Parselasyon İşlemlerinde Özel Kurumların Yetkili Olduğu Bölgeler

Bu Makalede Neler Var?

Makalemizi paylaşır mısınız?

Parselasyon açısından yer yönünden genel yetki kuralı, 3194 sayılı İmar Kanunu’nun 18. maddesi ile düzenlenmiştir. Bu maddenin 1. fıkrasına göre imar hududu içinde bulunan binalı veya binasız arsa ve arazileri birleştirmeye, bunları yeniden imar planına uygun ada veya parsellere ayırmaya, müstakil, hisseli veya kat mülkiyeti esaslarına göre hak sahiplerine dağıtmaya ve re’sen tescil işlemlerini yaptırmaya belediyeler yetkilidir. Bu konuda şu yazımıza bakabilirsiniz: Parselasyon Yapmaya Hangi Kamu İdaresi Yetkili Genel yetki kurallarının yanı sıra bazı özel kanunlar belediyeler ve il özel idareleri dışındaki idarelere parselasyonla ilgili yetkiler vermiştir. İşte biz bunları yer yönünden özel yetki kuralları olarak adlandırıyoruz.

Teknoloji Geliştirme Bölgelerinde Parselasyon Yetkisi

4691 sayılı Kanun’un 4. maddesine göre, teknoloji geliştirme bölgelerindeki planlama sürecinde parselasyon planları ve değişiklikleri, bölgenin yönetici şirketince hazırlanır ve Bilim, Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı tarafından onaylanarak yürürlüğe girer.

Teknoloji Geliştirme Bölgeleri Uygulama Yönetmeliğinin 4. maddesi “planlama sürecinde varsa çevre düzeni planları da dikkate alınarak imar planları ve değişiklikleri, parselasyon planı ve değişikliklerinin Kanun ve bu Yönetmelik hükümlerine göre yapılması ve Bakanlık onayına sunulması,” yönetici şirketin görevleri arasında sayılmıştır.

Parselasyonla ilgili diğer detaylar ise Yönetmeliğin 22. maddesinde sayılmıştır. Buna göre parselasyon planları ve değişiklikleri, kesinleşmiş uygulama imar planına göre yönetici şirketçe hazırlanır veya hazırlatılır, Bilim, Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı tarafından onaylanarak yürürlüğe girer.

Harita ve sair evrakların ilgili bölümlerinin adı geçen Bakanlık tarafından onaylanmasını takiben, işlem dosyası gerekli onay ve tescil işlemlerinin yapılması için yönetici şirkete gönderilir.

Yönetici şirket, işlem dosyası ile birlikte ilgili kadastro müdürlüğüne başvurarak, parselasyon dosyasının teknik kontrolünün yapılmasını sağlar. Teknik kontrolden sonra dosya tescil için tapu müdürlüğüne gönderilir.

İmar uygulaması işleminin tescilini takiben alınacak güncel ve takyidatlı yeni tapu kayıtları ile teknik bilgi ve belgelerin onaylı birer örneği, yönetici şirket tarafından Bilim, Sanayi ve Teknoloji Bakanlığına gönderir.

Organize Sanayi Bölgelerinde Parselasyon Yetkisi

Organize sanayi bölgeleri, Organize Sanayi Bölgeleri Yer Seçimi Yönetmeliği’ne göre oluşturulan yer seçimi komisyonunun raporu ve kurum görüşleri üzerine Bilim, Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı tarafından onaylanarak yürürlüğe girer.

4562 sayılı Organize Sanayi Bölgeleri Kanununun 4. maddesinin 4. fıkrasına göre organize sanayi bölgesi sınırları içerisinde yapılacak imar ve parselasyon planları ve değişiklikleri, OSB tarafından yönetmeliğe uygun olarak hazırlanır ve Bilim, Sanayi ve Teknoloji Bakanlığının onayına sunularak, il idare kurulu kararı ile yürürlüğe girer.

Her ne kadar İl Özel İdaresi Kanunu’nun yürürlüğe girdiği 2005 yılından itibaren belediye sınırları dışında planlama yetkileri valiliklerden il özel idarelerine geçmiş ise de 4562 sayılı Kanun’da açıkça il idare kurulu ifadesi yer aldığı için organize sanayi bölgeleri içerisindeki imar planlarının ve uygulamalarının (örneğin parselasyon işlemlerinin) il idare kurulu tarafından onaylanması gerekmektedir.

