Mera Nedir? Mera Alanı Nedir? Mera Arazisi Nedir? Mera Kime Aittir?

Makalemizi paylaşır mısınız?

Mera Nedir? Mera Arazisi Nedir? Mera Alanı Nedir? 

Öncelikle, mera arazisi nedir? mera alanı nedir? veya kısaca mera nedir konusunu açıklayalım. 4342 sayılı Mera Kanunu merayı; hayvanların otlatılması ve otundan yararlanılması için tahsis edilen veya kadimden beri bu amaçla kullanılan yer olarak tanımlamaktadır. Çayır ise taban suyunun yüksek bulunduğu veya sulanabilen yerlerde biçilmeye elverişli, yem üretilen ve genellikle kuru ot üretimi için kullanılan yerlerdir.

Yaylak Nedir? Kışlak Nedir?

Yaylaklar, çiftçilerin hayvanları ile birlikte yaz mevsimini geçirmeleri, hayvanlarını otlatmaları ve otundan yararlanmaları için tahsis edilen veya kadimden beri bu amaçla kullanılan yeri; kışlak ise hayvanların kış mevsiminde barındırılması ve otundan yararlanılması için tahsis edilen veya kadimden beri bu amaçla kullanılan yeri ifade eder. 

Mera Hazine Arazisi Midir? Mera Kime Aittir?

Meralar kime aittir? sorusuna verilecek en doğru cevap şudur: Meralar, Devletin hüküm ve tasarrufu altındadır. Yani bunlar, devletin yönetimi altındadır. Mera, yaylak ve kışlaklar; özel mülkiyete geçirilemez, amacı dışında kullanılamaz, zaman aşımı uygulanamaz, sınırları daraltılamaz.

Meralar üzerinde Devletin ve köy tüzel kişiliğinin müşterek hak ve yükümlülükleri bulunmaktadır. Kural olarak, meraların kuru mülkiyeti Hazineye, yararlanma hakkı köy ve belediyelere aittir. Köyler meraların kullanma hakkının sahibi, Devlet ise bu mülkün sahibidir.

Meralar Hangi Kuruma Bağlı?

Mera Kanunu’na göre mera, yaylak ve kışlakların tespit, tahdit ve tahsisi Gıda, Tarım ve Hayvancılık Bakanlığınca yapılır. Ayrıca meraların tahsis amacı değişikliği de bu Bakanlık tarafından yapılmaktadır.

Meranın Kullanım Hakkı Kime Aittir?

Mera, yaylak ve kışlakların kullanma hakkı bir veya birden çok köy veya belediyeye aittir. Yani mera arazisinin yönetimi devlete ait olmakla birlikte kullanma hakkı bir veya birden çok köy veya belediyeye aittir. Mera kullanım hakkı bir veya birden çok köy veya belediyeye aittir.

Bu kullanım hakkının hangi köy veya belediyeye ait olduğu mera komisyonu kararıyla belirlenir. Mera Komisyonu valinin görevlendireceği bir vali yardımcısı başkanlığında; Bakanlık il müdürü, Bakanlık il müdürlüğünden konu uzmanı bir ziraat mühendisi, Devlet Su İşleri Genel Müdürlüğü yetkili temsilcisi, Orman Genel Müdürlüğü yetkili temsilcisi, ilgili köy veya mahalle muhtarı, defterdarlıktan veya bulunamaması halinde vali tarafından görevlendirilecek bir hukukçu, Milli Emlak Müdürlüğünden bir temsilci, Kadastro Müdürlüğünden bir teknik eleman, Ziraat Odası Başkanlığından bir temsilci olmak üzere on kişiden oluşur.

Komisyonun henüz görevine başlamadığı yerlerde, evvelce çeşitli kanunlar uyarınca yapılmış olan tahsislere ve teessüs etmiş teamüllere göre; mera, yaylak ve kışlakların köy veya belediye halkı tarafından kullanılmasına devam olunur.

Hiç kuşkusuz o köy ve belediye halkından olan kişi mera olarak bu yerlerden yararlanabilir. Ancak; yasa meraların kullanım hakkını tüzel kişiliği olan köy yada belediyeye tanıdığından bir yerin kendilerine tahsis edilen veya kadimden beri kullanılan mera olduğu iddiasını o köy yada belediye ileri sürebilir.

Ayrıca mera yerleri üzerinde mandıra, ağıl ve sair binalar yapılamayacağı gibi ağaç dikilerek, bağ bahçe veya tarla haline de getirilemez. Herhangi bir kimse bu yasak tasarruflarda bulunmuş, ağaç dikmiş veya bina yapmış ise, binalar yıkılır ve ağaçlar sökülür.

