1 ve 2 sayılı parsellerin üniversite alanına alınması ile ilgili olarak 4.11.1998 günlü, 443 sayılı meclis kararıyla yapılması kararlaştırılan 1/1000 ölçekli plan değişikliği işleminin henüz Büyükşehir Belediye Başkanlığına onay için iletilmediği, bu arada davacı üniversitenin 11.2.1998 günlü dilekçesi ile davalı idareye başvurarak 9067 ada, 2 parsel sayılı taşınmaz üzerine inşa edilecek ilave bina ile ilgili olarak avan projenin ekli olduğundan bahisle inşaat ruhsatı verilmesi talebinde bulunduğu, davalı idarenin bila tarih, 98/1379 sayılı işlemiyle vaziyet planı ve proje ile ilgili bazı eksikliklerin giderilmesi gerektiğinden bahisle başvuruya yanıt verildiği, mahallinde yapılan inceleme sonucu 13.5.1998 günlü yapı tesbit tutanağı ile 30.6.1998 günlü yapı tatil tutanağı düzenlenerek, 2 parselde bulunan inşai faaliyetin ruhsatsız olarak tamamlandığı, (A) blokta dış sıvanın yapıldığı, doğramaların takıldığı, (B) ve (C) bloklarda dış cephe boyalarının tamamlandığının tesbit edilmesi üzerine dava konusu 21.8.1998 günlü, 1905 sayılı encümen kararı ile sözkonusu yapıların yıkımına karar verildiği, Danıştay Altıncı Dairesinin 27.6.2002 günlü kararıyla, davacının avan projenin ekli olduğundan bahisle ruhsat verilmesi istemiyle başvuruda bulunduğu ve idarece belli eksikliklerin giderilmesinin istenildiğinden, davacı üniversitenin başvurusu üzerine belediyece tesis edilen işlemlerin araştırılması gerektiği gerekçesiyle Mahkemelerinin kararı bozulmuş ise de, 3194 sayılı İmar Kanununun 26. maddesi hükmü karşısında, davacı Üniversitenin resmi bina niteliğindeki yapısı için ruhsat verilebilmesinin, öncelikle imar planında ilgili parsel için bu fonksiyonun tesis edilmiş olması önkoşulunun varlığının gerektiği, davacının bina yaptığı taşınmazın yürürlükteki planlarda zemin üstü resmi ve sosyal bina ve oyun alanı, zemin altı katlı otopark ve çarşı alanında kaldığı, bu fonksiyonun plan tadili suretiyle değiştirilmediği sürece; yapı ruhsatı verilemeyeceği kuşkusuz olup, bu hususun ise “yapıya ruhsat verilmemesi” ile ilgili olarak tesis edilmiş işlem hakkında açılacak davada gözetilmesi gerektiğinin tartışmasız olduğu, kaldı ki, davacının ruhsat talebinin idarece geri çevrilmiş olması veya istemin gereğini yerine getirmemiş olması davacıya ruhsatsız inşaat yapma hakkı vermeyeceği, bu durumda, ruhsatsız olarak yapıldığı tesbit edilen, ayrıca ruhsat verilmeme işlemi yönünden de bir dava açılmadığı sabit olan davacı üniversiteye ait binanın yıkımı yolundaki davalı belediye encümeni kararında hukuka aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar vermiştir.
T.C.Anayasa’sının “Yükseköğretim Kurumları” başlıklı 130.maddesinde Üniversitelerin tanımı yapıldıktan sonra Devlet tarafından yasayla kurulacakları belirtilmiş,Yasada gösterilen usul ve esaslara göre kazanç amacına yönelik olmamak koşuluyla Vakıflar tarafından da Devletin gözetim ve denetimine tabi yükseköğretim kurumları kurulabileceği açıklanmış, Vakıflar tarafından kurulan yükseköğretim kurumlarının mali ve idari konular dışındaki akademik çalışmaları, öğretim elemanlarının sağlanması ve güvenlik yönlerinden Devlet eliyle kurulan yükseköğretim kurumları için Anayasa’da belirtilen hükümlere tabi bulunduğu kuralları yer almıştır.
Yukarıda yer alan Anayasal düzenleme ile akademik çalışmaları, öğretim elemanlarının sağlanması ve güvenlik yönlerinden herhangi bir ayrım gözetilmeksizin vakıflar tarafından kurulan yüksek öğretim kurumlarının devlet tarafından kurulan yüksek öğretim kurumları ile eşit statüde olduğu belirlenmiştir.
Anayasa Mahkemesinin 30.5.1990 günlü, E:1990/2, K:1990/10 sayılı kararında da, Anayasa’nın 130.maddesi gereğince üniversitelerin Devlet ya da vakıflar tarafından kurulmuş olmalarına bakılmaksızın kamu tüzel kişiliğine sahip olacakları ve kamu tüzel kişiliğinin üniversitelerin zorunlu niteliklerinden, hukuksal yapılarının öğelerinden biri olduğu belirtilmiştir.
