Danıştay İDDK, E: 2014/2243, K: 2016/300 (Usulüne uygun olarak alınmış bir yıkım kararı olmadan yapının boşaltılmasına ilişkin işlemde hukuka uyarlık bulunmadığı)

İdari Dava Daireleri Kurulu

E: 2014/2243

K: 2016/300

Anahtar Kelimeler: Yapı Tatil Tutanağının Düzenlenmemesi, Yıkım Kararı Bulunmaksızın Yapının Tahliyesine Karar Verilmesi, Ruhsata Aykırı veya Ruhsatsız Yapılan Yapının Yıkılması

Özeti: Uyuşmazlıkta, 3194 sayılı imar Kanunun 32. maddesinde aranan şartlara uygun olarak alınmış bir yıkım kararından söz edilemeyeceğinden, uyuşmazlık konusu yapıların boşaltılmasına ilişkin işlemde hukuka uyarlık bulunmadığı.

Temyiz isteminde Bulunan (Davacı) : Maden Tetkik ve Arama Genel Müdürlüğü

Karşı Taraf (Davalı) : Sivas İl Özel idaresi

İstemin Özeti: Sivas İdare Mahkemesi’nin 03/04/2014 günlü, E:2014/522, K:2014/454 sayılı ısrar kararının temyizen incelenerek bozulması, davacı tarafından istenilmektedir.

Savunmanın Özeti: Sivas İdare Mahkemesince verilen ısrar kararının usul ve hukuka uygun bulunduğu ve temyiz dilekçesinde öne sürülen nedenlerin kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte olmadığı belirtilerek, temyiz isteminin reddedilmesi gerektiği savunulmaktadır.

Danıştay Tetkik Hakimi:

Düşüncesi: Temyiz isteminin kabulü ile ısrar kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MILLETI ADINA

Hüküm veren Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulunca, dosyanın tekemmül ettiği anlaşıldığından, davacının yürütmenin durdurulması istemi hakkında karar verilmeksizin işin gereği görüşüldü:

Dava; Sivas İli, Yıldızeli ilçesi, Kalın Beldesi, … sayılı parsel üzerinde bulunan ruhsatsız yapıların 3194 sayılı İmar Kanunu’nun 32. maddesinin uygulanabilmesi için boşaltılmasına ilişkin Belediye Başkanlığı’nın 15.09.2011 günlü, 173 sayılı işlemi ile bu işleme yapılan itirazın yanıt verilmemek suretiyle reddine ilişkin işlemin iptali istemiyle açılmıştır.

Sivas İdare Mahkemesi’nin 13/12/2012 günlü, E:2012/82, K:2012/1334 sayılı kararıyla; 3194 sayılı İmar Kanunu’nun 26. maddesinin birinci fıkrası uyarınca, kamu kurum ve kuruluşlarınca yapılacak yapılar için kural olarak plan ve mevzuat hükümlerine aykırı olmamak ve projelerdeki sorumluluk kendilerine ait olmak şartıyla avan projeye göre ruhsat alınmasının zorunlu olduğu, Plansız Alanlar İmar Yönetmeliği’nin 37. maddesinin 3. fıkrasında belirtilen ruhsat istisnasından yararlanabilmek için, yapının enerji, sulama, tabii kaynaklar, ulaştırma ve benzeri hizmetler ile ilgili olması gerektiği, uyuşmazlığa konu alanda davacı idare tarafından inşa edilen yapıların ruhsat alınmaksızın yapıldığı, mevcut yapılar içerisinde depo, ambar ve Yönetmeliğin 37. maddesinin 3. fıkrasında belirtilen istisnadan yararlanması mümkün olmayan dinlenme tesislerinin bulunduğu, bu yapılardan sadece dinlenme tesislerinin mühürlendiği, mühürlenen apart tipi evlerin davacı idare tarafından sosyal tesis olarak işletildiği ve vergi mükellefiyeti tesis edildiği, bu durumda, istisna kapsamına dahil edilerek ruhsatsız yapılması mümkün olmayan dinlenme tesislerinin, 3194 sayılı Kanunun 32. maddesi uyarınca işlem yapılacağından boşaltılmasına ilişkin davalı idarenin 15/09/2011 günlü, 173 sayılı işlemi ile bu işleme karşı 24/10/2011 günlü itirazın zımnen reddine ilişkin işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

