İmar Planlarına Karşı Açılacak Davaların Karara Bağlanmasında Dikkat Edilecek Hususlar

Makalemizi paylaşır mısınız?

İmar planlarına karşı idari yargıda açılan davalar yukarıda açıklanan hususlar dikkate alınarak idari işlemin unsurları (yetki, şekil, sebep, konu, maksat) bakımından incelenerek karara bağlanır.

İmar planlarının iptaline neden olabilecek önemli hukuka aykırılık halleri ve iptal nedenleri konusunda şu yazımıza bakabilirsiniz: İmar Planlarının İptal Nedenleri ve Muhtemel Hukuka Aykırılık Nedenleri

İmar planlarına karşı açılan davaları karara bağlarken bazı hususlara dikkate etmek gerekir. Bunlar aşağıda açıklanmıştır.

Planın Tamamının Dikkate Alınması Zorunluluğu

imar planlarının; planlanan yörenin bugünkü durumunun, olanaklarının ve ilerideki gelişmesinin gerçeğe en yakın şekilde saptanabilmesi için coğrafi veriler, beldenin kullanılışı, donatımı ve mali bilgiler gibi konularda yapılacak araştırma ve anket çalışmaları sonucu elde edilecek bilgiler ışığında, çeşitli kentsel işlevler arasında var olan ya da sağlanabilecek olanaklar ölçüsünde en iyi çözüm yollarını bulmak, belde halkına iyi yaşama düzeni ve koşulları sağlamak amacıyla kentin kendine özgü yaşayış biçimi ve karakteri, nüfus, alan ve yapı ilişkileri, yörenin gerek çevresiyle ve gerekse çeşitli alanları arasında olan bağlantıları, halkın sosyal ve kültürel gereksinimleri, güvenlik ve sağlığı ile ilgili konular göz önüne alınarak hazırlanması gerekmektedir.

Bu planlar; insan, toplum, çevre ilişkilerinde kişi ve aile mutluluğu ile toplum hayatını yakından etkileyen fiziksel çevreyi sağlıklı bir yapıya kavuşturmak, yatırımların yer seçimlerini ve gelişme eğilimlerini yönlendirmek ve toprağın korunma/kullanma dengesini en rasyonel biçimde belirlemek üzere hazırlanırlar. Dolayısıyla, imar planları kendi içerisinde bir bütünlük ve tutarlılık arz ettikleri için, iptal davaları sadece bir parsel için açılmış olsa bile idari yargı tarafından denetim yapılırken planın tamamının dikkate alınması gerekir.

Danıştay kararlarına göre, imar planlarının yargısal denetimi sırasında şehircilik ilkeleri, planlama esasları ve kamu yararı kriterlerinin yanı sıra özelliği itibariyle imar planının bütünlüğü, genel yapısı, kapsadığı alanın nitelikleri ve çevrenin korunması gibi olguların da gözetilmesi zorunludur.

Danıştay 6. Dairesi, 19.10.1999, E:1998/4967, K:1999/4903 İmar planlarının yargısal denetimi sırasında şehircilik ilkeleri, planlama esasları ve kamu yararı kriterlerinin yanı sıra özelliği itibariyle imar planının bütünlüğü, genel yapısı, kapsadığı alanın nitelikleri ve çevrenin korunması gibi olguların da gözetilmesi gerektiği. Dosyanın incelenmesinden, uyuşmazlık konusu ıslah imar planı paftasında planın tasdik sınırına paralel olarak sanayi bölgesi olarak ayrılmış alanla konut alanları arasında tampon bölge şeklinde yeşil bir kuşağın yer aldığı, davacıya ait taşınmazın bu yeşil kuşak sisteminin bir parçasını oluşturduğu, yerinde yaptırılan keşif ve bilirkişi incelemesi sonucu düzenlenen raporda ise ayrıntılı bir incelemeye gidilmeyerek uyuşmazlığın sadece parsel bazında irdelendiği, planın bütünü, yönü, büyüklüğü ve şekliyle nüfus, yapılaşma biçimi, yeşil alan gereksinimi gibi temel kavramlar açısından inceleme yapılmadığı anlaşılmaktadır. Eksik inceleme sonucu düzenlenen rapora dayalı olarak verilen kararda isabet bulunmamaktadır.

Parsel Bazında İnceleme Yapılabilecek Haller

Ancak imar planlarının, şehircilik ilkeleri, planlama esasları ve kamu yararına uygun olup olmadığının belirlenebilmesi amacıyla yaptırılacak keşif ve bilirkişi incelemeleri, planın tümü gözetilerek parsel bazında da yaptırılabilir. Bu kapsamda, planlanan yörede bulunan parsellerin yer, büyüklük, konum ve işlevi açısından imar planında ayrıldığı amaca şehircilik ilkeleri, planlama esasları ve kamu yararı açısından uygun olup olmadığının denetlenmesi gerekir.