4562 sayılı Kanun’un 4. maddesinde yer alan hükümle ilgili detaylar ise Organize Sanayi Bölgeleri Uygulama Yönetmeliği ile açıklanmıştır. Buna göre parselasyon planı ve arazi-arsa düzenleme işlerine ait diğer belgeler, OSB tüzel kişiliği tarafından hazırlanarak Bilim, Sanayi ve Teknoloji Bakanlığının onayına sunulmalıdır.

Parselasyon dosyası bu Bakanlıkça onaylandıktan sonra onay için il idare kuruluna gönderilir. Parselasyon işlemi, il idare kurulu kararı ile yürürlüğe girer. Kesinleşen parselasyon planının birer kopyası Valilik tarafından bilgi için Bilim, Sanayi ve Teknoloji Bakanlığına, OSB’ye ve tescili için de tapu ve kadastro müdürlüklerine gönderilir.

Parselasyon planları ve ekleri kadastro müdürlüğünce kontrol edildikten sonra tescil edilmek üzere tapu müdürlüğüne gönderilir.

Tarıma Dayalı İhtisas Organize Sanayi Bölgelerinde Parselasyon Yetkisi

Organize sanayi bölgelerinden tarıma dayalı ihtisas organize sanayi bölgelerinde (TDİOSB) parselasyon planı yapımı ve onayı Tarıma Dayalı İhtisas Organize Sanayi Bölgeleri Uygulama Yönetmeliğinde izah edilmiştir.

Buna göre onaylı TDİOSB imar planı sınırı esas alınarak gerekli hallerde uygulama bütünlüğünü sağlayacak şekilde etaplar halinde de düzenleme sınırı belirlenebilir. Seçilen alan içerisinde özel mülkiyete konu alanlar bulunması halinde, söz konusu yerler rızaen satın alınarak veya kamulaştırılarak TDİOSB adına iktisap edilmeden imar uygulaması aşamasına geçilemez.

Düzenleme sahasına ait uygulama haritaları yapılırken veya revize edilirken, güncel tapu kayıtları, teknik rapor, kadastral durum haritası, düzenleme saha krokisi, koordinat ve alan hesabı cetvelleri, aplikasyon özet çizelgesi, röleve ölçü krokileri, ada anahtarı, tescil bildirimi ve gerekli görülen diğer bilgi ve belgeler, 15/7/2005 tarihli ve 25876 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Büyük Ölçekli Harita ve Harita Bilgileri Üretim Yönetmeliği ve 6/8/1973 tarihli ve 14617 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Tescile Konu Harita ve Planlar Yönetmeliğine uygun olarak düzenlenir.

Parselasyon planı, TDİOSB tarafından hazırlanır. Daha sonra düzenleme işlerine ait belgelerle beraber Gıda Tarım ve Hayvancılık Bakanlığının görüşünün alınmasını müteakiben onay için Bilim, Sanayi ve Teknoloji Bakanlığına gönderilir. Bu Bakanlığın onayı alındıktan sonra, İl İdare Kurulu kararı ile yürürlüğe girer.

Kesinleşen parselasyon planı tescil işlemi için bilgi ve belgelerle beraber mahalli tapu ve kadastro müdürlüklerine gönderilir. Parselasyon planları ve ekleri kadastro müdürlüğünce kontrol edildikten sonra tescil edilmek üzere tapu müdürlüğüne gönderilir.

Endüstri Bölgelerinde Parselasyon Yetkisi

4737 sayılı Endüstri Bölgeleri Kanununun 4/A maddesine göre, endüstri bölgeleri sınırları içerisinde yapılacak ve hazırlama usul ve esasları Bilim, Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı tarafından belirlenecek 1/5.000 ölçekli nazım imar planı ve 1/1.000 ölçekli uygulama imar planı ve parselasyon planları ve değişiklikleri ihale yoluyla hazırlattırılır ve Bilim, Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı tarafından onaylanarak yürürlüğe girer.

