İnşaat Ruhsatı Nereden Alınır? Hangi Kuruma Müracaat Etmek Gerekir?

İnşaat Ruhsatı Nedir? İnşaat Ruhsatı Nereden Alınır?

İnşaat ruhsatı, inşaat yapabilmek amacıyla belediyeden veya il özel idaresinden alınan bir belgedir. İstisnalar hariç olmak üzere tüm inşaatlar için inşaat ruhsatı alınması gerekmektedir. İmar Kanunu’nun 21. maddesine göre; bu Kanunun kapsamına giren bütün yapılar için (istisnalar dışında) belediye veya il özel idarelerinden yapı ruhsatı alınması mecburidir. Ruhsat alınmış yapılarda herhangi bir değişiklik yapılması da yeniden ruhsat alınmasına bağlıdır. Ayrıca Planlı Alanlar İmar Yönetmeliğinin 54. maddesine göre Kanun ve bu Yönetmelikle getirilen istisnalar dışında yapı ruhsatı alınmaksızın hiçbir yapının inşasına başlanamaz. Ruhsat alınmasını gerektirmeyen istisnalar için şu yazılara bakabilirsiniz: İmar Kanunu’na Göre Ruhsat Alınması Gerektirmeyen İnşaatlar

Ruhsat Verme Yetkisinin Kamu Hizmeti Niteliği

Gerek Danıştay ve gerekse Anayasa Mahkemesi kararlarına göre, ruhsat verme yetkisi asli kamu hizmetlerindendir ve münhasıran kamu idareleri tarafından kamu görevlileri eliyle kullanılması gerekir. Anayasa Mahkemesinin ilk olarak 3194 sayılı İmar Kanununda yeminli serbest mimarlık ve mühendislik bürolarına ruhsatla ilgiler yetkiler verilmesi ile ilgili olarak verdiği 11.12.1986 tarihli ve E:1985/11, K:1986/29 sayılı kararında dile getirdiği bu görüş, daha sonra verilen muhtelif kararlarda da yinelenmiştir. Anayasa Mahkemesine göre, ruhsat verme yetkisi idarenin kolluk faaliyetleri içinde yer almaktadır, bu nedenle ruhsat ve yapı kullanma izni verme yetkisi asli ve sürekli bir kamu hizmetidir. Anayasanın 128. maddesine göre de asli ve sürekli kamu hizmetlerinin ancak memurlar ve diğer kamu görevlileri eliyle yürütülebilir. Bu nedenle de, yeminli serbest mimarlık ve mühendislik bürolarına ruhsat verme yetkisi verilmesi Anayasanın 128. maddesine aykırılık teşkil eder. Anayasa Mahkemesi söz konusu görüşünü 4691 sayılı Teknoloji Geliştirme Bölgeleri Kanunu’nun yönetici şirkete ruhsat verme yetkisi veren 4. maddesinin üçüncü fıkrası ile ilgili 16.10.2003 tarihli ve E:2001/383, K:2003/92 sayılı iptal kararında da yinelemiştir.

Belediye Sınırları İçinde ve Dışında İnşaat Ruhsatı Verme Yetkisi Kimde?

Belediye ve mücavir alan sınırları içerisinde inşaat ruhsatları belediye tarafından verilir. Bu sınırlar dışında, ruhsat verme yetkisi il özel idarelerine aittir. Daha önceden valiliklerde olan bu yetki, 5302 sayılı İl Özel İdaresi Kanununun yürürlüğe girmesi ile birlikte il özel idarelerine geçmiştir.

Büyükşehirlerde İnşaat Ruhsatı Verme Yetkisi Kimde?

Büyükşehir belediyesi olan yerlerde ruhsat verme yetkisi, ilçe belediyelerindedir. 5216 sayılı Büyükşehir Belediyesi Kanunu’na göre büyükşehir belediyelerinde ilçe belediyelerinin mücavir alanları bulunmamaktadır, yalnızca büyükşehir belediyesinin mücavir alanı bulunmaktadır. Bu mücavir alanda hangi ilçe belediyesinin yetkili olduğuna, büyükşehir belediye meclisi karar verir. 5216 sayılı Kanun’un 27. maddesinin 3. fıkrasına göre büyükşehir belediyesi mücavir alanlarının ilçe belediyeleri arasındaki bölüşümü büyükşehir belediye meclisince yapılır. Bir mücavir alanda hangi ilçe belediyesi yetkilendirilir ise ruhsatlar da o belediyece verilir.