Diğer taraftan, T.C.Anayasa’sının 124. maddesinde: Başbakanlık, Bakanlıklar ve kamu tüzel kişilerinin kendi görev alanlarını ilgilendiren Kanunların ve tüzüklerin uygulanmasını sağlamak ve bunlara aykırı olmamak şartıyla yönetmelik çıkarabilecekleri hükmüne yer verilmiş, 3194 sayılı İmar Kanununun 5.maddesinde “Resmi bina” tanımı yapılmamış, ancak maddenin son fıkrasında, bu Kanunda geçen diğer deyimlerin Bakanlıkça hazırlanacak yönetmelikte tarif edileceği belirtilmiş olup, Bayındırlık ve İskan Bakanlığınca hazırlanarak 2.11.1985 günlü,18916 Mükerrer Resmi Gazete’de yayımlanan Belediye ve Mücavir Alan Sınırları İçinde ve Dışında Planı Bulunmayan Alanlarda Uygulanacak İmar Yönetmeliğinin 4.maddesinin 5.bendinde değişiklik yapılmasına dair 25.7.1997 günlü, 23060 sayılı Resmi Gazete’de yayınlanan yönetmelik değişikliği ve 3030 sayılı Kanun Kapsamı Dışında Kalan Belediyeler Tip İmar Yönetmeliğinin 16.maddesinin 20.bendinde değişiklik yapılmasına dair 6.8.1997 günlü 23072 sayılı Resmi Gazete’de yayınlanan yönetmelik değişikliği ile “Resmi bina”; “Genel katma ve özel bütçeli idarelerle, il özel idaresi ve belediyeye veya bu kurumlarca sermayesinin yarısından fazlası karşılanan kurumlara, kanunla veya kanunun verdiği yetki ile kurulmuş kamu tüzel kişilerine ait bina ve tesislerdir” şeklinde tanımlanmıştır.
Bu çerçevede değerlendirildiğinde, kamu hizmeti yaptığı tartışmasız olan, Anayasa Mahkemesinin yukarıda anılan kararında da belirtildiği üzere yasayla kurulan ve kamu tüzel kişiliğine sahip bulunan vakıf üniversitelerinin bu hizmeti yerine getirmekte kullandığı yapılarının resmi bina olduğunun kabulü gerekmektedir.
3194 sayılı İmar Kanununun 26. maddesinde ise, kamu kurum ve kuruluşlarınca yapılacak veya yaptırılacak yapılara imar planında o maksada tahsis edilmiş olmak, plan ve mevzuata aykırı olmamak üzere mimari, statik, tesisat ve her türlü fenni mesuliyeti bu kamu kurum ve kuruluşlarınca üstlenilmesi ve mülkiyetin belgelenmesi kaydıyla avan projeye göre ruhsat verileceği kurala bağlanmıştır.
Danıştay Altıncı Daire kararında da belirtildiği üzere; davacı üniversitenin 11.2.1998 günlü dilekçesi ile davalı idareye müracat ederek ? ada, ? parsel sayılı taşınmaz üzerine inşa edilecek ilave bina ile ilgili olarak avan projenin ekli olduğundan bahisle inşaat ruhsatı verilmesi isteminde bulunduğu ve 98/1379 sayılı davalı idare işlemi ile vaziyet planı ve proje ile ilgili bazı eksikliklerin giderilmesi gerektiği şeklinde bu başvuruya yanıt verildiği halde, daha sonra dava konusu işlem ile bu defa yapıların ruhsatsız olarak inşa edildiğinden bahisle yıktırılmasına karar verildiği anlaşıldığından, davacı üniversitenin başvurusu üzerine belediyece tesis edilen işlemlerin araştırılması suretiyle, yukarıda anılan mevzuat çerçevesinde uyuşmazlığın değerlendirilmesi gerektiği yolundaki Altıncı Daire karar gerekçesi hukuka uygun olup aksi yöndeki İdare Mahkemesi kararında isabet görülmemiştir.
Açıklanan nedenlerle, davacının temyiz isteminin kabulü ve temyize konu İstanbul 4. İdare Mahkemesinin 31.12.2002 günlü, E:2002/1860, K:2002/1723 sayılı ısrar kararının Danıştay Altıncı Daire kararı doğrultusunda BOZULMASINA, dosyanın anılan İdare Mahkemesine gönderilmesine 16.6.2005 günü oyçokluğu ile karar verildi.
K A R Ş I O Y
İstanbul 4. İdare Mahkemesinin 31.12.2002 günlü, E:2002/1860, K:2002/1723 sayılı ısrar kararının, usul ve hukuka uygun olduğu ve temyiz dilekçesinde öne sürülen sebeplerin, bu kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte olmadığı anlaşıldığından, davacının temyiz isteminin reddi ile İdare Mahkemesi ısrar kararının onanması oyuyla aksine verilen karara karşıyız.

 

Makalemizi paylaşır mısınız?
Suat Şimşek, Daire Başkanı (Milli Emlak Genel Müdürlüğü) hakkında 2699 makale
Daire Başkanı (Milli Emlak Genel Müdürlüğü), Çevre ve Şehircilik Bakanlığı Müfettişi, (önceden) Milli Emlak Kontrolörü