Bu karar, temyiz incelemesi sonucunda Danıştay Ondördüncü Dairesi’nin 27/09/2013 günlü, E:2013/2354, K:2013/6446 sayılı kararıyla; davacı idare tarafından Sivas Belediyesine 3194 sayılı İmar Kanunu’nun 26. maddesine uygun olarak ruhsat başvurusunda bulunulduğu halde başvurunun neticelendirilmediği gibi 3194 sayılı Kanunun 32. maddesi uyarınca yıkım konusunda karar verme yetkisinin belediye encümenine ait olması nedeniyle belediye başkanlığı tarafından tesis edilen dava konusu işlemde yetki yönünden de hukuka uyarlık bulunmadığı gerekçesiyle bozulmuş ise de; İdare Mahkemesi, bozma kararına uymayarak, davanın reddi yolundaki ilk kararında ısrar etmiştir.

Davacı, Sivas İdare Mahkemesi’nin 03/04/2014 günlü, E:2014/522, K:2014/454 sayılı ısrar kararını temyiz etmekte ve bozulmasını istemektedir.

3194 sayılı imar Kanunu’nun 32. maddesinde; “Bu Kanun hükümlerine göre ruhsat alınmadan yapılabilecek yapılar hariç; ruhsat alınmadan yapıya başlandığı veya ruhsat ve eklerine aykırı yapı yapıldığı ilgili idarece tespiti, fenni mesulca tespiti ve ihbarı veya herhangi bir şekilde bu duruma muttali olunması üzerine, belediye veya valiliklerce o andaki inşaat durumu tespit edilir. Yapı mühürlenerek inşaat derhal durdurulur. Durdurma, yapı tatil zaptının yapı yerine asılmasıyla yapı sahibine tebliğ edilmiş sayılır. Bu tebligatın bir nüshası da muhtara bırakılır. Bu tarihten itibaren en çok bir ay içinde yapı sahibi, yapısını ruhsata uygun hale getirerek veya ruhsat alarak, belediyeden veya valilikten mühürün kaldırılmasını ister. Ruhsata aykırılık olan yapıda, bu aykırılığın giderilmiş olduğu veya ruhsat alındığı ve yapının bu ruhsata uygunluğu, inceleme sonucunda anlaşılırsa, mühür, belediye veya valilikçe kaldırılır ve inşaatın devamına izin verilir. Aksi takdirde, ruhsat iptal edilir. Ruhsata aykırı veya ruhsatsız yapılan bina, belediye encümeni veya il idare kurulu kararını müteakip, belediye veya valilikçe yıktırılır ve masrafı yapı sahibinden tahsil edilir.” hükmü yer almaktadır.

Dosyanın incelenmesinden; Maliye Bakanlığı tarafından depo, ambar ve dinlenme tesisi yapılmak üzere davacı MTA Genel Müdürlüğü’ne tahsis edilen ve 1987 yılında Sivas Belediyesi mücavir alan sınırları içinde bulunan Sivas İli, Yıldızeli Mumcu Çiftliği Köyü, Çermik Altı Mevkii, parsel sayılı (yeni … parsel) taşınmazda inşa edilecek malzeme ambarları, eğitim ve dinlenme tesisleri ile ilgili olarak, davacı idare tarafından 30/11/1987 günlü ruhsat başvurusunda bulunulduğu, Sivas Belediye Encümeni’nin 01/12/1987 günlü, 3006 sayılı kararı ile bu talebin incelenmesi amacıyla komisyon oluşturulduğu, ancak, konu ile ilgili herhangi bir karar verilmediği, 16/08/1993 günlü, 1896 sayılı yazı ile yeniden Sivas Belediyesi’ne başvurularak 1987 yılında yapılan talep hakkında herhangi bir işlem tesis edilmediği belirtilerek, anılan yer için mevzii imar planı yapılmasının istendiği, Sivas Belediye Başkanlığı’nın 20/08/1993 günlü, 1949 sayılı yazısı ile anılan yerde bulunan sıcak çermik ve çevresi için daha geniş kapsamlı bir planlama çalışması düşürüldüğü belirtilerek talebin reddedildiği, 1999 yılında işleme konu taşınmazın Kalın Belediyesi sınırları içinde kaldığı, Kalın Belediye Başkanlığı’nca 15/09/2011 günlü, 173 sayılı dava konusu işlem ile, belirtilen yerde bulunan taşınmazlar hakkında 3194 sayılı imar Kanunu’nun 32. maddesi uyarınca işlem tesis edileceğinden bahisle, tesislerde konaklayanlar olduğu için 23/09/2011 tarihine kadar binaların boşaltılmasının istenildiği, davacı idare tarafından 21/10/2011 günlü başvuru ile davalı idareye itiraz edildiği, itirazın zımnen reddi üzerine bakılan davanın açıldığı anlaşılmaktadır.