5216 sayılı Büyükşehir Belediyesi Kanununun 7. maddesinin (c) bendi gereği, kanunlarla büyükşehir belediyesine verilmiş görev ve hizmetlerin gerektirdiği proje, yapım, bakım ve onarım işleriyle ilgili ruhsat verme yetkisi büyükşehir belediyelerine aittir. Büyükşehir belediyeleri (c) bendinde belirtilen yetkilerini, imar plânlarına uygun olarak kullanmak ve ilgili belediyeye bildirmek zorundadır.

Belediye Sınırları Dışında İnşaat Ruhsatı Nereden Alınır?

Belediye ve mücavir alan sınırları dışında, ruhsat verme yetkisi il özel idarelerine aittir. Daha önceden valiliklerde olan bu yetki, 5302 sayılı İl Özel İdaresi Kanununun yürürlüğe girmesi ile birlikte il özel idarelerine geçmiştir.

İnşaat Ruhsatı Hangi Makamdan Alınır?

İmar Kanununda yapı inşaat ruhsatı verecek idari makam belirtilmemiştir. Ancak, Danıştay kararlarına göre ruhsat vermeye yetkili makam belediyelerde belediye başkanıdır. Belediye sınırları dışında il özel idaresi genel sekreterliğine müracaat etmek gerekir.

Kamu Hizmetleri ile Kamu Yatırımları İçin Gerekli Alanlarda İnşaat Ruhsatı Verme Yetkisi

Çeşitli mevzuat, merkezi idarenin yetkisi dâhilindeki kamu yatırımları ve tesisleri için gerekli alanlarda ruhsat verme yetkisini, yine merkezi idareye vermektedir.

Planlı Alanlar İmar Yönetmeliğinin 56. maddesinin 9. fıkrasına göre Bakanlar Kurulunca yetkilendirilen alanlar ile merkezi idarenin yetkisi içindeki kamu yatırımlarına, mülkiyeti kamuya ait arsa ve araziler üzerinde yapılacak her türlü yapıya, milli güvenliğe dair tesislere, askeri yasak bölgelerdeki, genel sığınak alanlarındaki ve özel güvenlik bölgelerindeki yapılar ile enerji ve iletişim tesislerinin ruhsata tabi olanlarına, Devletin hüküm ve tasarrufu altında bulunan veya mülkiyeti Hazineye, kamu kurum veya kuruluşlarına veya gerçek kişilere veyahut özel hukuk tüzel kişilerine ait olan taşınmazlar üzerinde, kamu veya özel sektör tarafından gerçekleştirilecek olan yatırımlara ilişkin olarak ilgililerince ruhsat için başvurulduğu halde ilgili idarece başvuru tarihinden itibaren iki ay içinde ruhsat verilmemesi halinde, ilgililerinin valilikten talep etmesi ve valiliğin teklifte bulunması üzerine, Müdürlük ilgili idarenin görüşünü ister.

İlgili idare, yapı ruhsatına ilişkin iş ve işlemlerin yapılmama gerekçelerini etraflıca açıklayarak konu hakkındaki görüşünü en geç on beş gün içinde Müdürlüğe bildirmek zorundadır. Bildirilmediği taktirde olumsuz görüşün olmadığı kabul edilir.

İlgili idare tarafından verilen görüş sonrasında en geç on beş gün içinde yapılan incelemede talebin yürürlükteki uygulama imar planına, parselasyon planına ve mevzuata uygun olduğunun anlaşılması halinde, yapı ruhsatı Müdürlükçe resen düzenlenir ve ruhsat ve eklerinin onaylı bir örneği ilgili idareye iletilir.

Yapılan incelemede eksiklik görülmesi halinde eksiklikler yine bu süre içinde ilgilisine bildirilir. Eksiklikler tamamlandığında en geç beş iş günü içinde yapı ruhsatı düzenlenir. Yapı kullanma izni ve işyeri açma ve çalışma ruhsatına ilişkin başvurular da aynı usulle sonuçlandırılır.

Gecekondu Alanlarında Çevre ve Şehircilik Bakanlığının İnşaat Ruhsatı Verme Yetkisi

Çevre ve Şehircilik Bakanlığı 3194 sayılı Kanunun 9. maddesi ve 644 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin 2. maddesi kapsamında gecekondu alanlarında ruhsat verme yetkisine sahiptir. 644 sayılı KHK’nın 2. maddesinin 1. fıkrasının (ğ) bendine göre bu Bakanlık 2985 sayılı Toplu Konut Kanunu ile 775 sayılı Gecekondu Kanunu uyarınca Toplu Konut İdaresi Başkanlığı tarafından yapılan uygulamalara ilişkin her tür ve ölçekte etüt, harita, plan ve parselasyon planlarını yapmak, yaptırmak, onaylamak, ruhsat işlerini gerçekleştirmek, yapı kullanma izinlerini vermek yetkisine sahiptir.

