İmar Planlarının Hazırlanmasında Hizmet Etki Analizi Zorunluluğu

Makalemizi paylaşır mısınız?

Hizmet Etki Analizi Nedir?

Mekânsal Planlar Yapım Yönetmeliğinin 10. maddesine göre imar planlarında yürüme mesafeleri; eğitim, sağlık ile yeşil alanların hizmet etki alanındaki nüfusun erişme mesafesi topoğrafya, yapılaşma, yoğunluk, mevcut doku, doğal ve yapay eşikler dikkate alınarak planlanır. Buna hizmet etki analizi denir.

İmar Planlarının Hazırlanmasında Hizmet Etki Analizi Zorunluluğu

Mekânsal Planlar Yapım Yönetmeliğinin 10. maddesine göre, imar planları hazırlanırken, uygun olması halinde aşağıdaki asgari yürüme mesafelerine uyulur:

(a) İmar planlarında; çocuk bahçesi, oyun alanı, açık semt spor alanı, aile sağlık merkezi, kreş, anaokulu ve ilkokul fonksiyonları takriben 500 metre, ortaokullar takriben 1.000 metre, liseler ise takriben 2.500 metre mesafe dikkate alınarak yaya olarak ulaşılması gereken hizmet etki alanında planlanabilir.

(b) Ayrıca imar planlarında; dini tesislerden küçük cami takriben 250 metre, orta (semt) cami takriben 400 metre mesafe dikkate alınarak yaya olarak ulaşılması gereken hizmet etki alanında planlanabilir. Mescitler ise yerleşik veya hareketli nüfusa göre takriben 150 metre hizmet etki alanında yapılabilir.

Brüt nüfus yoğunluğu 100 kişi/ha ve daha az olan yerleşim bölgelerinde, dağınık kırsal nitelikli yerleşmelerde veya yerleşik alanlarda uygun büyüklük ve nitelikte alan bulunamaması halinde veya bu fonksiyonlara ulaşımı zorlaştıran doğal ya da yapay eşikler olması nedeniyle yürüme mesafeleri artırılabilir.

Bu şekilde bir değerlendirme yapılmadan sadece belirli kişilerin (özelliklede kamunun) mülkiyetinde bulunan taşınmazlar dikkate alınarak imar fonksiyonlarının belirlenmesi hukuka aykırılık teşkil eder.

Hizmet Etki Analizi Yapılmadan Hazine Taşınmazlarının Kamu Hizmeti Alanına Ayrılması Mümkün müdür?

İmar planlarının bir taşınmaza yönelik plan ile getirilen fonksiyonların şehircilik ilkelerine, planlama esaslarına ve kamu yararına uygunluğunun denetiminin yapılması gerekmektedir.

Peşinen söyleyelim, hizmet etki analizi yapılmadan sadece belirli kişilerin (özelliklede kamunun ve Hazinenin) mülkiyetinde bulunan taşınmazlar dikkate alınarak imar fonksiyonlarının belirlenmesi hukuka aykırılık teşkil eder. Bu konuda aşağıdaki Danıştay kararı yol gösterici olabilir.

Danıştay 6. Dairesi, 25.02.2013, E:2012/4353, K:2013/1108: İmar planında kamusal hizmete yönelik imar fonksiyonlarının sadece Hazineye ait ve boş arazi olması dikkate alınarak belirlenmiş olmasında hukuka uyarlık bulunmadığı hakkında. Anılan raporda, söz konusu taşınmazın “yol, park, sağlık tesisi alanı, ağaçlandırılacak alan, kültürel tesis alanı” olarak planlanmasının çevresel etkiler, bölgedeki sosyal donatı alanları gereksinimi ile diğer sosyal donatı alanları ile ilişkisi, taşınmazın plan bütünlüğü içindeki konumu, erişebilirlik, arazi yapısı ve özellikleri açısından değerlendirilmesine yönelik yeterli tespit ve hususa yer verilmediği görülmektedir. Bu durumda, yer seçimi kriterinin sadece taşınmazın hazineye ait ve boş bir arazi olması değerlendirilerek belirlenmiş olmasında hukuka uyarlılık bulunmamakta ise de, bu hususun net bir biçimde ortaya konulabilmesi için yukarıda belirtilen hususların açıklığa kavuşturulması gerekmekte olup, bu bağlamda, konusunda uzman bilirkişilerden oluşan yeni bir heyetle mahallinde keşif ve bilirkişi incelemesi yaptırılması suretiyle yeniden bir karar verilmesi gerekmektedir.

İmar Planlarında Sosyal ve Teknik Alt Yapı Alanlarının İlgili Kamu İdaresinin Mülkiyetinde Bulunan Taşınmazlar Dikkate Alınarak Belirlenmesi

Mekânsal Planlar Yapım Yönetmeliğinin 21. maddesinin 8. fıkrasına göre çevre kirliliği oluşturmayan mevcut veya ilave ihtiyaç duyulan sosyal ve teknik altyapı alanlarının, öncelikle söz konusu hizmetleri yürütmekle yükümlü kurum ve kuruluşların varsa kendi mülkiyeti veya tasarrufundaki alanlar üzerinde planlanması esastır.

İmar planlarının hazırlanması aşamasında uyulması gereken diğer şehircilik ilkeleri ve planlama esasları konusunda şu yazımıza bakabilirsiniz: İmar Planlarının Hazırlanmasında Uyulması Gereken Şehircilik İlkeleri

İmar Planlarının Hazırlanmasında Hizmet Etki Analizi Zorunluluğu
Makalemizi paylaşır mısınız?
Suat Şimşek, Daire Başkanı (Milli Emlak Genel Müdürlüğü) hakkında 2463 makale
Daire Başkanı (Milli Emlak Genel Müdürlüğü), Çevre ve Şehircilik Bakanlığı Müfettişi, (önceden) Milli Emlak Kontrolörü

İlk yorum yapan olun

Bir yanıt bırakın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak.


*


This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.