Mera Kanunu Nedir? Köy Merası Kanunu Nedir?

Meraların hukuki statüsü, kamu oyunda köy merası kanunu olarak da bilinen 4342 sayılı Mera Kanunu ile düzenlenmiştir. Bu Kanunla ilgili olarak Mera Yönetmeliği yayımlanmıştır.

Mera Vasfından Çıkarma Nasıl Olur? Meraların Hazine Arazisine Çevrilmesi Mümkün Müdür?

Mera Vasıf Değişikliği Nasıl Yapılır? Mera Kanunu’nun 14. maddesine göre tahsis amacı değiştirilmedikçe mera, yaylak ve kışlaktan bu Kanunda gösterilenden başka şekilde yararlanılamaz. Ancak, bu Kanuna veya daha önceki kanunlara göre mera, yaylak ve kışlak olarak tahsis edilmiş olan veya kadimden beri bu amaçla kullanılan arazilerden; Mera Kanunu’nun 14. maddesinde (Üçüncü Bölüm- Tahsis Amacının Değiştirilmesi) sayılan alanlarda kalanların meralık vasfından çıkarılması mümkündür.

Köy Merası Mezarlık Olabilir mi?

Mera Kanunu’nun 14. maddesine göre, 442 sayılı Köy Kanununun 13 ve 14 üncü maddeleri kapsamında kullanılmak üzere ihtiyaç duyulan yerlerin, ilgili müdürlüğün talebi, komisyonun ve defterdarlığın uygun görüşü üzerine, valilikçe tahsis amacı değiştirilebilir ve söz konusu yerlerin tescilleri Hazine adına, vakıf meralarının tescilleri ise vakıf adına yaptırılır. Yani bu alanların meralık vasfı kaldırılabilir.

442 sayılı Köy Kanununun 13. maddesi köyün zorunlu işlerini, 14. maddesi ise tercihe bağlı işlerini düzenlemektedir. Mezarlık Yerlerinin İnşası İle Cenaze Nakil Ve Defin İşlemleri Hakkında Yönetmelik hükümlerine göre mezarlık alanlarının, tesis edilmesi, işletilmesi, işlettirilmesi, düzenlenmesi, iyi bir halde muhafazası, etrafının hayvanların girmesine mani olacak şekilde uygun duvarla ve çitle çevrilmesi, duvarların bakımlı halde bulundurulması, güneşin girmesine ve hava cereyanına mani olmayacak tarzda ağaçlandırılması ve çiçeklendirilmesi, gerekli her türlü bakım, onarım ve temizliğinin yapılması büyükşehirlerde büyükşehir belediyelerince, diğer yerlerde belediyeler ve köy muhtarlıklarınca sağlanır.

Dolayısıyla mezarlık yerlerinin inşası 442 sayılı Köy Kanununun 13. maddesinde sayılan köyün zorunlu işleri arasında değerlendirilebilir ve bunun için gerekli meraların meralık vasfı kaldırılabilir.

Mera Komisyonu Kimlerden Oluşur?

Mera komisyonu, valinin görevlendireceği bir vali yardımcısı başkanlığında; Bakanlık il müdürü, Bakanlık il müdürlüğünden konu uzmanı bir ziraat mühendisi, Devlet Su İşleri Genel Müdürlüğü yetkili temsilcisi, Orman Genel Müdürlüğü yetkili temsilcisi, ilgili köy veya mahalle muhtarı, defterdarlıktan veya bulunamaması halinde vali tarafından görevlendirilecek bir hukukçu, Milli Emlak Müdürlüğünden bir temsilci, Kadastro Müdürlüğünden bir teknik eleman, Ziraat Odası Başkanlığından bir temsilci olmak üzere on kişiden oluşur. 

Hazine Arazisinin Meraya Dönüştürülmesi Mümkün müdür?

Meraların Hazine arazisine çevrilmesi mümkün olduğu gibi Hazine arazisinin meraya dönüştürülmesi de mümkündür. 4342 sayılı Mera Kanununun 5. maddesine göre, devletin hüküm ve tasarrufunda veya Hazinenin mülkiyetinde bulunan arazilerden etüt sonucu mera, yaylak ve kışlak olarak yararlanılabileceği anlaşılan yerler, Mera Komisyonunca tespit edilecek ihtiyaca göre mera, yaylak ve kışlak olarak, köylere veya belediyelere tahsis edilir.

Mera Tapuya Tescil Edilir mi? 