6306 Sayılı Kanun Kapsamında Kalan Alanlarda İnşaat Ruhsatı Verme Yetkisi

Afet Riskli Kentsel Dönüşüm Alanlarında İnşaat Ruhsatı Hangi Kurumdan Alınır?

Kentsel Dönüşüm Alanlarında İnşaat Ruhsatı Verme Yetkisi

Belediye sınırları içinde 5393 sayılı Belediye Kanunu’nun 73. maddesine göre ilan edilen kentsel dönüşüm alanlarında ruhsatlar ilgili belediye tarafından verilir. Bu maddeye göre, büyükşehir belediyeleri tarafından yapılacak kentsel dönüşüm ve gelişim projelerine ilişkin her ölçekteki imar planı, parselasyon planı, bina inşaat ruhsatı, yapı kullanma izni ve benzeri tüm imar işlemleri ve 3194 sayılı İmar Kanununda belediyelere verilen yetkileri kullanmaya büyükşehir belediyeleri yetkilidir.

Özelleştirme Kapsamındaki Kuruluşlara Ait Taşınmazlarda İnşaat Ruhsatı Verme Yetkisi

İmar Kanununa 03.07.2005 tarihli ve 5398 sayılı Kanunun 12. maddesi ile eklenen ek 3. madde hükmüne göre özelleştirme programındaki kuruluşlara ait veya kuruluş lehine irtifak ve/veya kullanım hakkı alınmış arsa ve araziler ile özel kanunları uyarınca özelleştirilmek üzere özelleştirme programına alınan arsa ve arazilerde yapılacak yapılarda her türlü ruhsat ve diğer belgeler ile izinler, ilgili mevzuat çerçevesinde yetkili kurum ve kuruluşlarca verilir. Görüldüğü üzere madde ruhsat verme konusunda özel bir hüküm ihtiva etmemektedir. Bu nedenle ruhsat verme konusundaki genel yetki kuralı (belediye veya il özel idaresi) uygulanır.

Organize Sanayi Bölgelerinde İnşaat Ruhsatı Verme Yetkisi

4562 sayılı Kanun’un 4. maddesine göre; yürürlüğe giren imar plânına göre arazi kullanımı, yapı ve tesislerinin projelendirilmesi, inşası ve kullanımıyla ilgili ruhsat ve izinler OSB tarafından verilir ve denetlenir. İşyeri açma ve çalışma ruhsatının verilmesi sırasında işyeri açma ve çalışma ruhsatına ilişkin harçlar, OSB tarafından tahsil edilerek ilgili belediye veya il özel idaresi hesabına yatırılır.

Ruhsatın OSB’nin hangi organları tarafından verileceği, Organize Sanayi Bölgeleri Uygulama Yönetmeliği ile belirlenmiştir. Yönetmeliğin 18. maddesi gereği, inşaat ruhsatlarının verilmesi ile ilgili prensipleri belirlemek, müteşebbis heyetin görevleri arasındadır. Müteşebbis heyetin belirlediği prensipler çerçevesinde ruhsat ve izinleri vermek, verilen ruhsat ve izinlere uygun işlem yapılması için gerekli tedbirleri almak veya aldırmak, uyulmaması halinde uygulanacak yaptırımları belirlemek; OSB yönetim kurulunun görevidir.

Teknoloji Geliştirme Bölgelerinde İnşaat Ruhsatı Verme Yetkisi

4691 sayılı Teknoloji Geliştirme Bölgeleri Kanunu’nun 4. maddesinin üçüncü fıkrası; “Arazi kullanımı, yapı ve tesislerin projelendirilmesi, inşası ve kullanımıyla ilgili ruhsat ve izinler yönetici şirket tarafından verilir ve denetlenir.” hükmünü ihtiva etmekte idi. Ancak bu hüküm, ruhsat verme yetkisinin münhasıran kamu idarelerine ait bir yetki olduğu gerekçesi ile Anayasa Mahkemesinin 16.10.2003 tarihli ve E:2001/383, K:2003/92 sayılı kararı ile iptal edilmiştir.

