İmar Planlarının Hazırlanmasında Halihazır Harita Zorunluluğu

Makalemizi paylaşır mısınız?

Halihazır Harita Nedir?

Halihazır harita; bir yerin mevcut durumunu yani gözle görülebilen dere, tepe, nehir gibi doğal, karayolu, demiryolu, her türlü yapı ve tesis, kanal gibi suni unsurları gösteren haritalardır.

İmar Planlarının Hazırlanmasında Halihazır Harita Zorunluluğu

Bu haritalar imar planlarının hazırlanmasına esas teşkil ederler. 3194 sayılı İmar Kanunu’nun 5. maddesinde yer alan nazım imar planı ve uygulama imar planı tanımlarından, bu iki planın yapılabilmesi için halihazır haritanın yapılmış olmasının zorunlu olduğu anlaşılmaktadır. Bir başka ifadeyle halihazır haritası yapılmayan alanlarda nazım ve uygulama imar planı yapılması, tanım gereği mümkün değildir.

Tanımları inceleyiniz. Nazım imar planı; varsa bölge veya çevre düzeni planlarına uygun olarak halihazır haritalar üzerine, yine varsa kadastral durumu işlenmiş olarak çizilen ve arazi parçalarının; genel kullanış biçimlerini, başlıca bölge tiplerini, bölgelerin gelecekteki nüfus yoğunluklarını, gerektiğinde yapı yoğunluğunu, çeşitli yerleşme alanlarının gelişme yön ve büyüklükleri ile ilkelerini, ulaşım sistemlerini ve problemlerinin çözümü gibi hususları göstermek ve uygulama imar planlarının hazırlanmasına esas olmak üzere düzenlenen, detaylı bir raporla açıklanan ve raporuyla beraber bütün olan plandır. Uygulama imar planı; tasdikli halihazır haritalar üzerine varsa kadastral durumu işlenmiş olarak nazım imar planı esaslarına göre çizilen ve çeşitli bölgelerin yapı adalarını, bunların yoğunluk ve düzenini, yolları ve uygulama için gerekli imar uygulama programlarına esas olacak uygulama etaplarını ve diğer bilgileri ayrıntıları ile gösteren plandır.   

Halihazır haritaları bulunmayan yerlerin halihazır haritaları belediye ve sınırları içinde belediyeler, bu sınırlar dışında ise özel idareler tarafından yaptırılır. Çevre ve Şehircilik Bakanlığı ile diğer kamu idareleri de yapmakla görevli oldukları planlar için halihazır harita alımına yetkilidirler.

Halihazır haritalar, belediyeler tarafından kendi personeli aracılığı ile yaptırılabileceği gibi, İller Bankası vasıtasıyla veya ihale usulü ile de yaptırılabilir. Halihazır haritaları kendi personeli vasıtası ile yaptırmak isteyen belediyeler, harita yapımı işinde görev alacak teknik personelin listesini, öğrenim durumlarını gösterir belgelerle birlikte Çevre ve Şehircilik Bakanlığına göndererek yeterlik almak zorundadırlar. Hâlihazır haritaların ihale yolu ile yaptırılmak istenmesi durumunda, “Harita Mühendislik Hizmetlerini Yüklenecek Müellif ve Müellif Kuruluşların Ehliyet Durumlarına Ait Yönetmelik” hükümlerine göre hareket edilmesi gerekir.

Halihazır Haritaların Hazırlanması ve Onayı

Hâlihazır haritalar üç nüsha olarak hazırlanır. Haritanın onaylı birer nüshası, Çevre ve Şehircilik Bakanlığı ile tapu sicil müdürlüğüne gönderilir.

Halihazır haritalar hangi yöntemle hazırlanırsa hazırlansın, belediye sınırları içinde belediye başkanının, bu sınırlar dışında valinin onayı ile yürürlüğe girer.                                                              

İmar Kanununa göre (varsa) kadastral durumun halihazır haritaların üzerine işlenmesi gerekir. Ancak kadastrosu henüz yapılmamış yerlerde mülkiyet durumu geometrik olarak kesinleşmeyeceği için bunların halihazır haritaya aktarılması zorunlu tutulmamıştır.

Halihazır Haritalara Dava Açılabilir mi?

Halihazır haritalar, imar planlarının hazırlık işlemi niteliğindedir. Bu nedenle, tek başlarına idari yargıda iptal davasına konu edilemezler.

Danıştay 6. Dairesi, 21.04.1992, E:1992/188, K:1992/1740: Halihazır haritaların hazırlık işlemi olması nedeniyle dava konusu edilemeyeceği. Dava, 18.3.1987 günlü, 87/11608 sayılı Bakanlar Kurulu kararıyla turizm merkezi olarak tespit edilen ve sınırları belirlenen Rize ili, Çamlıhemşin ilçesi, Kaplıca Köyü, Ayder mevkii için Turizm Bakanlığınca hazırlanıp Çevre ve Şehircilik Bakanlığınca onaylanan 1/5000 ölçekli nazım imar planı ile bu planın yapılmasında esas alınan Rize Valiliğince onaylanmış halihazır haritaların iptali isteğiyle açılmıştır. Davacının zilyetliğinde bulunan taşınmazın da yer aldığı bölgede doğru dan bir değişiklik yapmayan, sadece daha sonra bu bölge için yapılacak imar planlarına bir hazırlık teşkil eden halihazır haritalar kesin bir işlem değil, hazırlık işlemi olduğundan iptal davasına konu olmaları mümkün değildir.

Ancak halihazır haritanın hiç yapılmamış olması veya güncel olmayan bir halihazır harita kullanılması, imar planlarının iptaline neden olabilir. Halihazır haritaların hazırlanması kadar güncel tutulması da önemlidir. Arazi üzerinde meydana gelen değişikliklerin, zaman içinde yapılan ya da yıkılan yapıların haritaya işlenmesi gerekir. Halihazır haritalar güncellenmediği zaman hem imar planlarının hem de parselasyon planlarının hazırlanmasında zorluklarla karşılaşılacaktır.

İmar Planlarının Hazırlanmasında Halihazır Harita Zorunluluğu
Makalemizi paylaşır mısınız?
Suat Şimşek, Daire Başkanı (Milli Emlak Genel Müdürlüğü) hakkında 2451 makale
Daire Başkanı (Milli Emlak Genel Müdürlüğü), Çevre ve Şehircilik Bakanlığı Müfettişi, (önceden) Milli Emlak Kontrolörü

İlk yorum yapan olun

Bir yanıt bırakın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak.


*


This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.