Milli Emlak Kitabı

Endüstri Bölgeleri Yönetmeliğin 26. ve devamı maddeleri de bu bölgelerde parselasyon planının onayı ve yürürlüğe girmesini düzenlemektedir. Buna göre parselasyon planları ve ekleri 31/1/1988 tarihli ve 19711 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren Büyük Ölçekli Haritaların Yapım Yönetmeliği ve 6/8/1973 tarihli ve 14617 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren Tescile Konu Haritalar ve Planlar Yönetmeliğine uygun olarak hazırlanarak Bakanlık onayıyla yürürlüğe girer.

Daha sonra, parselasyon planları ve diğer teknik belgeler mahalli kadastro müdürlüklerince kontrol edildikten sonra, mahalli tapu sicil müdürlüklerince tescil edilir. Tescili tamamlanan parselasyon planlarının onaylı birer nüshası Bilim, Sanayi ve Teknoloji Bakanlığına gönderilir.

TCDD’ye Ait Taşınmazlarda Parselasyon Yetkisi

5335 sayılı Bazı Kanun ve Kanun Hükmünde Kararnamelerde Değişiklik Yapılmasına Dair Kanunun 32. maddesine göre “Satışı ve değerlendirilmesi yapılacak taşınmazlarla ilgili olarak, Türkiye Cumhuriyeti Devlet Demiryolları Genel Müdürlüğü tarafından yapılan veya yaptırılan her ölçekteki imar ve parselasyon planları, büyükşehir belediye sınırları içerisinde kalan alanlar için büyükşehir belediye meclisi, il, ilçe ve belde belediye sınırları ile mücavir alanları içerisinde kalan alanlar için ilgili belediye meclisleri tarafından, diğer yerlerde ilgili valilik tarafından, planların belediyelere veya valiliğe intikal ettiği tarihten itibaren üç ay içerisinde aynen veya değiştirilerek onaylanmak suretiyle yürürlüğe girer. Üç ay içerisinde onaylanmayan planlar Bayındırlık ve İskân Bakanlığı tarafından resen yürürlüğe konulur.”

Bu maddenin ilk halinde imar ve parselasyon planlarını yapma yetkisi Bayındırlık ve İskân Bakanlığına verilmişti: “Satışı ve değerlendirilmesi yapılacak taşınmazların, ilgili kuruluşların ve belediyelerin görüşlerini almak ve çevre imar bütünlüğünü bozmamak kaydıyla, her ölçekte imar planı ve parselasyon planı yapımı ve bunlara ilişkin onama işlemleri 3194 sayılı İmar Kanununun 9 uncu maddesine göre Bayındırlık ve İskân Bakanlığı tarafından askı sürelerine tabi olmaksızın re’sen yapılır.”

5793 sayılı Kanunla maddede değişiklik yapılarak plan yapma yetkisi, mahalli idarelere devredilmiştir.

İlk olarak belirtmek gerekir ki madde hükmünde parselasyon planlarının da “büyükşehir belediye sınırları içerisinde kalan alanlar için büyükşehir belediye meclisi, il, ilçe ve belde belediye sınırları ile mücavir alanları içerisinde kalan alanlar için ilgili belediye meclisleri tarafından, diğer yerlerde ilgili valilik tarafından” onaylanacağı hüküm altına alınmış ise de bunu belediye encümeni olarak dikkate almak daha doğru olacaktır. Kanun koyucunun, parselasyon planlarının onayı açısından bu konuda genel yetkili olan encümen yerine, meclisi kastetmiş olduğunu düşünmek doğru değildir.