4691 sayılı Kanun’un 2/3/2011 tarihli ve 6170 sayılı Kanunla değişik 4. maddesine göre Bilim, Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı tarafından onaylanarak yürürlüğe giren uygulama imar planına göre; arazi kullanımı, yapı ve tesislerin projelendirilmesi, inşası ile ilgili ruhsat ve izinler, 3194 sayılı Kanun hükümlerine uygun olarak bu Bakanlık tarafından verilir.

Endüstri Bölgelerinde İnşaat Ruhsatı Verme Yetkisi

4737 sayılı Endüstri Bölgeleri Kanunu’nun 3/A maddesine göre endüstri bölgelerinde yatırım yapmak isteyen yerli ve yabancı gerçek ve tüzel kişilerin Bakanlığa başvurusu üzerine, ön yer tahsisi yapılır. ÇED mevzuatına tabi faaliyetlerden ÇED olumlu kararı veya ÇED gerekli değildir kararı verilerek, yatırımı kabul edilen faaliyetler hakkında gerekli izin, onay ve ruhsatlar verilmeden önce başvuruda bulunan kuruluşun yatırımda kullanacağı sabit yatırım tutarının binde beşini geçmemek üzere Bakanlar Kurulunca belirlenecek tutarı, Bakanlık Merkez Saymanlık Müdürlüğü hesabına yatırması zorunludur. Bakanlık Merkez Saymanlığınca tahsil edilen bu tutarlar bütçeye gelir kaydedilir.

Gerek Endüstri Bölgeleri Kanununda ve gerekse Endüstri Bölgeleri Yönetmeliğinde inşaat ruhsatlarının verilmesi ile ilgili olarak özel bir yetki hükmü yer almamaktadır. Kanunun 4/C maddesine göre; yatırımın gerçekleşmesi için gereken izin, onay ve ruhsatlar, ilgili kurumlarca başkaca hiçbir işleme gerek kalmaksızın on beş gün içinde verilir. ÇED olumlu kararı veya ÇED gerekli değildir kararı verilen faaliyetler hakkında, ilgili kurumlarca başkaca hiçbir işleme gerek kalmaksızın on beş gün içinde irtifak hakkı dâhil, gerekli tüm izin, onay ve ruhsatlar verilir. Bütün bu işlemler üç ay içerisinde tamamlanır. Bu hükme göre, endüstri bölgelerinde inşaat ruhsatlarının genel yetkili kuruluşlar olan belediyeler ve il özel idareleri tarafından verilecektir. 4737 sayılı Kanun’un 4. maddesine göre, endüstri bölgeleri içerisindeki alt ve üst yapı projelerine ilişkin ruhsatlar Sanayi ve Ticaret Bakanlığı tarafından onaylanacaktır.

Büyükşehirlerdeki Akaryakıt İstasyonlarında İnşaat Ruhsatı Verme Yetkisi

5393 sayılı Kanun’un 80. maddesine göre akaryakıt istasyonlarına izin verilmesi için nazım imar plânında akaryakıt istasyonu olarak gösterilmesi şarttır. Bu istasyonlara çalışma ruhsatı büyükşehirlerde büyükşehir belediyesi tarafından verilir.

AVM‘ler İçin İnşaat Ruhsatı ve Yapı Kullanma İznini Hangi Kurum Verir

6585 sayılı Perakende Ticaretin Düzenlenmesi Hakkında Kanun, alışveriş merkezlerinde inşaat ruhsatı ile ilgili hükümler ihtiva etmektedir. Kanun alışveriş merkezini “bir yapı veya alan bütünlüğü olan, içinde büyük mağaza ve/veya beslenme, giyinme, eğlenme, dinlenme, kültürel ve benzeri ihtiyaçların bir kısmının veya tamamının karşılandığı diğer işyerleri bulunan, merkezî bir yönetime ve ortak kullanım alanları ile yönetmelikle belirlenen diğer niteliklere sahip işletme” olarak tanımlamaktadır.

Büyükşehir belediyesi olmayan illerde AVM için yapı ruhsatı, belediyeler ve il özel idareleri tarafından verilecektir. Ancak Kanun’un 5. maddesinin 7. fıkrasına göre büyükşehirlerde, alışveriş merkezlerine yapı ruhsatı, yapı kullanma izin belgesi ve işyeri açma ve çalışma ruhsatı vermeye büyükşehir belediyeleri yetkilidir. Alışveriş merkezi projesi için yapı ruhsatı verilirken, üst meslek kuruluşlarının görüşü alınır. Bu kuruluşlar görüşlerini on beş iş günü içinde bildirir.

İlk yorum yapan olun

Bir yanıt bırakın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak.


*


This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.