İmar Mevzuatına Göre Hangi Yapılar Hakkında İnşaat Durdurma ve Yıkım Kararı Alınabilir

Yazımızı beğenip paylaşabilirsiniz
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  

İmar mevzuatına göre ruhsatsız veya ruhsat ve eklerine aykırı yapılar hakkında yıkım kararı alınabilir.

İmar Kanunu’nun 32. maddesine göre ruhsat alınmadan veya ruhsat ve eklerine aykırı yapılan yapılar hakkında durdurma ve yıkım kararı alınabilir.

Ruhsatsız yapı, ruhsat alınması gerektiği halde ruhsat alınmadan yapılan yapılardır. Bunlar hakkında yıkım kararı alınabilir.

Sadece ruhsatsız binalar hakkında değil, kullanma izni alınmış binalar için bile yıkım kararı alınabilir. 3194 sayılı İmar Kanununun yapı kullanma izni verilmesi başlıklı 30. maddesinde, “Bu maddeye göre verilen iznin, yapı sahibini kanuna, ruhsat ve eklerine riayetsizlikten doğacak mesuliyetten kurtarmayacağı gibi her türlü vergi resim ve harç ödeme mükellefiyetinden de kurtarmaz.” hükmü yer almıştır. Bu nedenle, yapı kullanma izni verilmiş olması ruhsata aykırılıktan doğacak olan sorumluluğu kaldırmayacağından yapı kullanma izni verilmiş taşınmazlar hakkında da yıkım kararı alınabilir.

Ruhsat ve Eklerine Aykırı Yapı Nedir?

Ruhsat ve eklerine aykırı olarak inşa edilmiş yapılar hakkında inşaat durdurma kararı alınabilir. Ruhsat ve eklerine aykırılıktan, yapının inşaat ruhsatına ve eki projelere (mimari, statik, elektrik vb) aykırı olarak yapılmasının anlaşılması gerekmektedir. Yapının kullanım amacı dışında kullanılması yıkılmasını gerektirmez[1].

Ruhsat ve eklerine uygun olarak tamamlanan binalarda, sonradan yapılan önemli değişiklikler de ruhsat ve eklerine aykırılık teşkil eder. Örneğin, açık olan balkonu kapalı hale getirmek ruhsata ve projeye aykırılık teşkil eder. Bunlar hakkında yıkım kararı alınabilir.

Kabili Tecviz Hata

Eğer yapının ölçüleri ile mimari projelerdeki ölçüler arasında çok küçük fark mevcut ise buna kabili tecviz hata denmektedir. Ancak kabili tecviz hatanın ne oranda uygulanacağı konusunda mevzuatımızda hüküm bulunmamaktadır. Uygulama genellikle binde 5 olarak uygulanmaktadır. Örneğin projesinde 10×10 m. taban alanına sahip bina açısından 10,05 m. ölçüler, kabili tecviz hata olarak kabul edilmektedir.

Kabili tecviz hata hallerinde yıkım uygulanmaz. Ancak kabili tecviz hatanın kabul edilebilmesi için yapının kendi parseli dışına taşmaması gerekir. Yapının başkasına ait parsele tecavüz etmesi halinde bu kuralın uygulanması mümkün değildir[2].

Başkasının Taşınmazına Tecavüzlü Yapı İçin Yıkım Kararı Alınabilir mi?

Ruhsat ve eklerine aykırı olarak başkasının yapısına tecavüz eden taşınmazlar hakkında da doğrudan yıkım kararı verilmemesi gerekir. Çünkü (imar mevzuatına aykırı olmamak şartı ile) başkasının taşınmazına tecavüz eden yapının malikinin diğer taşınmaz maliki ile anlaşması ve Medeni Kanunun taşkın yapılarla ilgili hükümleri gereğince sorunun çözümlenmesi mümkündür. Bu nedenle bu tür yapılarda inşaat durdurulduktan sonra; taşınmazın imar mevzuatına ve plana uygun olup olmadığı yada taşıyıcı sistemlerinde esaslı değişiklik yapılmaksızın mevzuata uygun hale getirilmesi mümkün ise; yapı malikine tecavüz ettiği taşınmaz maliki ile anlaşması ve yapısını imar mevzuatına uygun hale getirmesi için bir aylık süre tanınması gerekir.

Verilen süre içerisinde gerekli düzeltmeler yapılırsa inşaatın devamına müsaade edilir. Yapılmazsa yıkım kararı alınır. Kesinleşmesini müteakiben taşınmaz yıkılır.

Eğer tecavüzlü yapının düzeltilmesi mümkün değilse, tecavüz edilen taşınmazın malikinin muvafakati olsa bile süre verilmesine gerek yoktur. Yıkım kararı alınması gerekir.

[1] Danıştay 6. Dairesi, 09.06.1999, E: 1998/3254, K: 1999/3159

[2] Danıştay 6. Dairesi, 03.05.1994, E: 1993/3323, K: 1994/1794

[3] Danıştay 6. Dairesi, 17.09.2007, E: 2005/3064, K: 2007/4899