Danıştay İDDK, E: 2007/136, K: 2010/1358 (Usulüne uygun ilan edilmemiş imar planlarına dava açılıp açılmayacağı)

Linkedin

Özeti: 3194 sayılı İmar Kanunu’nun 8. ve 9. maddeleri uyarınca onaylanmakla yürürlüğe giren imar planlarının kesinleşmesi için anılan madde hükümlerine göre bir ay süreyle askıya çıkarılmak suretiyle ilan edilmeleri gerektiği; onaylandıktan sonra ilan edilmeksizin uygulamaya konulan bir imar planı Yasa’da öngörülen usul tamamlanmaksızın tesis edilmiş bir işlem olacağından, bu şekil eksikliği nedeniyle iptalinin gerekeceği, bu şekildeki bir planın iptali istemiyle açılan davada; ortada kesin ve uygulanabilir, idari davaya konu edilebilecek nitelikte bir imar planının bulunmadığı gerekçesiyle 2577 sayılı Yasa’nın 15/1-b maddesi uyarınca davanın reddine ilişkin olarak verilen kararda hukuka uyarlık bulunmadığı hakkında.

Temyiz İsteminde Bulunan (Davalılar) : 1- Çevre ve Orman Bakanlığı

2- İzmir Büyükşehir Belediye Başkanlığı

Diğer Davalılar : 1- Bayındırlık ve İskan Bakanlığı

2- İzmir Valiliği

Karşı Taraf (Davacı) : Tahtalı Barajı Havzası ve Çevresi Belediyeler Birliği

İstemin Özeti : Danıştay Altıncı Dairesi adına Danıştay Nöbetçi Dairesince verilen 8.8.2006 günlü, E:2006/4183, K:2006/3984 sayılı kararın temyizen incelenerek bozulması davalı idareler tarafından istenilmektedir.

Savunmanın Özeti : Savunma verilmemiştir.

Danıştay Tetkik Hakimi Şehnaz Gençay Karabulut’un Düşüncesi : İzmir Büyükşehir Belediye Başkanlığı’nın temyiz isteminin esas, Çevre ve Orman Bakanlığı’nın temyiz isteminin ise süre yönünden reddi gerektiği düşünülmektedir.

Danıştay Savcısı Ahmet Arslan’ın Düşüncesi : Bayındırlık ve İskan Bakanlığınca onaylanan 14.10.1998 günlü, 1/25.000 ölçekli çevre düzeni imar planının iptali istemiyle açılan davada, davanın 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 15/1-b maddesi uyarınca reddine ilişkin bulunan Danıştay Altıncı Dairesi adına Nöbetçi Dairece verilen 8.8.2006 günlü, E:2006/4183, K:2006/3984 sayılı kararı davalı idarelerden İzmir Büyükşehir Belediye Başkanlığı ve Çevre ve Orman Bakanlığı temyiz etmekte ve bozulmasını istemektedirler.

Davalı idarelerden İzmir Büyükşehir Belediye Başkanlığının temyiz dilekçesinde öne sürülen hususlarda, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 49.maddesinin birinci fıkrasında yazılı nedenlerden hiçbirisi bulunmamaktadır.

Davalı idarelerden Çevre ve Orman Bakanlığının temyiz dilekçesi yönünden ise;

2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 46.maddesinin 2.fıkrasında “Danıştay Dava Daireleri ile İdare ve vergi Mahkemelerinin nihai kararlarına karşı tebliğ tarihini izleyen Otuz gün içinde Danıştay’da temyiz yoluna başvurulabilir” hükmüne yer verilmiş, aynı Kanunun 48.maddesinin 3.fıkrasında da temyiz dilekçelerinin ilgisine göre kararı veren mahkemeye, Danıştay’a veya 4.maddede belirtilen mercilere verileceği ve kararı veren mahkeme veya Danıştay’ca karşı tarafa tebliğ edileceği, karşı tarafın tebliğ tarihini izleyen otuz gün içinde cevap verebileceği,cevap verenin kararı süresinde temyiz etmemiş olsa bile düzenleyeceği dilekçesinde temyiz isteminde bulunabileceği, bu tarihte bu dilekçelerin temyiz dilekçesi yerine geçeceği belirtilmiştir.