Danıştay 6. Dairesi, 19.09.1995, E:1995/1289, K:1995/3163: İmar planlarının şehircilik ilkeleri, planlama esasları ve kamu yararına uygun olup olmadığının belirlenebilmesi amacıyla yerinde yaptırılacak keşif ve bilirkişi incelemelerinde planın bütünü açısından araştırma ve inceleme yapılabileceği gibi planın tümü gözetilerek parsel bazında da inceleme yapılabileceği açıktır.

Ayrıca, hazırlanan imar planları, zamanla planlanan alandaki koşulların zorunlu kıldığı biçimde ve yasalarda öngörülen yöntemlere uygun olarak değiştirilebilir. Sosyal ve teknik alt yapı alanlarının kaldırılması yönünde yapılan plan değişikliklerinin, amaç yönünden yargısal denetimi bu değişikliği zorunlu kılan nedenlerin irdelenmesi yoluyla yapılmalıdır. Bu irdelemeden sonra sadece plan değişikliği yapılan alanın değil, plan bütünlüğü göz önünde bulundurularak planlanan yörenin tümünün çevre, ulaşım, trafik gibi ilişkilerinin kapsamlı bir biçimde ele alınarak, kamu yararına uyarlık bulunup bulunmadığının araştırılması gerekmektedir.

Danıştay 6. Dairesi, 21.01.1998, E:1997/32, K:1998/442: Sadece plan değişikliği yapılan alanın değil plan bütünlüğü göz önünde bulundurularak planlanan yörenin tümünün çevre, ulaşım, trafik gibi ilişkilerinin kapsamlı bir biçimde ele alınarak, kamu yararına uyarlık bulunup bulunmadığının araştırılması gerektiği. İmar planlarının, planlanan yörenin bugünkü durumunun, olanaklarının ve ilerideki gelişmesinin gerçeğe en yakın şekilde saptanabilmesi için coğrafi veriler, beldenin kullanılışı, donatımı ve mali bilgiler gibi konularda yapılacak araştırma ve anket çalışmaları sonucu elde edilecek bilgiler ışığında, çeşitli kentsel işlevler arasında var olan ya da sağlanabilecek olanaklar ölçüsünde en iyi çözüm yollarını bulmak belde halkına iyi yaşama düzeni ve koşulları sağlamak amacıyla kentin kendine özgü yaşayış biçimi ve karakteri, nüfus, alan ve yapı ilişkileri, yörenin gerek çevresiyle ve gerekse çeşitli alanları arasında olan bağlantıları, halkın sosyal ve kültürel gereksinimleri, güvenlik ve sağlığı ile ilgili konular göz önüne alınarak hazırlanması gerekmektedir. Anılan ölçütlere göre hazırlanan imar planları zamanla planlanan alandaki koşulların zorunlu kıldığı biçimde ve yasalarda öngörülen yöntemlere uygun olarak değiştirilir. Sosyal ve teknik altyapı alanlarının kaldırılması yönünde yapılan plan değişikliklerinin amaç yönünden yargısal denetimi bu değişikliği zorunlu kılan nedenlerin irdelenmesi yoluyla yapılacaktır. Bu irdelemeden sonra sadece plan değişikliği yapılan alanın değil plan bütünlüğü göz önünde bulundurularak planlanan yörenin tümünün çevre, ulaşım, trafik gibi ilişkilerinin kapsamlı bir biçimde ele alınarak, kamu yararına uyarlık bulunup bulunmadığının araştırılması gerekmektedir. 

Yürütmenin Durdurulması

İmar Planlarında Yürütmenin Durdurulması İmar planlarına karşı açılan davalarda talep edilmesi halinde yürütmenin durdurulması kararı verilebilir. Bu konu hakkında şu yazımıza bakabilirsiniz: İmar Planlarına Karşı Açılacak Davalarda Yürütmenin Durdurulması ve Durdurma Kararının Uygulanması

İptal veya Ret Kararı

Bu bilgiler dikkate alınarak, imar planlarına karşı açılacak davalarda muhtemel hukuka aykırılık ve iptal nedenleri dikkate alınarak bir karar verilir. imar planlarına karşı açılacak davalarda muhtemel hukuka aykırılık ve iptal nedenleri konusunda şu yazımıza bakabilirsiniz: İmar Planlarının İptal Nedenleri ve Muhtemel Hukuka Aykırılık Nedenleri

İptalin Sonuçları

Mahkeme kararı neticesinde dava kabul edilirse imar planı iptal edilir. Bu konuda şu yazımıza bakabilirsiniz: İmar Planları ve Plan Değişiklikleri İptal Edilirse Ne Olur?

İmar Planlarına Karşı Açılacak Davaların Karara Bağlanmasında Dikkat Edilecek Hususlar
Makalemizi paylaşır mısınız?
Suat Şimşek, Daire Başkanı (Milli Emlak Genel Müdürlüğü) hakkında 2463 makale
Daire Başkanı (Milli Emlak Genel Müdürlüğü), Çevre ve Şehircilik Bakanlığı Müfettişi, (önceden) Milli Emlak Kontrolörü

İlk yorum yapan olun

Bir yanıt bırakın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak.


*


This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.