İkinci olarak 5335 sayılı Kanun’da belediye ve mücavir alan sınırı dışındaki parselasyon planlarının valilikler tarafından onaylanacağı hüküm altına alınmıştır. Bu hüküm genel yetki kuralları ile çelişmektedir. İmar Kanunu’nda da belediye ve mücavir alan dışında plan ve parselasyon yapma yetkisinin valiliklerde olduğu hüküm altına alınmıştır. Ancak 5302 sayılı 5302 sayılı İl Özel İdaresi Kanunu, belediye ve mücavir alan sınırları dışında imar ve parselasyon planlarını yapma görevini valiliklerden alarak il özel idarelerine vermiştir. Kanunun 6. maddesine göre il özel idareleri belediye sınırları dışındaki imar işlerini yapmakla görevlidir. İl Özel İdaresi Kanununun “Uygulanmayacak hükümler” başlıklı 70. maddesinde ise “Bu Kanunla, il özel idaresinin sorumlu ve yetkili kılındığı görev ve hizmetlerle ilgili olarak, … 3194 sayılı İmar Kanunu, … Kanununda bu Kanun hükümlerine aykırılık bulunması durumunda bu Kanun hükümleri uygulanır.” hükmü yer almaktadır. Bu hükümler nedeniyle İl Özel İdaresi Kanununun yürürlüğe girdiği 04.03.2005 tarihinden itibaren, belediye ve mücavir alan sınırları dışında bulunan alanlarda arazi ve arsa düzenlemesi konusunda il özel idarelerinin görevli ve yetkili olduğu sonucuna varılmaktadır[1]. Ancak İl Özel İdaresi Kanununun “Uygulanmayacak hükümler” başlıklı 70. maddesinde 5335 sayılı Kanunla ilgili bir istisna bulunmamaktadır. Bu nedenle (her ne kadar genel yetki kurallarına aykırılık söz konusu olsa da) 5535 sayılı Kanun kapsamında kalan ve belediye ve mücavir alan sınırı dışında bulunan taşınmazlar açısından imar ve parselasyon planı yapma yetkisinin valilikler tarafından kullanılması gerektiği değerlendirilmiştir.

Gecekondu Alanlarında Parselasyon Yetkisi

775 sayılı Gecekondu Kanunun ilk şekline göre gecekondu alanlarında planlamaya ilişkin yetkiler Bayındırlık ve İskân Bakanlığı tarafından kullanılmaktaydı. Ancak daha sonra gecekondu alanlarında planlama ile ilgili yetkiler 3414 sayılı Kanunun[2] 2. maddesi ile belediyelere devredilmiştir. Söz konusu madde; “775 sayılı Gecekondu Kanununun belediye sınırları ile mücavir alanlardaki tatbikatı için Bayındırlık ve İskân Bakanlığına verilen hak, yetki ve görevler ilgili belediyelere devredilmiştir. Belediyeler bu hak, yetki ve görevleri yetkili organları eliyle kullanırlar. Büyük şehirlerde bu Kanunun tatbikatı büyükşehir belediyelerinin koordinatörlüğünde ilçe belediyelerince yapılır.” hükmünü ihtiva etmektedir.

Ancak 3414 sayılı Kanunun geçici 1. maddesi ile, daha önceden Bayındırlık ve İskân Bakanlığı tarafından başlanılan işlerin yine aynı Bakanlık tarafından tamamlanacağı öngörülmüştür. Madde hükmüne göre; 11.06.1985 tarihinden önce 775 sayılı Kanun hükümlerine göre Bayındırlık ve İskân Bakanlığının yetkisine dayanılarak başlatılmış olan iş ve işlemlere adı geçen Bakanlıkça devam edilecektir. Ayrıca Kanunda öngörülen iş ve işlemlerle yeniden başlatılacak işlemlerin 09.09.2009 tarihine kadar sonuçlandırılması gerekmektedir.

Fakat daha sonra 5609 sayılı Kanunla 3414 sayılı Kanunun geçici 1. maddesi yürürlükten kaldırılmıştır. Bu nedenle “11.06.1985 tarihinden önce 775 sayılı Kanun hükümlerine göre Bayındırlık ve İskân Bakanlığının yetkisine dayanılarak başlatılmış olan iş ve işlemler” yönünden adı geçen Bakanlığın yetkisi kalmamıştır.

Zaten 5609 sayılı Kanunla, 775 sayılı Kanunda geçen “Bayındırlık ve İskân Bakanlığı” ibareleri “Toplu Konut İdaresi Başkanlığı” olarak değiştirilerek gecekondu alanlarında planlama yetkileri adı geçen Başkanlığa devredilmiştir.