Görüldüğü gibi kanunda Danıştay Dava Daireleri ile İdare ve Vergi Mahkemelerince verilen nihai kararların temyizi için otuz günlük süre öngörülmüş, kararı süresinde temyiz etmeyen tarafa da diğer tarafın temyiz dilekçesine otuz gün içinde vereceği cevapta temyiz isteminde bulunabilmesi olanağı tanınmıştır.

Dosyanın incelenmesinden; olayda,karşı taraf davacı olmasına rağmen davalı idarelerden birisi olan Çevre ve Orman Bakanlığının davalı idarelerden İzmir Büyükşehir Belediye Başkanlığının temyiz dilekçesinin tebliği üzerine temyiz isteminde bulunduğu anlaşılmaktadır.

Bu durumda; temyiz süresi geçirildikten sonra karşı taraf durumunda bulunmayan Çevre ve Orman Bakanlığına diğer davalı idare olan İzmir Büyükşehir Belediye Başkanlığının temyiz dilekçesinin tebliği, yeniden temyiz isteminde bulunma hakkı vermeyeceğinden ilk tebligat üzerine yasal temyiz başvuru süresi geçirildikten sonra yapılan temyiz başvurusunun incelenme olanağı bulunmamaktadır.

Açıklanan nedenlerle, davalı idarelerden İzmir Büyükşehir Belediye Başkanlığının temyiz isteminin reddi ile temyize konu Danıştay Altıncı Daire Kararının onanması,davalı idarelerden Çevre ve Orman Bakanlığının temyiz isteminin ise süre aşımı yönünden reddine karar verilmesinin uygun olacağı düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Hüküm veren Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulunca dosya incelendi, gereği görüşüldü:

Dava, Bayındırlık ve İskan Bakanlığınca onaylanan 14.10.1998 günlü, 1/25.000 ölçekli çevre düzeni planının iptali istemiyle açılmıştır.

Danıştay Altıncı Dairesi adına Danıştay Nöbetçi Dairesince verilen 8.8.2006 günlü, E:2006/4183, K:2006/3984 sayılı kararla; 3194 sayılı İmar Kanunu’nun 8. ve 9. maddelerine değinilerek, idari bir işlemin hukuksal sonuçlar yaratabilmesi ve dava konusu edilebilmesi için kesinleşmesinin gerektiği, 2577 sayılı Yasanın 14. maddesinin 3. fıkrasının (d) bendinde de, idari davaya konu olabilecek işlemlerin kesin ve yürütülmesi zorunlu işlemler olması gerektiğinin öngörüldüğü; hangi ölçekte olursa olsun, imar planları genel düzenleyici işlemler olduklarından ilgilileri hakkında sonuç doğurabilmelerinin, ilan edilmek suretiyle idari prosedürün tamamlanmış olmasına bağlı olduğu, Belediye meclisince kabul edilmekle veya Bakanlıkça onanmakla yürürlüğe giren 3194 sayılı Yasada belirtilen imar planları için bu prosedürün tamamlanmasının, aynı madde hükmü uyarınca bir ay süreyle askıya çıkarılmak suretiyle olanaklı bulunduğu; Danıştay Altıncı Dairesinin 4.11.2003 günlü, E:2002/2262, K:2003/5420 sayılı kararından, uyuşmazlığa konu planın 3194 sayılı Yasada öngörüldüğü biçimde ilan edilmediği; dolayısıyla, ortada kesin ve uygulanabilir, idari davaya konu edilebilecek nitelikte bir imar planının bulunmadığı gerekçesiyle 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu’nun 15/1-b maddesi uyarınca davanın reddine karar verilmiştir.

