Kültür Yatırım ve Girişimlerine Uygulanan Taşınmaz Teşvikleri

Suat ŞİMŞEK- Daire Başkanı, Milli Emlak Genel Müdürlüğü 

1. Giriş

Ekonomik ve teknolojik küreselleşme bireyleri, toplumları ve ülkeleri kimliklerini tanıtmak ve farklılıklarını gösterme arayışına sürüklemektedir. Bu da, kültüre yönelik ihtiyacı ve kültürün önemini giderek arttırmakta ve her toplum kendi kültür potansiyeline yönelmektedir. Bu açıdan bakıldığında kültür varlıklarımızın geliştirilmesi ve korunmasının sağlanması, Devletin anayasal bir görevidir. Bu görevin yerine getirilmesi ve Devletin kültür varlıklarının korunması ve yaşatılması ilkeleri çerçevesinde yatırımcıların, girişimcilerin, bu işe gönül verenlerin önünü açacak, onları yönlendirecek, destekleyecek ve teşvik edecek yasal ve idari düzenlemeleri yapması gerekliliğinden hareketle, kültür yatırımları ve kültür girişimlerinin teşvik edilmesi amacıyla 2004 yılında 5225 sayılı Kültür Yatırımları ve Girişimlerini Teşvik Kanunu yürürlüğe konulmuştur.

5225 sayılı Kültür Yatırımları ve Girişimlerini Teşvik Kanunu, kültür yatırım ve girişimlerinin teşvik edilmesini sağlamak amacıyla kültür yatırım ve girişimleri için bazı teşvikler öngörmüştür. Kültür yatırımı, 5225 sayılı Kanun’un amacı doğrultusunda, kültür merkezleri ile her türlü kültürel ve sanatsal faaliyetlerin üretildiği, sergilendiği, eğitim ve öğretimi ile bunlarla ilgili bilimsel çalışmaların yapıldığı alan, yapı ve mekânların yapımına, teknolojik alt yapıların kurulmasına veya donatılmasına yönelik yatırım faaliyetlerini; kültür girişimi ise Kanun’un amacı doğrultusunda, kültür merkezlerinin işletilmesi veya her türlü kültürel ve sanatsal faaliyetlerin üretilmesi, sergilenmesi, eğitim ve öğretimi ile bunlara ilişkin bilimsel çalışmaların yapılması faaliyetleri ile bu faaliyetlerin yapıldığı alan, yapı veya mekânların işletilmesini ifade etmektedir.

Kanun’un uygulanmasını göstermek amacıyla Kültür Yatırım ve Girişimlerinin Nitelikleri ve Nicelikleri Yönetmeliği ile Kültür Yatırım ve Girişimlerine Taşınmaz Kullandırılması Hakkında Yönetmelik yayımlanmıştır.

2. Gerekiyorsa Kültür Yatırımı veya Kültür Girişimi Belgesinin Alınması

2.1. Kültür Yatırımı Belgesinin Alınması

Kültür yatırımı belgesi, 5225 sayılı Kanunda tanımlanan yatırımlara, yatırım aşamasında verilen belgeyi ifade etmektedir. Eğer talep edilecek taşınmaz üzerinde zaten bir yapı söz konusu ise ve herhangi bir yatırım yapılmayacak ise kültür yatırımı belgesi alınmasına gerek yoktur. Buna karşılık, taşınmaz üzerinde bir yatırım söz konusu ise, 5225 sayılı Kanun kapsamındaki teşviklerden yararlanabilmek için öncelikle kültür yatırımı belgesinin alınması gerekmektedir.

Kültür yatırımı belgesi talebi, Kültür ve Turizm Bakanlığına yapılır. Başvuruda aşağıda belirtilen belgelerin aslı veya aslını vermeye yetkili merci ya da Kültür ve Turizm Bakanlığı tarafından onaylanmış örnekleri idareye verilir:

a) Başvuru dilekçesi,

b) Yatırımın yeri, türü, kapasitesi, ada, pafta, parsel bilgileri, adresi ile başvuru sahibinin ve mal sahibinin açık adresi, telefon numarası ve diğer bilgileri içeren yatırımcı tarafından düzenlenen rapor ile bilgileri açıklamaya yardımcı olan mimari fikir projesi,

c) Tahsisli taşınmazlarda, ilgili kurumun tahsis yazısı,

ç) Kültür, tabiat, çevre, tarihi özellikleri nedenleriyle tescilli yapıda ya da taşınmazda yer alan yatırımlarda ilgili kurumun düzenlediği açıklayıcı yazı,

d) Şirket tesciline ilişkin Türkiye Ticaret Sicil Gazetesi ile şirkete ait imza sirküleri, isim tescili yapılmış ise tesciline ilişkin belge; talep, vakıf veya dernek adına yapılması halinde vakıf senedi veya dernek tüzüğü ile imza sirküleri.

