Milli Parklarda Hazırlanacak Planlarda Uyulması Gereken Hususlar

Makalemizi paylaşır mısınız?

Milli Parklar Kanunu’na göre Gelişme planı uyarınca iskan ve yapılaşmaya konu olacak yerler için, imar mevzuatına göre imar uygulama planları, milli park gelişme planı hüküm ve kararlarına uygun olarak hazırlanır veya hazırlattırılarak Çevre ve Şehircilik Bakanlığının onayı ile yürürlüğe konulur.

Yönetim planları, korunan alanların kaynak değerlerinin tanımlanması, korunması, rehabilitasyonu, idaresi ve tanıtılması ile ilgili 1/25.000 ölçekte kararların getirildiği ve halihazırdaki planlar ile hazırlanacak daha büyük ölçeklerdeki planları, programları yönlendirici ve yol gösterici fonksiyona sahip planlardır.

Uzun devreli gelişme planları, korunan alanların kaynak değerlerinin tanımlanması, korunması, geliştirilmesi, idaresi ve tanıtılması ile ilgili 1/25.000 ölçekte kararların getirildiği ve halihazırdaki planlar ile hazırlanacak daha büyük ölçeklerdeki planları yönlendirici ve yol gösterici fonksiyona sahip planlardır.

Uzun devreli gelişme planları ve dolayısıyla uygulama imar planları hazırlanırken aşağıdaki ilkelere uyulması zorunludur:

1)   Tüm kaynak değerlerinin tabii karakterinin mutlak korunması ve devamlılığı sağlanacaktır.

2)   Tabii kaynakların işletilmesi yasaktır.

3)   Tabii denge ve manzara bütünlüğünü bozacak ve tabii çevrenin bakir karakteri ile bağdaşmayacak hiç bir faaliyete izin verilemez ve bu faaliyetlerle ilgili tesisler teklif edilemez.

4)   Bu yerler koruma, yönetim, araştırma hizmetleri ve idare, ziyaretçi ve tanıtım merkezlerine yönelik tesislerle donatılır ve bu tesislerin yerleri ve özellikleri planda belirtilir.

5)   Planda kullanma ve yararlanma şartları ile seviyesi, taşıma kapasitesiyle belirlenir ve belirlenen kapasitenin dışına çıkılmaz.

6)   Tabii ve kültürel kaynaklara, kaynak değerini bozmayacak, ancak tamamlayıcı ve restorasyon amaçlı müdahalelerde bulunulabilir. Kaynak yönetimi ile restorasyon esasları planda belirtilir.

7)   Mutlak koruma alanlarında, tabii kaynaklar insan etkisi olmaksızın tabii haline bırakılır.

8)   Düzenli tarım, otlatma, geleneksel dalyan balıkçılığı ve mevcut iskan alanları ile bunları çevreleyen kırsal manzara dokusu bulunan yerlerde, kültürel ve tabii kaynakların korunması ve değerlendirilmesine tezat teşkil etmemesi koşuluyla, bu arazi kullanımlarının devamlılıklarını temin etmek üzere planlarda gerekli hükümler getirilebilir ve bu hükümlere göre özel mülkiyet tasarruflarına izin verilebilir.

9)   Ekolojik denge ve tabii ekosistem değerlerini bozucu hükümler getirilemez.

10) Yaban hayatı tahrip edilemez.

11) Bu sahaların özelliklerinin kaybolmasına veya değiştirilmesine sebep olabilecek her türlü müdahaleler ile toprak, su ve hava kirlenmesini ve çevre sorunları yaratabilecek tesisler teklif edilemez.

12) Tabii dengeyi bozacak her türlü orman ürünleri üretimi, avlanma ve otlatma yapılamaz.