5609 sayılı Kanunun 3. maddesi ile de 3414 sayılı Kanunun geçici 4. maddesi değiştirilerek, 09.09.2000 tarihinden önce 775 sayılı Kanun ile 3414 sayılı Kanun hükümlerine göre başlatılmış olan iş ve işlemleri tamamlamaya Toplu Konut İdaresi Başkanlığı yetkili kılınmıştır. Bu kapsamda 09.09.2000 tarihinden önce 775 sayılı Kanun ile 3414 sayılı Kanun hükümlerine göre başlatılmış işler açısından TOKİ Başkanlığının yetkisi bulunduğuna kuşku yoktur.

Ancak 3414 sayılı Kanunun, 5609 sayılı Kanunla değişik geçici 4. maddesinde “9/9/2000 tarihinden sonra başlatılacak olan iş ve işlemleri yapmaya Toplu Konut İdaresi Başkanlığı yetkilidir.” hükmü yer almaktadır. Bu durum ise kafa karışıklığına neden olmaktadır. Bu yetki 3414 sayılı Kanunla belediyeler devredilmiş olmasına rağmen, aynı Kanun’un geçici maddeleri ile de daha önceden başlanılan işlemleri tamamlamaya önce Bayındırlık ve İskân Bakanlığı, sonrasında ise TOKİ Başkanlığı yetkili kılınmıştır. Fakat 3414 sayılı Kanunun, 5609 sayılı Kanunla değişik geçici 4. maddesinde yer alan “9/9/2000 tarihinden sonra başlatılacak olan iş ve işlemleri yapmaya Toplu Konut İdaresi Başkanlığı yetkilidir.” hükmü, bu tarihten sonra da 775 sayılı Kanun kapsamında TOKİ Başkanlığının işlem tesis etmeye yetkili olduğu izlenimi doğurmaktadır. Bu durumun ise 3414 sayılı Kanunla getirilen düzenlemeye aykırı olduğu gayet açıktır.

Üstelik 5216 sayılı Büyükşehir Belediyesi Kanunu’nun 7. maddesinin birinci fıkrasının (c) bendinde “Kanunlarla büyükşehir belediyesine verilmiş görev ve hizmetlerin gerektirdiği proje, yapım, bakım ve onarım işleriyle ilgili her ölçekteki imar plânlarını, parselasyon plânlarını ve her türlü imar uygulamasını yapmak ve ruhsatlandırmak, 20.7.1966 tarihli ve 775 sayılı Gecekondu Kanununda belediyelere verilen yetkileri kullanmak” büyükşehir belediyesinin yetkileri arasında sayılmıştır. Buna göre 775 sayılı Kanun kapsamında kalan alanlarda büyükşehir belediyeleri de işlem tesis edebilecektir. 5216 sayılı Kanun’un 7. maddesinin son fıkrası “Büyükşehir belediyeleri birinci fıkranın (c) bendinde belirtilen yetkilerini, imar plânlarına uygun olarak kullanmak ve ilgili belediyeye bildirmek zorundadır. Büyükşehir belediyeleri bu görevlerden uygun gördüklerini belediye meclisi kararı ile ilçe ve ilk kademe belediyelerine devredebilir, birlikte yapabilirler.” hükmünü taşımaktadır. Bu hükümlere göre, 775 sayılı Kanun ile belediyelere verilen yetkilerin kullanılması büyükşehir belediyelerinin görevleri arasındadır, ancak meclis kararı ile ilçe veya ilk kademe belediyelerine devredilmesi mümkündür.

Bunun yanı sıra, Çevre ve Şehircilik Bakanlığının yetkileri TOKİ Başkanlığına devredilmiş olsa da bu Bakanlık, 3194 sayılı Kanunun 9. maddesi ve 644 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin 2. maddesi kapsamında gecekondu alanlarında planlama yetkisine sahiptir. 644 sayılı KHK’nın 2. maddesinin 1. fıkrasının (ğ) bendine göre bu Bakanlık 775 sayılı Gecekondu Kanunu uyarınca Toplu Konut İdaresi Başkanlığı tarafından yapılan uygulamalara ilişkin her tür ve ölçekte etüt, harita, plan ve parselasyon planlarını yapmak, yaptırmak, onaylamak, yetkisine sahiptir.