Kültür yatırımı belgesi talepleri bu Bakanlık tarafından değerlendirilir. Yatırım belgelerine ilişkin değerlendirme evrak üzerinden, beyan esas alınarak yapılır. Başvurular, Bakanlıkça istenilecek bilgi ve belgelerin tamamlanmasından itibaren en geç altmış gün içerisinde sonuçlandırılır. Belge başvuruları değerlendirme komisyonu tarafından karara bağlanır. Değerlendirme komisyonu; müsteşarın başkanlığında ilgili müsteşar yardımcıları, yatırım ve işletmeler genel müdürü, kültür varlıkları ve müzeler genel müdürü, 1. hukuk müşaviri, kontrolörler kurulu başkanlarından oluşur. Gerek görülmesi halinde ilgili genel müdür yardımcıları, daire başkanları ve sektör temsilcisi Komisyona üye olarak katılır. Müsteşarın katılmadığı durumlarda komisyona müsteşar yardımcısı başkanlık eder. Komisyon, kararlarını salt çoğunlukla alır, oyların eşitliği halinde başkanın bulunduğu taraf çoğunluk sayılır. Komisyon kararları Kültür ve Turizm Bakanının onayı ile yürürlüğe girer.

Kültür ve Turizm Bakanlığı tarafından yapılacak değerlendirme sonucunda uygun görülen başvurular belgelendirme ile sonuçlandırılır. Yönetmelik esaslarına uygun görülmeyen başvurular reddedilir ve durum başvuru sahibine gerekçeleriyle birlikte yazılı olarak bildirilir.

2.2. Kültür Girişimi Belgesinin Alınması

Eğer talep edilecek taşınmaz üzerinde herhangi bir yatırım yapılmayacak ise taşınmaz tahsis talebinden önce kültür girişimi belgesinin alınması gerekir. Buna karşılık yatırım söz konusu ise kültür yatırımı belgesi alınması yeterli olup, ayrıca kültür girişimi belgesi alınmasına gerek yoktur.

Kültür girişimi belgesi almak için başvuru dilekçesi, yatırımın yeri, türü, kapasitesi, ada, pafta, parsel bilgileri, adresi ile başvuru sahibinin ve mal sahibinin açık adresi, telefon numarası ve diğer irtibat bilgileri gibi bilgileri içeren yatırımcı tarafından düzenlenen rapor ile bilgileri açıklamaya yardımcı olan mimari fikir projesi, tahsisli taşınmazlarda, ilgili kurumun tahsis yazısı, kültür, tabiat, çevre, tarihi özellikleri nedenleriyle tescilli yapıda ya da taşınmazda yer alan yatırımlarda ilgili kurumun düzenlediği açıklayıcı yazı, şirket tesciline ilişkin Türkiye Ticaret Sicil Gazetesi ile şirkete ait imza sirküleri, isim tescili yapılmış ise tesciline ilişkin belge; talep, vakıf veya dernek adına yapılması halinde vakıf senedi veya dernek tüzüğü ile imza sirküleri, ilgili kurum tarafından düzenlenmiş işyeri açma ve çalışma ruhsatı ile birlikte Kültür ve Turizm Bakanlığına müracaat edilir.

Kültür girişimi belgesi talepleri de Kültür ve Turizm Bakanlığı (değerlendirme komisyonu) tarafından değerlendirilir. Başvurular, bu Bakanlıkça istenilecek bilgi ve belgelerin tamamlanmasından itibaren en geç altmış gün içerisinde sonuçlandırılır.