Davalı idarelerden İzmir Büyükşehir Belediye Başkanlığı, temyiz istemine konu karardan sonra verilen 15.8.2006 günlü kararla Belediyelerinin hasım konumundan çıkartılmasına karar verilemeyeceğini; öte yandan söz konusu planın Belediyelerince ilan edilmemiş olması planın kesinleşmesine engel oluşturmayacağından, ortada idari davaya konu edilebilecek nitelikte bir plan bulunduğunu; Çevre ve Orman Bakanlığı ise, davada husumetin kendilerine yöneltilemeyeceğini, bu çerçevede Bakanlıkları husumetten çıkartılmadan verilen kararda hukuka uyarlık bulunmadığını ileri sürerek anılan kararı temyiz etmekte ve bozulmasını istemektedirler.

2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu’nun 46. maddesinin 2. fıkrasında, özel Kanunlarında ayrı süre gösterilmeyen hallerde, Danıştay dava daireleri ile idare ve vergi mahkemelerinin nihai kararlarına karşı tebliğ tarihini izleyen otuz gün içinde Danıştayda temyiz yoluna başvurabileceği; 48. maddesinin 3. fıkrasında da, temyiz dilekçelerinin ilgilisine göre kararı veren mahkemeye, Danıştaya veya 4. madde de belirtilen mercilere verileceği ve kararı veren mahkeme veya Danıştayca karşı tarafa tebliğ edileceği, karşı tarafın tebliğ tarihini izleyen otuz gün içinde cevap verebileceği, cevap verenin kararı süresinde temyiz etmemiş olsa bile düzenleyeceği dilekçesinde temyiz isteminde bulunabileceği, bu takdirde bu dilekçelerin temyiz dilekçesi yerine geçeceği kurala bağlanmıştır.

Görüldüğü üzere, 2577 sayılı Yasa’da kararı süresinde temyiz etmeyen tarafa, karşı tarafın temyiz dilekçesinin tebliği üzerine otuz gün içerisinde vereceği cevap dilekçesinde kararı temyiz etme olanağı getirilmiştir.

Temyiz istemine konu karara ilişkin dosyanın incelenmesinden, davalı idarelerden İzmir Büyükşehir Belediye Başkanlığı’nın temyiz dilekçesinin yine davalı idarelerden olan Çevre ve Orman Bakanlığı’na tebliği üzerine anılan Bakanlığın temyiz isteminde bulunduğu anlaşılmaktadır.

Dolayısıyla, Daire kararının tebliğ tarihine göre temyiz süresini geçiren ve davada karşı taraf konumunda bulunmayan Çevre ve Orman Bakanlığı’na diğer davalı İzmir Büyükşehir Belediye Başkanlığı’nın temyiz dilekçesinin tebliği yeniden temyiz isteminde bulunma hakkı doğurmayacağından, ilk tebligat üzerine yasal temyiz süresi geçirilerek yapılan temyiz başvurusunun esasının incelenmesine hukuken olanak bulunmamaktadır.

İzmir Büyükşehir Belediye Başkanlığı temyiz istemine gelince;

