Gecekondu Alanlarında Parselasyon Yetkisi

775 sayılı Gecekondu Kanunun ilk şekline göre gecekondu alanlarında planlamaya ilişkin yetkiler Bayındırlık ve İskân Bakanlığı tarafından kullanılmaktaydı. Ancak daha sonra gecekondu alanlarında planlama ile ilgili yetkiler 3414 sayılı Kanunun[1] 2. maddesi ile belediyelere devredilmiştir. Söz konusu madde; “775 sayılı Gecekondu Kanununun belediye sınırları ile mücavir alanlardaki tatbikatı için Bayındırlık ve İskân Bakanlığına verilen hak, yetki ve görevler ilgili belediyelere devredilmiştir. Belediyeler bu hak, yetki ve görevleri yetkili organları eliyle kullanırlar. Büyük şehirlerde bu Kanunun tatbikatı büyükşehir belediyelerinin koordinatörlüğünde ilçe belediyelerince yapılır.” hükmünü ihtiva etmektedir.

Ancak 3414 sayılı Kanunun geçici 1. maddesi ile, daha önceden Bayındırlık ve İskân Bakanlığı tarafından başlanılan işlerin yine aynı Bakanlık tarafından tamamlanacağı öngörülmüştür. Madde hükmüne göre; 11.06.1985 tarihinden önce 775 sayılı Kanun hükümlerine göre Bayındırlık ve İskân Bakanlığının yetkisine dayanılarak başlatılmış olan iş ve işlemlere adı geçen Bakanlıkça devam edilecektir. Ayrıca Kanunda öngörülen iş ve işlemlerle yeniden başlatılacak işlemlerin 09.09.2009 tarihine kadar sonuçlandırılması gerekmektedir.

Fakat daha sonra 5609 sayılı Kanunla 3414 sayılı Kanunun geçici 1. maddesi yürürlükten kaldırılmıştır. Bu nedenle “11.06.1985 tarihinden önce 775 sayılı Kanun hükümlerine göre Bayındırlık ve İskân Bakanlığının yetkisine dayanılarak başlatılmış olan iş ve işlemler” yönünden adı geçen Bakanlığın yetkisi kalmamıştır.

Zaten 5609 sayılı Kanunla, 775 sayılı Kanunda geçen “Bayındırlık ve İskân Bakanlığı” ibareleri “Toplu Konut İdaresi Başkanlığı” olarak değiştirilerek gecekondu alanlarında planlama yetkileri adı geçen Başkanlığa devredilmiştir.

5609 sayılı Kanunun 3. maddesi ile de 3414 sayılı Kanunun geçici 4. maddesi değiştirilerek, 09.09.2000 tarihinden önce 775 sayılı Kanun ile 3414 sayılı Kanun hükümlerine göre başlatılmış olan iş ve işlemleri tamamlamaya Toplu Konut İdaresi Başkanlığı yetkili kılınmıştır. Bu kapsamda 09.09.2000 tarihinden önce 775 sayılı Kanun ile 3414 sayılı Kanun hükümlerine göre başlatılmış işler açısından TOKİ Başkanlığının yetkisi bulunduğuna kuşku yoktur.

Ancak 3414 sayılı Kanunun, 5609 sayılı Kanunla değişik geçici 4. maddesinde “9/9/2000 tarihinden sonra başlatılacak olan iş ve işlemleri yapmaya Toplu Konut İdaresi Başkanlığı yetkilidir.” hükmü yer almaktadır. Bu durum ise kafa karışıklığına neden olmaktadır. Bu yetki 3414 sayılı Kanunla belediyeler devredilmiş olmasına rağmen, aynı Kanun’un geçici maddeleri ile de daha önceden başlanılan işlemleri tamamlamaya önce Bayındırlık ve İskân Bakanlığı, sonrasında ise TOKİ Başkanlığı yetkili kılınmıştır. Fakat 3414 sayılı Kanunun, 5609 sayılı Kanunla değişik geçici 4. maddesinde yer alan “9/9/2000 tarihinden sonra başlatılacak olan iş ve işlemleri yapmaya Toplu Konut İdaresi Başkanlığı yetkilidir.” hükmü, bu tarihten sonra da 775 sayılı Kanun kapsamında TOKİ Başkanlığının işlem tesis etmeye yetkili olduğu izlenimi doğurmaktadır. Bu durumun ise 3414 sayılı Kanunla getirilen düzenlemeye aykırı olduğu gayet açıktır.

Üstelik 5216 sayılı Büyükşehir Belediyesi Kanunu’nun 7. maddesinin birinci fıkrasının (c) bendinde “Kanunlarla büyükşehir belediyesine verilmiş görev ve hizmetlerin gerektirdiği proje, yapım, bakım ve onarım işleriyle ilgili her ölçekteki imar plânlarını, parselasyon plânlarını ve her türlü imar uygulamasını yapmak ve ruhsatlandırmak, 20.7.1966 tarihli ve 775 sayılı Gecekondu Kanununda belediyelere verilen yetkileri kullanmak” büyükşehir belediyesinin yetkileri arasında sayılmıştır. Buna göre 775 sayılı Kanun kapsamında kalan alanlarda büyükşehir belediyeleri de işlem tesis edebilecektir. 5216 sayılı Kanun’un 7. maddesinin son fıkrası “Büyükşehir belediyeleri birinci fıkranın (c) bendinde belirtilen yetkilerini, imar plânlarına uygun olarak kullanmak ve ilgili belediyeye bildirmek zorundadır. Büyükşehir belediyeleri bu görevlerden uygun gördüklerini belediye meclisi kararı ile ilçe ve ilk kademe belediyelerine devredebilir, birlikte yapabilirler.” hükmünü taşımaktadır. Bu hükümlere göre, 775 sayılı Kanun ile belediyelere verilen yetkilerin kullanılması büyükşehir belediyelerinin görevleri arasındadır, ancak meclis kararı ile ilçe veya ilk kademe belediyelerine devredilmesi mümkündür.

Bunun yanı sıra, Çevre ve Şehircilik Bakanlığının yetkileri TOKİ Başkanlığına devredilmiş olsa da bu Bakanlık, 3194 sayılı Kanunun 9. maddesi ve 644 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin 2. maddesi kapsamında gecekondu alanlarında planlama yetkisine sahiptir. 644 sayılı KHK’nın 2. maddesinin 1. fıkrasının (ğ) bendine göre bu Bakanlık 775 sayılı Gecekondu Kanunu uyarınca Toplu Konut İdaresi Başkanlığı tarafından yapılan uygulamalara ilişkin her tür ve ölçekte etüt, harita, plan ve parselasyon planlarını yapmak, yaptırmak, onaylamak, yetkisine sahiptir.

[1]     Bu Kanunun maddeleri 3520 sayılı Bazı Kanunların Madde Numaralarının Değiştirilmesi Hakkında Kanun Hükmünde Kararnamenin Değiştirilerek Kabulü Hakkında Kanun ile 775 sayılı Kanuna ek maddeler haline getirilmiştir.

İlk yorum yapan olun

Bir yanıt bırakın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak.


*


This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.