Girişim belgesi başvurusu uygun görülen tesislerden ise başvuru evrakı da dikkate alınarak yerinde yapılacak tespitlerde Yönetmelik koşullarını taşıdığı belirlenenlere girişim belgesi düzenlenir. Yapılan denetimlerde veya başvuru incelemelerinde, tesiste veya belgelerde tamamlanabilir eksiklikler bulunması halinde, tamamlanması için Kültür ve Turizm Bakanlığı tarafından süre verilebilir. Kültür ve Turizm Bakanlığı tarafından yapılacak değerlendirme sonucunda uygun görülen başvurular belgelendirme ile sonuçlandırılır. Yönetmelik esaslarına uygun görülmeyen başvurular reddedilir ve durum başvuru sahibine gerekçeleriyle birlikte yazılı olarak bildirilir.

Kültür ve Turizm Bakanlığının, bu kanun kapsamında kültür yatırımı ve girişimleri için taşınmaz mal tahsisi yapma yetkisi bulunmaktadır. Kültür yatırımlarına ve girişimlerine taşınmaz tahsisi 5225 sayılı Kanun’un 5. maddesinde düzenlenmiştir. Bu maddenin uygulanmasını göstermek amacıyla Kültür Yatırım ve Girişimlerine Taşınmaz Kullandırılması Hakkında Yönetmelik yayınlanmıştır.

3. Yatırımcılara Tahsis Edilebilecek Taşınmazlar

Kültür Yatırım ve Girişimlerine Taşınmaz Kullandırılması Hakkında Yönetmeliğin 5. maddesine göre kültür yatırımlarına ve girişimlerine;

a) Hazineye ait olan taşınmazlar,

Milli Emlak Kitabı

b) Tapuda Hazine adına kayıtlı olmamakla birlikte üzerinde 2863 sayılı Kültür ve Tabiat Varlıklarını Koruma Kanunu hükümlerine göre tescilli kültür varlıklarının bulunduğu taşınmazlar,

c) Mülkiyeti 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanununun eki (II) sayılı cetvelde yer alan kamu idareleri ile mahalli idarelere ait olan taşınmazlar,

yatırımcılara tahsis edilebilmektedir

4. Taşınmazların Kültür ve Turizm Bakanlığı Emrine Alınması

Taşınmazların Kültür ve Turizm Bakanlığınca 5225 sayılı Kanun kapsamında yatırımcılara tahsis edilebilmesi için öncelikle bu Bakanlık emrine alınması gerekir.

Öncelikle Hazine mülkiyetinde olanları değerlendirelim. Yönetmeliğin 6. maddesine göre mülkiyeti Hazineye ait veya tapuda Hazine adına kayıtlı olmamakla birlikte üzerinde 2863 sayılı Kültür ve Tabiat Varlıklarını Koruma Kanunu hükümlerine göre tescilli kültür varlıklarının bulunduğu taşınmazlardan, kültür yatırımı veya girişimleri için kullandırılması gerekli görülenler Bakanlıkça tespit edilerek, Maliye Bakanlığından Bakanlığa tahsisi talep edilir. Maliye Bakanlığınca bunlardan uygun görülenler üç ay içinde Bakanlığa tahsis edilir. Her ne kadar burada tapuda Hazine adına kayıtlı olmayan taşınmazlardan bahsedilmişse de tapuda Hazine adına kayıtlı olmayan taşınmazların Maliye Bakanlığı tarafından tahsis edilemeyeceği çok açıktır. Bunlardan özel mülkiyette bulunan taşınmazların Kamulaştırma Kanununa göre kamulaştırıldıktan sonra Kültür ve Turizm Bakanlığına tahsisi mümkündür.

Hazine mülkiyetinde olup da daha önce Kültür ve Bakanlığa başka amaçla tahsis edilen taşınmazların bu kapsamda tahsis edilmek üzere tahsis amacının değiştirilmesi Maliye Bakanlığından istenebilir. Maliye Bakanlığının uygun görmesi halinde Kültür ve Turizm Bakanlığına tahsis yapılır.

Mülkiyeti 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanununun eki (II) sayılı cetvelde yer alan kamu idareleri ile mahalli idarelere ait olanlar, Kültür ve Turizm Bakanlığının talebi üzerine ilgili idarenin uygun görüşü ile en geç üç ay içinde bedelsiz olarak Hazine adına tapuya tescil edilerek, Maliye Bakanlığınca Kültür ve Turizm Bakanlığına tahsis edilir.