Atatürk Kültür Merkezi Alanında Parselasyon Yetkisi

644 sayılı Kanun Hükmünde Kararname’nin 2. maddesinin 1. fıkrasının (n) bendine göre 2302 sayılı Atatürk’ün Doğumunun 100’üncü Yılının Kutlanması ve “Atatürk Kültür Merkezi Kurulması” Hakkında Kanunun 3. maddesi ile belirlenen Atatürk Kültür Merkezi alanını iyileştirme, güzelleştirme, yenileme ve ihya etmek amacıyla; Kültür ve Turizm Bakanlığının da görüşü alınarak, bu alan için her tür ve ölçekte etüt, harita, plan, parselasyon planı ile yapı projelerini yapmak, yaptırmak, onaylamak, kamulaştırma ve ruhsatlandırma işlemleri ile diğer iş ve işlemlerin gerçekleştirilmesini sağlamak, Çevre ve Şehircilik Bakanlığının görev ve yetkisi dâhilindedir.

Kültür ve Turizm Koruma ve Gelişme Bölgeleri ile Turizm Alan ve Merkezlerinde Parselasyon Yetkisi

Turizmi Teşvik Kanununun 7. maddesinde kültür ve turizm koruma ve gelişme bölgelerinde her ölçekte plan yapma yetkisinin Kültür ve Turizm Bakanlığında olduğu hüküm altına alınmıştır. Buna göre, bu bölgelerde nazım imar planı gibi üst ölçekli planlar da dâhil olmak üzere tüm planlar, bu Bakanlık tarafından yapılacaktır.

Bu alanlarda parselasyon dâhil imar uygulamalarının hangi kurum tarafından yapılacağı konusunda gerek 2634 sayılı Kanun’da ve gerekse Kültür ve Turizm Koruma ve Gelişim Bölgelerinde ve Turizm Merkezlerinde İmar Planlarının Hazırlanması ve Onaylanmasına İlişkin Yönetmelik’te hüküm bulunmamaktadır. Ancak bir alanda plan yapmaya yetkili idarenin, planı uygulamaya da yetkili olması gayet doğaldır. Üstelik Kamu Taşınmazlarının Turizm Yatırımlarına Tahsisi Hakkında Yönetmeliğin 6. maddesinde “Kamu taşınmazlarından Bakanlık tasarrufuna alınması kararlaştırılanların Kanunun 8’inci maddesinde belirtilen usul ve süreler içinde Bakanlığa tahsisleri sağlanır. Bu amaçla planlama, kamulaştırma, parselasyon, tapuya tescil, devir, tahsis ve benzeri işlemler Bakanlıkça ilgili mevzuata uygun olarak takip edilir ve sonuçlandırılır.” hükmü yer almaktadır. Uygulama da bu yöndedir.

Merkezi İdarenin Görevli ve Yetkili Olduğu Kamu Hizmetleri ile Kamu Yatırımları İçin Gerekli Alanlarda

Çeşitli mevzuat, merkezi idarenin yetkisi dâhilindeki kamu yatırımları ve tesisleri için gerekli alanlarda planlama ve dolayısıyla parselasyon yetkisini, yine merkezi idareye vermektedir. Bunlar aşağıda açıklanmıştır.

(1) Merkezi İdarenin Yetkisi Dâhilindeki Kamu Yatırımları ve Tesisleri İçin Gerekli Alanlarda

644 sayılı KHK’nın 2. maddesinin 1. fıkrasının (ç) bendine göre Çevre ve Şehircilik Bakanlığı Bakanlar Kurulunca yetkilendirilen alanlar ile merkezi idarenin yetkisi içindeki kamu yatırımları, mülkiyeti kamuya ait arsa ve araziler üzerinde yapılacak her türlü yapı, milli güvenliğe dair tesisler, askeri yasak bölgeler, genel sığınak alanları, özel güvenlik bölgeleri, enerji ve telekomünikasyon tesislerine ilişkin parselasyon planlarını ve değişikliklerini resen yapmak, yaptırmak, onaylamak yetkisine sahiptir.

