Kentsel Dönüşüm Kararına Karşı Dava Açma ve Süresi

Makalemizi paylaşır mısınız?

Danıştay Altıncı Dairesi’nin 30.03.2012 tarihli ve E: 2011/4980, K: 2012/1426 sayılı kararında “kentsel dönüşüm ve gelişim proje alanı sınırının kabul edilmiş olduğu meclis kararının plan niteliğinde bir düzenleyici idari işlem olmadığı, proje alanı sınırını işlemin bundan sonra yapılacak planlara altlık oluşturacağı, ilan edilmiş olsa bile bu işleme karşı dava açma süresinin ilan tarihinden değil, öğrenme tarihinden itibaren başlayacağı” ifade edilmiştir.

Ancak bu karara pek çok yönden getirilebilecek eleştiriler söz konusudur. Bir alanın Belediye Kanunu’nun 73. maddesi kapsamında kentsel dönüşüm alanı ilan edilmesi, o alanda bulunan taşınmazlar hakkında pek çok ciddi sonuç doğurmaktadır. Her şeyden önce özellikle büyükşehir belediyelerinde bir alanın kentsel dönüşüm alanı ilan edilmesi, o alandaki her ölçekte plan yapma yetkisinin büyükşehir belediyelerine geçmesine neden olmaktadır. Bunun yanı sıra kentsel dönüşüm alanı olarak belirlenen alanlarda, maliklerin kendilerinin uygulama yapamayacağı durumlarda dönüşüm yapmakla yetkili kamu idareleri, kamulaştırma yapabilme yetkisine sahip olmaktadırlar. Bu idareler aynı zamanda söz konusu alanda projeyi gerçekleştirmekle görevli ve yetkili hale gelmektedirler. Dolayısıyla bir alanın kentsel dönüşüm alanı olarak ilan edilmesi, bu alanın statüsü hakkında ciddi neticeler doğurmaktadır.

Elbette ki bu kararlar, plan niteliğinde değildir ve sonradan yapılacak nazım ve uygulama imar planlarına altlık teşkil etmektedirler. Ancak bu durum bu işlemlerin düzenleyici idari işlem olma niteliğini bertaraf etmez.

İkinci olarak, kentsel dönüşümle ilgili 73. maddede pek çok yerde bu kararların ilan edilmesinden bahsedilmiştir. 73. maddede 8 kez “kentsel dönüşüm ve gelişim alanı ilan” edilmesinden bahsedilmiştir. 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu’nun 7. maddesinde ilanı gereken düzenleyici işlemlerde dava süresinin, ilan tarihini izleyen günden itibaren başlayacağı ifade edilmiştir. Buradaki ifadeden ilanı gereken işlemlerin (istisnalar olmakla birlikte) düzenleyici idari işlem olarak kabul edildiği görülmektedir.

Öte yandan kentsel dönüşüm ve gelişim alanı olarak belirlemeye ilişkin işlemlere karşı açılacak davalarda sürenin öğrenme tarihinden başlayacağını ve bu işlemlerin düzenleyici idari işlem olmadığını kabul etmek, kentsel dönüşüm ve gelişim alanı olarak belirlemeye ilişkin kararların taşınmaz maliklerine tebligat zorunluluğu doğurur ki, 73. maddede 8 kez “kentsel dönüşüm ve gelişim alanı ilan” edilmesinden bahsedildiği dikkate alındığında, bunun 73. maddeyle pek uyumlu olmayacağı görülecektir.

Danıştay’ın söz konusu kararında, ilandan haberi olmayan vatandaşların dava açma tarihini kaçırabilecekleri endişesi söz konusu olmuş olabilir. Ancak kentsel dönüşüm ve gelişim alanı olarak belirlemeye ilişkin işlemler, düzenleyici idari işlemler olarak kabul edildiğinde dava açma süresi konusunda taşınmaz maliklerine ciddi kolaylık sağlanmış olacaktır.

Çünkü 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu’nun 7/4. maddesine göre “İlanı gereken düzenleyici işlemlerde dava süresi, ilan tarihini izleyen günden itibaren başlar. Ancak bu işlemlerin uygulanması üzerine ilgililer, düzenleyici işlem veya uygulanan işlem yahut her ikisi aleyhine birden dava açabilirler. Düzenleyici işlemin iptal edilmemiş olması bu düzenlemeye dayalı işlemin iptaline engel olmaz.” Bu kapsamda, aşağıda açıklanacağı üzere, uygulama işlemi üzerine açılacak davalarda kentsel dönüşüm ve gelişim alanı olarak belirlemeye ilişkin Bakanlar Kurulu ya da belediye meclisi kararının da iptalinin istenebilmesi mümkündür.

Uygulama İşlemi Üzerine Dava Açılması Durumu

Bir alanın kentsel dönüşüm alanı olarak ilanına ilişkin karar düzenleyici işlem olarak kabul edildiğinde bu alandaki imar planları, kamulaştırma işlemleri, proje işlemleri, kentsel dönüşüm alanı ilanının uygulama işlemi niteliğini haiz olacaktır.

Bundan dolayı bu işlemlere karşı açılacak davalarda alanın kentsel dönüşüm alanı olarak ilanına ilişkin kararında iptali istenebilecektir.

Makalemizi paylaşır mısınız?
Suat Şimşek, Daire Başkanı (Milli Emlak Genel Müdürlüğü) hakkında 2463 makale
Daire Başkanı (Milli Emlak Genel Müdürlüğü), Çevre ve Şehircilik Bakanlığı Müfettişi, (önceden) Milli Emlak Kontrolörü

İlk yorum yapan olun

Bir yanıt bırakın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak.


*


This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.