5. Duyuru

Kültür Yatırım ve Girişimlerine Taşınmaz Kullandırılması Hakkında Yönetmeliğin 7. maddesine göre, Kültür ve Turizm Bakanlığına tahsisli taşınmazlardan uygun görülenler kullanıma ilişkin şartlarla birlikte Bakanlık web sitesinde ilan edilir.

Yatırım, girişim veya taşınmazın niteliği dolayısıyla ilana gerek görülmeyen hallerde istenecek belgeler talep sahibine bildirilir.

6. Başvuru

Taşınmaz talebinde bulunan yatırımcı veya girişimciler, ilanda belirtilen belgelerle birlikte süresi içinde yazılı olarak Kültür ve Turizm Bakanlığına başvururlar.

7. Başvuruların Değerlendirilmesi

Yatırımcı ve girişimcilerin bu Bakanlığa yapacakları başvuruları, başvuru tarihinden itibaren üç ay içinde inceleme komisyonu tarafından değerlendirilir.

İnceleme Komisyonu, Bakanlık müsteşarının başkanlığında, ilgili müsteşar yardımcısı, kültür varlıkları ve müzeler genel müdürü, yatırım ve işletmeler genel müdürü ile bu genel müdürlüklerin ilgili genel müdür yardımcıları ve daire başkanlarından oluşur. Müsteşarın bulunmadığı zamanlarda müsteşar yardımcısı Komisyona başkanlık eder. Komisyon gerekli gördüğü hallerde uzman çağırabilir.

Komisyonun kültür merkezleri ile ilgili sekretarya hizmetlerini Bakanlık Yatırım ve İşletmeler Genel Müdürlüğü, diğer tesis ve projelerle ilgili sekretarya hizmetlerini Kültür Varlıkları ve Müzeler Genel Müdürlüğü yürütür.

Bu komisyon; yatırımcı veya girişimcilere ön izin verilmesine, ön iznin kesin kullanıma dönüştürülmesine, bu izinlerin uzatılmasına, dondurulmasına, iptaline, yatırımcı veya girişimcinin kusuru olmaksızın mücbir veya kamudan kaynaklanan sebeplerle iptal edilen kullanım kararlarının ihyasına ilişkin kararları alır. Komisyon, başkanın çağrısı üzerine toplanır. Kararlar, üye tam sayısının salt çoğunluğuyla alınır. Karşı oylar ayrıntılı gerekçelerle yazılır.

8. Maliye Bakanlığı Uygun Görüşü

İnceleme komisyonu tarafından alınan kararlar Kültür ve Turizm Bakanlığı görüşü ile birlikte Maliye Bakanlığına gönderilir. Bu Bakanlıktan uygun görüş alınması durumunda taşınmaz kullandırma aşamasına geçilir.

9. Ön İzin

Kültür Yatırım ve Girişimlerine Taşınmaz Kullandırılması Hakkında Yönetmeliğin 11. maddesine göre kullandırmaya konu taşınmazla ilgili harita, plan, tescil, ifraz, tevhit, terkin ve benzeri işlemlerin yapılması veya yaptırılması, kültür yatırımı veya girişimi için proje hazırlanması, bunların tasdik işlemlerinin yapılması, yatırım veya girişimin Bakanlıkça belgelendirilmesi veya münhasıran Kanunun amacına uygun tüzel kişilik kurulması amacıyla, Komisyonca yatırımcı ve girişimcilere ön izin verilir.

Yönetmeliğin 11. maddesinde ön izin bedelinin “taşınmazın değerinin binde biri” olduğu ifade edilmiştir. Tanımlar kısmında ise taşınmaz değeri 492 sayılı Harçlar Kanunu’nda yer alan harca esas değer olarak tanımlanmıştır. Dolayısıyla ön izin bedeli harca esas değerin binde biridir. Ancak, ön izin bedeli, 2863 sayılı Kanun kapsamındaki tescilli taşınmaz kültür varlıkları ile 5084 sayılı Yatırımların ve İstihdamın Teşviki ile Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılması Hakkında Kanunun 2. maddesi kapsamında olan illerde yapılacak yatırımlar için yüzde elli indirimli olarak uygulanır. Ön izin süresi, gerekli görülen hallerde bedeli karşılığında Komisyonca uzatılabilir.

Ön izin süresi altı aydır. Ön izin süresi, gerekli görülen hallerde bedeli karşılığında İnceleme Komisyonu tarafından uzatılabilir.