Mera, yaylak ve kışlak olarak tespit ve tahdit edilen yerlerin haritalarının birer örneği, ilgili Tapu Sicil Müdürlüğüne gönderilir. Kadastro gören yerler, 3402 sayılı Kadastro Kanununun 16 ncı maddesinin (B) bendine göre düzenlenen özel siciline kaydedilir.

Birden fazla il veya ilçenin sınırları içinde kalan mera, yaylak ve kışlaklar, idari sınırlar içerisinde kaldığı yerin Tapu Sicil Müdürlüğündeki özel sicile kaydedilir.

Tapulu Mera Olabilir mi? Tapuda Mera Ne Demektir?

Bununla birlikte bazen meraların özel sicile kayıt edilmek yerine, tapuda ilgili köy veya belediye adına tescil edildiği de görülmektedir. Fakat bu durum, bu meraların ilgili köy veya belediye mülkiyetinde olduğunu göstermez.

Meralar Satı Alınabilir mi? 

Mera arazisi satın alma, mera arazisi nasıl satın alınır, mera satın alma, mera satın alınabilir mi, mera olan yerlerin satışı, mera tapusu nasıl alınır gibi konularda bilgi almak isterseniz şu yazımıza bakabilirsiniz: Merayı Satın Almak Mümkün Mü? Mera Satın Alınabilir Mi?

Merada Geçit Hakkı Kurulabilir mi? Meradan Yol Hakkı Olur mu?

4342 sayılı Mera Kanununun 4. maddesi gereğince meralar özel mülkiyete konu olamaz, amacı dışında kullanılamaz. Bu nedenle özel mülkiyete konu taşınmazların malikleri adına tescili gerekirken, meraların kadastro çalışması sırasında sadece sınırlandırılması ile yetinilir.

Ayrıca geçitin taşınmazların leh ve aleyhine kurulması ve tapu kütüğündeki özel siciline tescili gerektiğinden, dolayısıyla tapu siciline tescil edilmeyen mera vasfındaki taşınmazlarda bu hükümler uygulanamayacağından mera niteliğindeki taşınmazlar aleyhine geçit kurulması mümkün değildir (Yargıtay Ondördüncü Hukuk Dairesi, E: 2015/3214, K: 2016/5419, 03.05.2016).

Mera Kiralama Nasıl Yapılır, Mera Arazisi Nasıl Kiralanır?

Mera nasıl kiralanır, mera kiralamak için nereye başvurulur, mera kiralama ücretleri, mera kiralama şartları, mera kiralama nasıl yapılır, mera arazisi nasıl kiralanır gibi konularda bilgi almak isterseniz şu yazımıza bakabilirsiniz: Meralar Kiralanabilir Mi? Mera Kiralama Nasıl Yapılır?

Mera Arazisine Ev Yapmak Mümkün müdür? Meraya Ev Yapmak Suç mu?

Mera alanına ev yapmak mümkün müdür? Köy merasına ev yapmak suç mudur? Mera Kanunu’nun 20. maddesine göre, mera, yaylak ve kışlaklarda, 442 sayılı Köy Kanununda öngörülen inşaatlar ile valiliklerden izin alınmak suretiyle imar mevzuatına göre yapılacak kullanma amacına uygun mandıra, suluk, sundurma ve süreklilik göstermeyen barınak ve ağıllar ile Turizm Bakanlığının talebi üzerine turizme açılması uygun görülen bölgelerde ahşap yapılar dışında, ev, ahır ve benzeri inşaatlar yapılamaz. Dolayısıyla köy merasında ev yapmak mümkün değildir.

Köy Merasını Kullanmak Suç Mu? Köy Merasına Tecavüz Suç mu?

Köy merası işgali suç mudur? Mera işgali cezası nedir? Meraların hukuki durumu, Hazine ve köy tüzel kişiliğinin meralar üzerinde sahip olduğu hakkın hukuki niteliği ortaya konulduktan sonra, köy merasına tecavüz suçu üzerinde de durulması gerekmektedir.

Köy merasına tecavüz suçu, hakkı olmayan yere tecavüz suçunun bir türü olarak 765 sayılı Kanunun 513. maddesi ile buna benzer biçimde 5237 sayılı Türk Ceza Kanununun 154. maddesinde düzenlenmiş olup maddenin 2. fıkrası; “Köy tüzel kişiliğine ait olduğunu veya öteden beri köylünün ortak yararlanmasına terk edilmiş bulunduğunu bilerek mera, harman yeri, yol ve sulak gibi taşınmaz malları kısmen veya tamamen zapt eden, bunlar üzerinde tasarrufta bulunan veya sürüp eken kimse hakkında birinci fıkrada yazılı cezalar uygulanır” hükmünü taşımaktadır.

