Metropoliten Alan Planları Yapım ve Onaylama Yetki

Aslında metropoliten alan planları, Mekânsal Planlar Yapım Yönetmeliğinde mekânsal planlar arasında sayılmamıştır. Keza İmar Kanunu da metropoliten alan planlarını planlama kademeleri arasında saymamaktadır. Bununla birlikte İmar Kanununun 9. maddesi, Çevre ve Şehircilik Bakanlığına “birden fazla belediyeyi ilgilendiren metropoliten alan planlarını” yapma yetkisi vermektedir.

Metropoliten alan planları, İmar Kanunu’nun 9. maddesinde bir plan türü olarak sayılmasına rağmen Mekânsal Planlar Yapım Yönetmeliğinde bu planlardan bahsedilmemiştir. Zaten 3194 sayılı İmar Kanunu’nun 8. maddesinin 1. fıkrasına 12.07.2013 tarihli ve 6495 sayılı Kanun’la eklenen (d) bendine göre arazi kullanımı ve yapılaşmada sadece mekânsal strateji planları, çevre düzeni planları ve imar planları kararlarına uyulur. Metropoliten alan planlarıyla ilgili ayrıntılı bilgiyi şu yazımızda bulabilirsiniz: Ülkemizde İmar Planı Türleri

Metropoliten alan, “yüksek yoğunluklu büyük bir merkez ile onu çevreleyen ve onunla sıkı günlük ekonomik, sosyal ve kültürel ilişkisi olan farklı büyüklükteki kentsel ve kırsal yerleşmelerden oluşan ve gelişmiş bir toplumun yaşadığı alan” olarak tanımlanabilir.

İmar Kanunu’nun planlama konusunda Çevre ve Şehircilik Bakanlığının yetkilerini düzenleyen 9. maddesinde “Bakanlık gerekli görülen hallerde, kamu yapıları ve enerji tesisleriyle ilgili alt yapı, üst yapı ve iletim hatlarına ilişkin imar planı ve değişikliklerinin, umumi hayata müessir afetler dolayısıyla veya toplu konut uygulaması veya Gecekondu Kanununun uygulanması amacıyla yapılması gereken planların ve plan değişikliklerinin, birden fazla belediyeyi ilgilendiren metropoliten imar planlarının veya içerisinden veya civarından demiryolu veya karayolu geçen, hava meydanı bulunan veya havayolu veya denizyolu bağlantısı bulunan yerlerdeki imar ve yerleşme planlarının tamamını veya bir kısmını, ilgili belediyelere veya diğer idarelere bu yolda bilgi vererek ve gerektiğinde işbirliği sağlayarak yapmaya, yaptırmaya, değiştirmeye ve re’sen onaylamaya yetkilidir.” hükmü yer almaktadır.

Bu nedenle, metropoliten alan planları, İmar Kanununun 9. maddesinin verdiği yetkiye dayanılarak Çevre ve Şehircilik Bakanlığı tarafından yapılmaktadır.                                                                           

Büyükşehirlerde, büyükşehir belediyelerinin metropoliten alan planı yapma yetkisi bulunmamaktadır.

Metropoliten alan planları yapma yetkisi, zaman zaman büyükşehir belediyeleri ile Çevre ve Şehircilik Bakanlığı arasında sorunlara neden olmaktadır. Buradaki sıkıntının temel nedenleri, 3194 sayılı Kanununun 9. maddesinde metropoliten alan planlarının tanımının net bir şekilde yapılmaması ve 3030 sayılı Büyükşehir Belediyesi Kanunundan sonra kurulan büyükşehir belediyelerinin kendilerini metropol belediyeler olarak görmeleridir[1].

Konunun Çevre ve Şehircilik Bakanlığı ile büyükşehir belediyeleri tarafından yargıya taşınması üzerine Danıştay 6. Dairesi tarafından verilen kararlarda büyükşehir belediyelerinin 1/5.000 ölçekli nazım imar planı yapma dışında planlama yetkisi bulunmadığı, dolayısıyla metropoliten alan planlarının Çevre ve Şehircilik Bakanlığınca yapılması gerektiği belirtilmiştir.

Örneğin Danıştay 6. Dairesi tarafından verilen E:1997/4643, K:1998/5965 sayılı kararda büyükşehir belediyelerine 1/5000 ölçekli nazım ve 1/1000 ölçekli uygulama imar planı dışında herhangi bir planı yapmak ya da onaylama yetkisi verilmediği, bu nedenle 1/50.000 ölçekli planın büyükşehir belediyesince onaylanmasında yetki yönünden hukuka uygunluk görülmediği ifade edilmiştir.

Altıncı Daire tarafından verilen 10.2.2000 tarihli ve E:1999/3541, K:2000/749 sayılı kararda ise büyükşehir belediyelerine 1/5000 ölçekli nazım imar planı yapmak ve ilçe belediyelerince yapılan 1/1000 ölçekli uygulama imar planını onaylamak dışında herhangi bir planı yapmak ya da onaylamak yetkisi verilmediği, bu nedenle büyükşehir belediyelerinin metropoliten alan plan yapma yetkisi bulunmadığı vurgulanmıştır.

[1]     Altıntaş, Yusuf (2007) İmar Planlarında Yetki Kuralları ve Danıştay Kararları Örneğinde; Planlamada Karşılaşılan Yetki Sorunları ile Çözüm Yolları, s: 123

İlk yorum yapan olun

Bir yanıt bırakın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak.


*


This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.