Ön izin kararının uygulanabilmesi için kararın tebliğ tarihinden itibaren bir ay içinde kullandırmaya konu taşınmazın değerinin yüzde biri ile yüzde beşi arasında şartnamede belirtilen oranda kesin ve süresiz teminat mektubunun ilgili saymanlığa teslim edildiğine ilişkin alındı belgesinin, noterce tasdik edilmiş ön izin taahhütnamesinin ve Bakanlıkça istenilen ve şartnamede belirtilen diğer bilgi ve belgelerin Kültür ve Turizm Bakanlığına teslim edilmesi şarttır.

Mücbir veya kamudan kaynaklanan sebepler dışında yatırımcı veya girişimci, ön izin süresi içinde yükümlülüklerini yerine getirmezse ön izni iptal edilir ve başvuru aşamasında alınan geçici teminatı Hazineye irat kaydedilir. Mücbir veya kamudan kaynaklanan sebeplerle, yatırımcı veya girişimcinin yükümlülüklerini yerine getirememesi durumunda, Bakanlıkça ön iznin iptali halinde, yatırımcı veya girişimciden başvuru aşamasında veya ön izin sırasında alınan teminatlar, Komisyonca iade edilir.

10. Kullandırma

Yatırımcının ön izin süresi içinde yükümlülüklerini yerine getirmesi durumunda, Komisyonca kullandırma kararı verilir. Bu durumda ön izin sırasında alınan teminat kesin teminat olarak kabul edilir ve iade edilmez.

Kullandırma, kiralama veya irtifak hakkı tesisi veya kullanma izni şeklinde gerçekleştirilebilir.

Kira süresi on yıla kadardır. Bu süre, tesis veya projenin türü, sınıfı, kapasitesi veya mahalli özellikleri de göz önünde bulundurularak Komisyonca tespit edilir. Gerek görülen hallerde kira sözleşmesi yenilenebilir. Taşınmazlar üzerinde kırk dokuz yıla kadar bağımsız ve sürekli nitelikli üst hakları dahil olmak üzere irtifak hakkı veya bunlardan alt yapı için gerekli olanlar üzerinde, alt yapıyı gerçekleştirecek kamu kurum veya kuruluşu lehine bedelsiz irtifak hakkı tesis edilebilir. 2863 sayılı Kültür ve Tabiat Varlıklarını Koruma Kanunu kapsamındaki tescilli kültür varlıklarında kiralama veya irtifak hakkı ya da kullanma izni süresi kırk dokuz yıla kadar belirlenebilir.

Kiralama veya irtifak hakkı tesisi ya da kullanma izni işlemleri, Komisyonun belirleyeceği kişiler adına bedeli üzerinden, bu işlemler kamu kurumu ya da kuruluşları adına yapılacak ise, bedelsiz olarak Maliye Bakanlığınca gerçekleştirilir. Kullandırma sözleşmelerine Komisyonca belirlenen özel şartlar ilave edilir.

11. Sözleşme Yapılması

Kullandırma kararının tebliğinden itibaren bir ay içinde noter tasdikli kiralama veya irtifak hakkı ya da kullanma izni sözleşmesinin yapılması ve bir örneğinin Bakanlığa teslim edilmesi şarttır. Bu süre içinde noter tasdikli sözleşmeyi yapmayanların kullandırma kararları iptal edilir ve teminatları Hazineye irat kaydedilir.

13. Taşınmaz Kullandırma Bedeli

Kültür Yatırım ve Girişimlerine Taşınmaz Kullandırılması Hakkında Yönetmeliğin 14. maddesine göre taşınmaz kullandırma bedeli, bu Yönetmelik hükümlerine göre Komisyonca belirlenir. Kullandırma ve tescil işlemlerine ait giderler yatırımcı veya girişimci tarafından ödenir.

İlk yıl kullanım bedelleri taşınmaz değerinin en az binde beşidir. Emlak vergi değeri tespit edilmemiş yerlerde kira bedelini belirlemeye Komisyon yetkilidir.

Tespit edilen kullanım bedeli yıllık ve peşin olarak ilgili saymanlığa ödenir ve ödemeye ilişkin makbuzun bir örneği Bakanlığa teslim edilir.

Kullanım süresi, kullandırma sözleşmesinin imzalandığı tarihte başlar.

