İmar Para Cezalarına Karşı Açılacak İptal Davalarının Ön Koşulları

A. İmar Para Cezalarına Karşı Açılacak İptal Davalarda Görevli Yargı ve Yetkili Mahkeme

Bu konu hakkında şu yazımıza bakabilirsiniz: İmar Para Cezalarına Karşı Açılacak İptal Davalarında Görevli Yargı ve Yetkili Mahkeme

B. İmar Para Cezalarına Karşı Açılacak İptal Davalarda İdari Merci Tecavüzü

Para cezalarına dava açabilmek için idareye başvuru zorunluluğu bulunmamaktadır. 3194 sayılı İmar Kanunu’nda bu yönde bir düzenleme yer almamaktadır. Ancak para cezası işlemine karşı dava açmadan önce 2577 sayılı Kanun’un 11. maddesi kapsamında idareye başvurmanın önünde de herhangi bir engel bulunmamaktadır.

İmar para cezaları için 213 sayılı Vergi Usul Kanununun 124. maddesi kapsamında düzeltme ve şikayet başvurusunda bulunulamaz. Bu maddede düzenlenen düzeltme ve şikayet yolunun, aynı Kanunun kapsam maddesiyle belirli vergi, resim ve harçlar hakkında uygulanması zorunlu olup, bunlar dışında kalan ve vergi niteliğinde bulunmayan para cezası hakkında uygulanmasına yasal olanak bulunmamaktadır. Zira para cezaları, gerek bu cezayı doğuran olay ve yasal dayanağı yönünden, gerekse amacı yönünden vergi, resim ve harç niteliğinde değildir (Danıştay 6. Dairesi, 24.09.1987, E:1987/806, K:1987/843).

C. İmar Para Cezalarına Karşı Açılacak İptal Davalarda Ehliyet

Para cezasına karşı, adına para cezası düzenlenen kişilerin dava açma ehliyeti bulunduğu açıktır.

Apartman yöneticilerin, özel bir yetkiye gerek olmaksızın, apartman adına düzenlenen para cezasının iptali için dava açma ehliyetleri bulunmaktadır.

Danıştay 6. Dairesi, 15.03.2006, E:2004/979, K:2006/1140: 634 sayılı Kat Mülkiyeti Kanunu’nun 35. maddesinde de yöneticinin genel yönetim işlerinin görülmesine ilişkin görevleri ayrıntılı olarak sayılmıştır. Anılan yasal düzenlemelerin birlikte değerlendirilmesinden, apartman yöneticisinin özel bir yetkiye gerek olmaksızın apartman yönetimi adına tesis edilen idari bir işlemin iptali istemiyle apartmanı temsilen dava açabileceği sonucuna varıldığından, dava açıldığı tarihide apartman yöneticisi olan (…)’ın temsil belgesini sunmaması nedeniyle apartman adına dava açma ehliyeti olmadığı gerekçesiyle davanın ehliyet yönünden reddi yolunda verilen mahkeme kararında isabet görülmemiştir.

D. İdari Davaya Konu Olacak Kesin ve Yürütülmesi Gereken Bir İşlem Olup Olmadığı

İmar para cezalarının uygulanabilmesi imar mevzuatına aykırı yapı hakkında tutanak düzenlenmesi ve para cezası uygulanmasını gerektiren nedenlerin, yapıda imar mevzuatına, ruhsata ve fen ve sağlık koşullarına aykırı olan hususların ve bu hususların İmar Kanununun hangi maddesine aykırılık teşkil ettiğinin tutanaklarda açık olarak belirtilmesi gerekir.

Uygulamada para cezası ve İmar Kanunu’nun 32. maddesi kapsamında yıkım işlemleri birlikte yapılmakta ve tespit; devam eden inşaatlarda yapı tatil zaptı, tamamlanmış olan yapılarda ise yapı tespit zaptının düzenlenmesiyle gerçekleşmektedir. Bu suretle işlem idari kimliğe bürünmekte, söz konusu işlemler, yerleşik yargı kararlarında idari davaya konu oluşturabilecek nitelikte idari işlemler olarak kabul edilmektedir. Çünkü her iki tutanak da (yapı tatil zaptı ve yapı tespit zaptı) para cezası açısından olmasa dahi, yıkım işlemleri açısından 3. kişiler için sonuç doğurmaktadır.

Buna karşılık yıkım işlemi sonucu doğurmayan (bir başka ifadeyle yıkım ve durdurma işlemine konu olmayacak), sadece para cezasının hazırlık işlemi niteliğinde olan tespit tutanakları, idari davaya konu olacak kesin ve yürütülmesi gereken bir işlem niteliğinde değildir. Örneğin İmar Kanunu’nun 34. maddesinde öngörülen yükümlülüklere uyulmaması nedeniyle verilecek para cezası için düzenlenen tespit tutanağı, sadece bir hazırlık işlemi niteliğinde olduğu için idari davaya konu olamaz.

Para cezaları, belediye başkanlığının ve il özel idaresi genel sekreterliğinin teklifi üzerine belediye encümeni veya il encümeni tarafından verilmektedir. Bunlardan “belediye başkanlığının ve il özel idaresi genel sekreterliğinin teklifi”, encümene para cezası alınmasını teklif eden bir yazıdır; encümen dilerse para cezası kararı vermeyebilir, bu nedenle bu teklif yazısı idari davaya konu olabilecek kesin ve yürütülmesi zorunlu işlem niteliğinde değildir.

Encümen kararının idari davaya konu olabilecek kesin ve yürütülmesi zorunlu işlem niteliğinde olduğu, izahtan varestedir.

F. İmar Para Cezalarına Karşı Açılacak İptal Davalarda Dava Açma Süresi

Kanunda dava açmak için özel bir süre öngörülmediği için para cezalarına karşı dava açma süresi 2577 sayılı Kanun’un 7. maddesinin birinci fıkrası gereği tebligat tarihinden itibaren altmış gündür.

G. Husumet

Para cezası işlemleri belediye ve mücavir alan sınırları içerisinde belediye encümeni, bu sınırlar dışında ise il encümeni tarafından onaylanmaktadır. Ancak, para cezası işleminin iptali istemi ile açılacak davalarda husumet belediye veya il encümenine yöneltilemez. Çünkü bu organların, belediyeyi ve il özel idaresini temsile yetkileri yoktur. Belediyeyi temsil yetkisi 5393 sayılı Belediye Kanununun 37. maddesi gereği belediye başkanına aittir. 37. madde hükmüne göre belediye başkanı, belediye idaresinin başı ve belediye tüzel kişiliğinin temsilcisidir. Aynı şekilde 5302 sayılı İl Özel İdaresi Kanununun 29. maddesine göre vali, il özel idaresinin başı ve tüzel kişiliğinin temsilcisidir. Bu nedenle, iptal davalarında husumetin belediye başkanlığına veya il özel idaresini temsilen valiliğe yöneltilmesi gerekir.

H. Dilekçenin İYUK’un 5. Maddesine Uygun Olup Olmadığı

Para cezası öngören encümen kararıyla birlikte yapı tatil zaptı ve yapı tespit zaptına, hatta yıkıma dair encümen kararına tek dilekçeyle dava açılması mümkündür.

İlk yorum yapan olun

Bir yanıt bırakın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak.


*


This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.