Ayrıca Planlama aşamasında aşağıdaki ilkeler göz önünde bulundurulur:

  • Milli parklarda ve tabiat parklarında uzun devreli gelişme planı hazırlanmasında, milli park planlama usul ve teknikleriyle, uygulanan statünün amaçları, kriterleri, genel politika ve ilkeler ile uyumlu olarak ve planlanan sahanın kaynak değerleri ve özellikleri göz önünde bulundurulur.
  • Planlama, analitik etüt çalışmalarında elde edilen bilimsel verilerin değişik meslek disiplinlerinden ilgili uzmanların oluşturduğu bir çalışma grubu ile yapılır.
  • Milli parksınırları, park kaynak değerleri ve çevresini belirleyen doğal sınırlardır. Ancak, korunan alan sınırlarının doğal hatlara oturmadığı yerlerde, planlama çalışmasında yapılacak biyolojik ve ekolojik değerlendirme ile doğal sınırlar dikkate alınır.
  • Park dahilindeki bütün kullanımlar ve bunlara dair alt ve üst yapı tesisleri, parkın kaynak değerlerini en az etkileyecek ve koruma-kullanma dengesini sağlayacak biçimde planlanır.
  • Milli parkta geliştirilecek her türlü hizmet ve tesislerin planlanmasında; bulundukları yörenin geleneksel mimari tarzı (yapı, şekil, renk ve yerel malzemeler) ile uyan, arazi ve genel peyzajda kötü görünümler meydana getirmeyen yapılar ve taşıma kapasitelerinin sınırlarını aşmayan yapı büyüklükleri kullanılır.
  • Yapılaşma ve kullanım yoğunlukları; yoğun kullanım talebi olan alanlarda, ekolojik dengeyi koruyacak, ziyaretçi kullanımlarının kaynaklara zarar vermesini önleyecek ve bu kaynakların devamlılığını sağlayacak şekilde taşıma kapasitelerine göre belirlenir. Ayrıca, zemin etüdü ile ilgili olarak gerekli araştırmalar yapılır.
  • Park içi yolların planlanması ve yapısında; geniş ve düz güzergahların kullanılmamasına, peyzaj yapısına, kazı ve dolgu miktarlarının en azda tutulmasına dikkat edilir. Yol sanat yapıları içinde aynı esaslar takip edilir. Ziyaretçilerin parkı dolaşması için parkın kaynak değerlerini tanıtan güzergahlar seçilir. Park kaynak değerleri ve ilgi noktaları ile uyumlu olarak koruma, yönetim, tanıtım ve rekreasyon amaçlarına yönelik patikalar şebekesi planlanır.
  • Genel ve bölgesel haberleşme ve enerji nakil hatları tesislerinin park içinden geçirilmemesi esastır. Ancak, bu tesislerin park içinden geçirilmesinden başka bir çözüm yolu bulunamaması halinde ve park hizmetlerinde kullanılacak tesislerde, doğal hayata ve tabii peyzaja olan etkilerini en azda tutacak şekilde, vadi içi veya yamaçların alt eteklerinden geçirilecek şekilde yeraltı kabloları kullanılır. Bu hatlar ufuk hattı üzerine çıkarılamaz. Bu güzergahlarda yeterli emniyeti sağladıktan sonra bitki örtüsü bulunabilir.
  • İçme ve kullanma suyuna ait depo ve benzeri tesislerin yer altına gömülerek, bitkilendirme ile tabii çevreyle uyumunun sağlanması esastır.
  • Gelişme alanlarında çevre kirliliğine meydan vermemek üzere, atık suların ve çöplerin toplanması ve arıtılması veya çevreye zarar vermeyecek şekilde işleme tabi tutulması için gerekli tedbirler önerilir.
  • Su altı kaynak değerlerine sahip olan milli parkların planlanmasında; milli park temel ilkeleri ve kriterleri istikametinde, sualtı zenginliklerinin korunması ve geliştirilmesine dair kararlar, yaklaşma, demirleme ve seyretme gibi konularda yasaklamalar ve bunlardan yararlanma şekil ve esasları belirtilir.
  • Milli Park sınırları içinde genel peyzajda göze çarpan bozulmaları gidermek üzere; yörenin arazi yapısı, bitki örtüsü ve peyzaj özelliklerinin doğallığı dikkate alınarak o yöre için yabancı olmayan türler kullanılmak suretiyle ağaçlandırma, peyzaj restorasyonu ve tesislerin yakın çevre peyzaj düzenleme esasları belirtilir.
Makalemizi paylaşır mısınız?
Suat Şimşek, Daire Başkanı (Milli Emlak Genel Müdürlüğü) hakkında 2463 makale
Daire Başkanı (Milli Emlak Genel Müdürlüğü), Çevre ve Şehircilik Bakanlığı Müfettişi, (önceden) Milli Emlak Kontrolörü

İlk yorum yapan olun

Bir yanıt bırakın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak.


*


This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.