3194 sayılı İmar Kanununun 8. maddesinin (b) fıkrasında; ” İmar Planları; nazım imar planı ve uygulama imar planından meydana gelir. Mevcut ise bölge planı ve çevre düzeni plan kararlarına uygunluğu sağlanarak, belediye sınırları içinde kalan yerlerin nazım ve uygulama imar planları ilgili belediyelerce yapılır veya yaptırılır. Belediye meclisince onaylanarak yürürlüğe girer. Bu planlar onay tarihinden itibaren belediye başkanlığınca tesbit edilen ilan yerlerinde bir ay süre ile ilan edilir. Bir aylık ilan süresi içinde planlara itiraz edilebilir. Belediye başkanlığınca belediye meclisine gönderilen itirazlar ve planları belediye meclisi onbeş gün içinde inceleyerek kesin karara bağlar. Belediye ve mücavir alan dışında kalan yerlerde yapılacak planlar valilik veya ilgilisince yapılır veya yaptırılır.Valilikçe uygun görüldüğü takdirde onaylanarak yürürlüğe girer. Onay tarihinden itibaren valilikçe tespit edilen ilan yerinde bir ay süreyle ilan edilir. Bir aylık süre içinde planlara itiraz edilebilir. İtirazlar valiliğe yapılır. Valilik itirazları ve planları onbeş gün içerisinde inceleyerek kesin karara bağlar. Onaylanmış planlarda yapılacak değişiklikler de aynı usule tabidir. Kesinleşen imar planlarının bir kopyası Bakanlığa gönderilir.” hükmü yer almış, 9. maddesinde; “Bakanlık gerekli görülen hallerde, kamu yapıları ile ilgili imar planı ve değişikliklerinin, umumi hayata müessir afetler dolayısıyla veya toplu konut uygulaması veya Gecekondu Kanununun uygulanması amacıyla yapılması gereken planların ve plan değişikliklerinin, birden fazla belediyeyi ilgilendiren metropoliten imar planlarının veya içerisinden veya civarından demiryolu veya karayolu geçen, hava meydanı bulunan veya havayolu veya denizyolu bağlantısı bulunan yerlerdeki imar ve yerleşme planlarının tamamını veya bir kısmını, ilgili belediyelere veya diğer idarelere bu yolda bilgi vererek ve gerektiğinde işbirliği sağlayarak yapmaya, yaptırmaya, değiştirmeye ve re’sen onaylamaya yetkilidir… kesinleşen planlar ilgili belediyelere ve valiliklere tebliğ edilir…” hükmüne yer verilmiştir.

Yukarıda yer alan mevzuat hükümleri uyarınca onaylanmakla yürürlüğe giren imar planlarının kesinleşmesi için anılan madde hükümlerine göre bir ay süreyle askıya çıkarılmak suretiyle ilan edilmeleri gerekmektedir. Onaylandıktan sonra ilan edilmeksizin uygulamaya konulan bir imar planı Yasa’da öngörülen usul tamamlanmaksızın tesis edilmiş bir işlem olacağından, bu şekil eksikliği nedeniyle iptalinin gerekeceği açıktır.

Uyuşmazlıkta da, Bayındırlık ve İskan Bakanlığınca onaylandıktan sonra ilan edilmeksizin uygulamaya konulan imar planının iptaline karar verilmesi gerekmekte ise de, Dairece verilen karara karşı davacı tarafından temyiz isteminde bulunulmamış olması karşısında, belirtilen bu husus, temyiz isteminde bulunan İzmir Büyükşehir Belediye Başkanlığı aleyhine sonuç doğuracak şekilde Daire kararının bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

Öte yandan; dosyanın incelenmesinden, Dairece İzmir Büyükşehir Belediye Başkanlığı’nın hasım konumundan çıkartılmasına yönelik bir karar verilmediği anlaşıldığından, anılan idarenin husumete yönelik temyiz isteminde isabet bulunmamaktadır.

Açıklanan nedenlerle, Çevre ve Orman Bakanlığı’nın temyiz isteminin süre yönünden reddine oybirliği ile, İzmir Büyükşehir Belediye Başkanlığı’nın temyiz istemenin ise esastan reddine oyçokluğu ile 7.10.2010 gününde karar verildi.

KARŞI OY

3194 sayılı İmar Kanunu’nun 9. madde hükmü uyarınca hazırlanan imar planı Bakanlıkça onandığı tarihten itibaren uygulanabilecek bir idari işlem niteliğindedir.

Bu itibarla, ortada idari davaya konu edilebilecek kesin ve yürütülmesi gerekli bir işlem bulunduğundan, İzmir Büyükşehir Belediye Başkanlığı’nın temyiz isteminin kabulü ile Daire kararının bozulması ve işin esası hakkında karar verilmek üzere dosyanın Dairesine gönderilmesi gerektiği oyuyla, kararın anılan idarenin temyiz isteminin reddine ilişkin kısmına katılmıyoruz.

İlk yorum yapan olun

Bir yanıt bırakın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak.


*


This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.