Müteakip yıllar kullanım bedelleri Devlet İstatistik Enstitüsünce ilan edilen Üretici Fiyatları Endeksinde (ÜFE Bir önceki yılın aynı ayına göre % değişim oranı) meydana gelen artış oranının bir önceki yıl kullanım bedeli ile çarpımı suretiyle bulunacak miktarın, önceki yıl kullanım bedellerine ilavesi suretiyle arttırılarak tahsil edilecektir.

Kullandırmaya konu taşınmazın üzerinde gerçekleştirilen tesisin yatırımdan işletmeye geçmesinden itibaren işletilmesinden elde edilecek toplam yıllık işletme hasılatı üzerinden Hazinece yüzde bir oranında pay alınır. Hasılata; tahsis olunan arazi üzerinde kurulan işletmelere ait tahakkuk eden her türlü mal ve hizmet satış bedelleri, faizler ile yapılan kiralamalar dahil edilir ve yıllık hasılatı gösteren beyanname 3568 sayılı Serbest Muhasebecilik, Serbest Muhasebeci Mali Müşavirlik ve Yeminli Mali Müşavirlik Kanununa göre yetkili kılınan Yeminli Mali Müşavirlere tasdik ettirilerek ilgili defterdarlığa veya malmüdürlüğüne verilir. Bu taşınmazların üzerinde kurulan tesislerin tamamının veya bir kısmının işletmeciliğinin üçüncü kişi ve kuruluşlara kiraya verilmesi halinde, yatırımcı veya girişimcilerin yapacakları kiraya verme işlemleri de dahil olmak üzere, kiraya verenlerin kira bedeli üzerinden, son yatırımcı veya girişimci işletici ise işletme hasılatı üzerinden yüzde bir payı ilgili saymanlığa yatırmayı taahhüt ederler. Taahhüt, kira sözleşmesinin tanzim edildiği tarihten itibaren bir ay içinde yapılır, yatırımcı veya girişimcilerin taahhütte bulunmamalarından dolayı bunlardan alınamayan hasılat payları kiraya verenlerden alınır ve yatırımcı veya girişimcilerin yıllık hasılatını beyan etmesi ile hasılat payını yatırmasında yatırımcı için öngörülen esaslar uygulanır.

Ancak, kullanım bedelleri ve hasılattan alınacak paylar, 2863 sayılı Kanun kapsamındaki tescilli taşınmaz kültür varlıkları ile 5084 sayılı Yatırımların ve İstihdamın Teşviki ile Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılması Hakkında Kanunun 2. maddesi kapsamında olan illerde yapılacak yatırımlar için yüzde elli indirimli olarak uygulanır. Bu kapsamdaki taşınmazlar üzerinde bulunan tesislerin işletilmesinden Hazinece alınacak hasılat payları ise, tesislerin işletmeye geçmesinden itibaren beş takvim yılı sonra tahsil edilmeye başlanır.

14. Yatırımın Tamamlanması

Kanun’un 7. maddesinin ikinci fıkrasına göre yatırımların Kültür ve Turizm Bakanlığı tarafından belirlenen süreler içinde başlaması, tamamlanması ve işletme aşamasına geçilmesi zorunludur. Bundan dolayı yatırımcı, kültür yatırımı belgesi aldıktan sonra, bu sürede yatırımını tamamlayıp işletme aşamasına gelmelidir.

İşletmeye açılma süresi, yatırım belgesi verilmesinden itibaren dört yıla kadar olmak üzere yatırımın özellikleri ve yatırıma başlama koşulları dikkate alınarak Kültür ve Turizm Bakanlığı tarafından belirlenir. Kısmi turizm işletmesi belgesinde yatırım kapsamında kalan ünitelerin yatırım süresi için de yatırım belgesi için geçerli olan süreler uygulanır. Ancak işletmeye açılma süresi, mücbir sebepler dolayısıyla belge sahibinin talebi halinde ve Bakanlıkça uygun görülmesi durumunda, başlangıçta verilen yatırım süresini geçmemek kaydıyla, en fazla iki defa uzatılabilir. Tahsisli arazilerde bu süre tahsis koşullarına göre belirlenir. Ancak, mücbir sebeplerden dolayı Bakanlıkça bu süreler uzatılabilir. Mücbir sebepler ile kamudan kaynaklanan hukuki ve idari uyuşmazlıklardan doğmuş sebepler devam ettiği sürece yatırım süreleri işletilmez.

15. İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatının Alınması

Yatırım tamamlandıktan sonra İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına İlişkin Yönetmelik hükümleri kapsamında ruhsat alınması gerekmektedir.

16. Denetim

5225 sayılı Kanun hükümlerine dayanılarak kiraya verilen veya irtifak hakkı tesis edilen ya da kullanma izni verilen yerlerin kontrolü Kültür ve Turizm Bakanlığı tarafından yapılır. Yapılan kontroller sonucunda tespit edilen hususlar bir rapor halinde Bakanlığa sunulur. Bu raporlar Komisyonca değerlendirilerek, yatırımcı ve işletmecilerin kullandırma sözleşmesine aykırılıklarının bulunması halinde, bu aykırılıkların giderilmesi için altı aya kadar süre verilebilir.

Mücbir veya kamudan kaynaklanan sebepler dışında, verilen bu süre içerisinde, bu aykırılıkların giderilmemesi halinde, yatırımcı ve girişimcilerin kültür yatırımı belgesi veya kültür girişimi belgeleri iptal edilerek sözleşmeleri feshedilir ve son yıl kullanım bedeli kadar tazminat alınır. Bu durumda, yatırımcı ve girişimcilerin o ana kadar yatırımları ile ilgili tüm hakları sona erer ve taşınmazlar üzerinde bulunan yapı, tesis ve müştemilatlarla birlikte bedelsiz olarak Hazineye intikal eder ve teminatları Hazineye irad kaydedilir. Bu halde, yatırımcı veya girişimciler bunlar için herhangi bir hak, bedel veya tazminat talebinde bulunamaz. Yatırımcı ve girişimci tarafından, taşınmaza veya üzerinde bulunan yapı ve tesislere zarar verilmiş ise, bunun bedeli de ayrıca alınır.

17. Belgelerin İptali ve Sözleşmenin Feshi

Yönetmeliğin 16. maddesine göre mücbir veya kamudan kaynaklanan sebepler dışında, sözleşme hükümlerine uyulmaması halinde, yatırımcı ve girişimcilerin kültür yatırımı belgesi veya kültür girişimi belgeleri iptal edilerek sözleşmeleri feshedilir ve son yıl kullanım bedeli kadar tazminat alınır. Bu durumda, yatırımcı ve girişimcilerin o ana kadar yatırımları ile ilgili tüm hakları sona erer ve taşınmazlar üzerinde bulunan yapı, tesis ve müştemilatlarla birlikte bedelsiz olarak Hazineye intikal eder ve teminatları Hazineye irad kaydedilir. Bu halde, yatırımcı veya girişimciler bunlar için herhangi bir hak, bedel veya tazminat talebinde bulunamaz. Yatırımcı ve girişimci tarafından, taşınmaza veya üzerinde bulunan yapı ve tesislere zarar verilmiş ise, bunun bedeli de ayrıca alınır.

Mücbir veya kamudan kaynaklanan sebeplerle, yatırımcı veya girişimcinin yükümlülüklerini yerine getirememesi durumunda, Bakanlıkça kullandırma sözleşmesinin feshi halinde, yatırımcı veya girişimciden alınan teminatlar Komisyonca iade edilir.

18. Kullandırmanın Sona Ermesi

Yönetmeliğin 17. maddesine göre kullandırma süresinin bitiminde yatırımcı ve girişimcilerin tüm hakları sona erer. Bakanlık amaca uygun kullanımın devamı şartıyla kullandırma sözleşmesinin süresini uzatabilir. Aksi halde yapı, tesis ve müştemilat herhangi bir bedel ödenmeden Hazineye intikal eder. Bu durumda yatırımcı veya girişimciler, bunlar için herhangi bir hak, bedel veya tazminat talebinde bulunamaz. Yatırımcı ve girişimci tarafından, taşınmaza veya üzerinde bulunan yapı ve tesislere zarar verilmiş ise, bunun bedeli ayrıca alınır.

Makalemizi paylaşır mısınız?
Suat Şimşek, Daire Başkanı (Milli Emlak Genel Müdürlüğü) hakkında 2699 makale
Daire Başkanı (Milli Emlak Genel Müdürlüğü), Çevre ve Şehircilik Bakanlığı Müfettişi, (önceden) Milli Emlak Kontrolörü

İlk yorum yapan olun

Bir yanıt bırakın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak.


*


This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.