Suçun maddi unsurunu oluşturan seçimlik hareketler; merayı kısmen veya tamamen zapt etme veya üzerinde tasarrufta bulunma ya da sürüp ekmektir. Zapt etme; taşınmazdan başkalarının kısmen veya tamamen yararlanmasını engellemek, taşınmazı fiilen el altında tutmaktır. Tasarruf etmek ise, taşınmazın devamlı bir biçimde kullanılması olup kısa süreli tasarruflar, kanunun aradığı anlamda tasarruf değildir. Öte yandan sürüp ekmek de, taşınmaz üzerinde tasarruf etme şekillerinden biridir.

Suçla korunan hukuki yarar meraların mülkiyet ve ortak kullanım hakkının korunmasıdır. Bu suçla meraya vaki tecavüz eylemlerinin herhangi bir şikâyet ve başvuru şartına bağlı olmaksızın etkin bir biçimde yaptırım altına alınması ve bu suretle meraların korunması amaçlanmıştır. Böylelikle Devlet, Anayasanın 45. maddesinde belirtilen meraların amaç dışı kullanılması ve tahribinin önlenmesi yükümlüğünü de yerine getirmiş bulunmaktadır.

Suçun mağduru meradan yararlanma hakkı olan herkestir. Meranın kullanma hakkı sahibi köy tüzel kişiliği ve meranın sahibi Hazine de suçtan zarar görendir.

Suçun maddi konusu tahsisli veya kadim köy meraları olduğundan belediye sınırları içerisindeki meralar bu suçun konusunu oluşturmamaktadır. Tahsis idari bir işlem olup Devlete ait olan bir arazinin kulanım hakkının hayvanların otlatılması ve otundan yararlanılması için müştereken bir veya birkaç köy ya da belediyeye bırakılmasını ifade eder. Kadim mera ise, başlangıcı bilinmeyen bir zamandan beri mera olarak kullanılan yerlerdir.

Köy Merası İşgali Suç mu? Mera İşgali Nereye Şikayet Edilir?

Köy merası işgali, yukarıda anlatıldığı üzere suç teşkil etmektedir. Ayrıca köy merası işgaline karşı 3091 sayılı Taşınmaz Mal Zilyedliğine Yapılan Tecavüzlerin Önlenmesi Hakkında Kanun veya 2886 sayılı Devlet İhale Kanununun 75 inci maddesi kapsamında işlem yapılması mümkündür.

Bu kapsamda meradan yararlanan köy ve belde halkından herkes, 3091 sayılı Taşınmaz Mal Zilyedliğine Yapılan Tecavüzlerin Önlenmesi Hakkında Kanun kapsamında valiliklere ve kaymakamlıklara şikayette bulunabilirler.

Ayrıca muhtarlar ve belediye başkanları; mera, yaylak ve kışlakların ve sınır işaretlerinin korunmasından ve ayrıca tahsis amacına göre en iyi şekilde kullanılmasının sağlanmasından sorumludur. Muhtarlar ve belediye başkanları, mera, yaylak ve kışlaklara tecavüz olduğu takdirde durumu derhal Bakanlık il veya ilçe müdürlüğüne, il ve ilçe müdürlükleri de valilik veya kaymakamlığa bildirmekle yükümlüdürler. 

Meralarda İmar Barışı Olur mu? Meralarda Yapı Kayıt Belgesi Geçerli Mi?

Mera Nedir? Mera Alanı Nedir? Mera Arazisi Nedir? Mera Kime Aittir?

Mera Kanunu’na tabi yerlerde bulunan yapılar için Yapı Kayıt Belgesi alınabilir. Buna karşılık Mera Kanunu, Orman Kanunu gibi özel kanunları uyarınca verilen yıkım kararları, imar barışı kapsamına girmemektedir. Bu nedenle bu alanlarda yapı kayıt belgesi alınmış olsa dahi Mera Kanunu veya Orman Kanunu uyarınca yıkım kararı verilmesi ve yapıların yıkılması mümkündür. Bu konuda şu yazımıza bakabilirsiniz: Merada Bulunan Yapılara İmar Barışı Başvurusu Yapılır mı? Meralarda Yapı Kayıt Belgesi Geçerli mi?

Makalemizi paylaşır mısınız?
Suat Şimşek, Daire Başkanı (Milli Emlak Genel Müdürlüğü) hakkında 2376 makale
Daire Başkanı (Milli Emlak Genel Müdürlüğü), Çevre ve Şehircilik Bakanlığı Müfettişi, (önceden) Milli Emlak Kontrolörü

İlk yorum yapan olun

Bir yanıt bırakın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak.


*


This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.