(2) Kamu ve Özel Sektör Ortaklığı (PPP) Yatırımları İçin Gereken Alanlarda

644 sayılı KHK’nın 2. maddesinin 1. fıkrasının (h) bendine göre Çevre ve Şehircilik Bakanlığı Devletin hüküm ve tasarrufu altında bulunan veya mülkiyeti Hazineye, kamu kurum veya kuruluşlarına veya gerçek kişilere veyahut özel hukuk tüzel kişilerine ait olan taşınmazlar üzerinde kamu veya özel sektör tarafından gerçekleştirilecek olan yatırımlara ilişkin olarak ilgililerince hazırlandığı veya hazırlatıldığı halde yetkili idarece üç ay içinde onaylanmayan parselasyon planlarını ve değişikliklerini ilgililerinin valilikten talep etmesi ve valiliğin Bakanlığa teklifte bulunması üzerine bedeli mukabilinde yapmak, yaptırmak ve onaylamak yetkisini haizdir.

6428 sayılı Sağlık Bakanlığınca Kamu Özel İş Birliği Modeli ile Tesis Yaptırılması, Yenilenmesi ve Hizmet Alınması ile Bazı Kanun ve Kanun Hükmünde Kararnamelerde Değişiklik Yapılması Hakkında Kanun’un 8. maddesine göre 6428 sayılı Kanuna göre gerçekleştirilecek kamu özel iş birliği projelerinin uygulanacağı yerlerin imar planları, Bakanlığın talep etmesi hâlinde Çevre ve Şehircilik Bakanlığınca yapılır, yaptırılır, onaylanır.

(3) Kamu Yapıları ve Enerji Tesisleriyle İlgili Alt Yapı, Üst Yapı ve İletim Hatlarına İlişkin İmar Planlarında

İmar Kanunu’nun 9. maddesine göre Çevre ve Şehircilik Bakanlığı gerekli görülen hallerde, kamu yapıları ve enerji tesisleriyle ilgili alt yapı, üst yapı ve iletim hatlarına ilişkin imar planı ve değişikliklerinin, tamamını veya bir kısmını, ilgili belediyelere veya diğer idarelere bu yolda bilgi vererek ve gerektiğinde işbirliği sağlayarak yapmaya, yaptırmaya, değiştirmeye ve re’sen onaylamaya yetkilidir.

(4) Resmi Bina Tesisler Konusunda Çevre ve Şehircilik Bakanlığının Yetkileri

İmar Kanunu’nun 9. maddesinin 3. fıkrasına göre Çevre ve Şehircilik Bakanlığı, bir kamu hizmetinin görülmesi maksadı ile resmi bina ve tesisler için imar planlarında yer ayrılması veya bu amaçla değişiklik yapılması gerektiği takdirde, valilik kanalı ile ilgili belediyeye talimat verebilir veya gerekirse imar planının resmi bina ve tesislerle ilgili kısmını re’sen yapar ve onaylar.

(5) İçişleri Bakanlığının İhtiyaç Duyacağı Taşınmazlar

2942 sayılı Kamulaştırma Kanunu’nun 30. maddesine 20/8/2016 tarihli ve 6745 sayılı Kanun’un 32. maddesiyle eklenen fıkra hükmüne göre İçişleri Bakanlığının güvenlik gerekçesiyle ihtiyaç duyduğu, kamu kurum ve kuruluşları, belediyeler ve il özel idareleri dâhil mahalli idareler ve diğer kamu tüzel kişilerine ait taşınmazlar, kaynak veya irtifak hakları, Bakanlar Kurulu kararıyla resen Hazine adına tescil ve İçişleri Bakanlığına tahsis edilir. Bu taşınmazlara ilişkin olarak ihtiyaç duyulan imar planı değişiklikleri Çevre ve Şehircilik Bakanlığınca resen yapılır veya yaptırılır.

Atatürk Orman Çiftliğinde Parselasyon Yetkisi

5659 sayılı Atatürk Orman Çiftliği Kuruluş Kanununa eklenen ek 1. maddeye göre, bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihte Atatürk Orman Çiftliği dâhilinde bulunan arazilerle ilgili olarak Tarım ve Köy İşleri Bakanlığının uygun görüşü ile Ankara Büyükşehir Belediyesi, ilgili mevzuat uyarınca öncelikle üst ölçekli plan ve koruma amaçlı imar planı ve bunlara uygun her türlü imar planlarını yapmaya ve yaptırmaya yetkilidir. Bu alanlarda imar uygulamaları da Ankara Büyükşehir Belediyesi tarafından yapılmaktadır.