3194 sayılı Kanun’un yukarıda anılan 32. maddesinin açık hükmü karşısında; ruhsatsız veya ruhsat ve eki projesine aykırı yapı, tadilat ve imalatların yapıldığının ilgili idarece öğrenilmesi üzerine, ilgili idarenin fen elemanlarınca somut ve ayrıntılı biçimde o andaki inşaat durumunun yapı tatil tutanağı ile tespit edildikten sonra yapının mühürlenerek inşaatın durdurulması, düzenlenen yapı tatil tutanağının yapı yerine asılması, yapı tatil tutanağına ilişkin tebligatın bir nüshasının muhtara bırakılması, tebliğ tarihinden itibaren bir (1) ayı geçmemek üzere yapı sahibine yapısını ruhsata uygun hale getirmesi veya ruhsat alması için süre tanınması, tanınan süre içerisinde ruhsat alınmadığının veya ruhsata aykırılığın giderilmediğinin yapılan inceleme sonucunda anlaşılması halinde ruhsata aykırı veya ruhsatsız yapılan yapının ilgili belediye encümeni veya il encümeni kararı ile yıkımına karar verilmesi, yıkım kararının uygulanabilmesi amacıyla da yapının boşaltılmasına ilişkin kararın alınması gerektiği kuşkusuzdur.

Milli Emlak Kitabı

Oysa, uyuşmazlık konusu olayda, bu süreç tersinden işletilmiş ve önce yapıların tahliyesine ilişkin dava konusu işlem tesis edilmiştir. Davacı idarece inşa edilmiş olan yapıların imar durumunun tespitine ilişkin yapı tatil tutanağı düzenlenmediği gibi söz konusu yapılar hakkında alınmış bir yıkım kararı da bulunmamaktadır. Kaldı ki dava konusu işlemden sonra 23/09/2011 tarihinde söz konusu yapılar hakkında yapı tatil tutanağı düzenlenmiştir.

Bu durumda; Kanunun aradığı şartlar yerine getirildikten sonra alınmış bir yıkım kararı bulunmaksızın, uyuşmazlık konusu yapıların boşaltılmasına ilişkin tesis edilen dava konusu işlemde hukuka uyarlık bulunmadığından aksi yöndeki İdare Mahkemesi kararında hukuki isabet görülmemiştir.

Açıklanan nedenlerle; davacının temyiz isteminin kabulüne, Sivas İdare Mahkemesi’nin 03/04/2014 günlü, E:2014/522, K:2014/454 sayılı ısrar kararının bozulmasına, kullanılmayan 41,50- TL yürütmenin durdurulması harcının istenilmesi halinde davacıya iadesine, dosyanın anılan İdare Mahkemesine gönderilmesine, kararın tebliğ tarihini izleyen 15 (onbeş) gün içinde karar düzeltme yolu açık olmak üzere, 17/02/2016 tarihinde oybirliği ile karar verildi.

Makalemizi paylaşır mısınız?
Suat Şimşek, Daire Başkanı (Milli Emlak Genel Müdürlüğü) hakkında 2699 makale
Daire Başkanı (Milli Emlak Genel Müdürlüğü), Çevre ve Şehircilik Bakanlığı Müfettişi, (önceden) Milli Emlak Kontrolörü