Haydarpaşa Limanında Parselasyon Yetkisi

5234 sayılı Bazı Kanun ve Kanun Hükmünde Kararnamelerde Değişiklik Yapılmasına Dair Kanunun Geçici 5. maddesine göre; mülkiyeti Hazineye ait olan ve Haydarpaşa Limanı olarak kullanılan taşınmazlarla ilgili olarak imar mevzuatındaki kısıtlamalar ile plân ve parselasyon işlemlerindeki askı, ilân ve itirazlara dair sürelere ilişkin hükümlere tâbi olmaksızın, her ölçekteki imar plânını yapmaya, yaptırmaya, değiştirmeye, re’sen onaylamaya ve her türlü ruhsatı vermeye Bayındırlık ve İskân Bakanlığı yetkilidir. Plân hazırlama ve onaylama işlemleri Bayındırlık ve İskân Bakanlığının uygun görülen birimince, ruhsat ve plân uygulama işlemleri ise Bayındırlık ve İskân Bakanlığı il teşkilatınca yerine getirilir. Kesinleşen plânlar ilgili belediyelere tebliğ edilir. Bu plânların uygulanması zorunludur.

Plan uygulama (buna parselasyon da dâhildir) işlemleri ise Çevre ve Şehircilik Bakanlığı il teşkilatınca (Çevre ve Şehircilik İl Müdürlükleri) yerine getirilir.

Kentsel Dönüşüm Alanlarında Parselasyon Yetkisi

5393 sayılı Belediye Kanunu’nun 73. maddesine göre kentsel dönüşüm alanı ilan edilen yerlerde parselasyon yetkileri aşağıdaki gibidir:

  • Büyükşehir olmayan belediyelerde, belediye (encümen),
  • Büyükşehirlerde, büyükşehir belediyesi (büyükşehir belediye encümeni); büyükşehir belediyesi tarafından uygun görülmesi durumunda ilçe belediyesi,
  • Toplu Konut İdaresi Başkanlığı tarafından değerlendirilmek istenen taşınmazların, aynı zamanda 5393 sayılı Kanun’un 73. maddesi kapsamında ilan edilmiş kentsel dönüşüm ve gelişim alanı olması durumunda, TOKİ Başkanlığı,

Kuzey Ankara Kentsel Dönüşüm Projesi Kanunu Kapsamında Parselasyon Yetkisi

5104 sayılı Kuzey Ankara Girişi Kentsel Dönüşüm Projesi Kanununun 4. maddesine göre; proje alan sınırları içinde kalan bölgede ilgili mevzuatına göre ilçe belediyeleri ve diğer kamu kuruluşlarına ait olan, her ölçek ve nitelikteki imar planları, parselasyon planlarına dair yetkiler Ankara Büyükşehir Belediyesi tarafından kullanılır.

Özel Çevre Koruma Bölgelerinde Parselasyon Yetkisi

Özel çevre koruma bölgelerinde planlama ve yapılaşma esasları 383 sayılı Özel Çevre Koruma Kurumu Başkanlığı Kurulmasına Dair Kanun Hükmünde Kararname ile düzenlenmiştir. 383 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin Özel Çevre Koruma Başkanlığına verdiği yetkiye dayanılarak özel çevre koruma bölgelerine ait planlar Kurum Başkanlığınca yapılır, yaptırılır veya onaylanır.

Ancak 644 sayılı Çevre ve Şehircilik Bakanlığının Teşkilat ve Görevleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararname’nin Ek 1. maddesiyle, Özel Çevre Koruma Kurumu Başkanlığı kapatılmıştır. Aynı maddeye göre 383 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamede belirtilen iş ve işlemler, Bakan tarafından uygun görülen Çevre ve Şehircilik Bakanlığının birimlerince yürütülür. Buna göre özel çevre koruma alanlarında planlama ve plan uygulamasıyla (örneğin parselasyonla) ilgili yetkiler Çevre ve Şehircilik Bakanlığı tarafından kullanılacaktır.

Toplu Konut Alanlarında Parselasyon Yetkisi

2985 sayılı Toplu Konut Kanununun 4. maddesine göre bu madde kapsamda onaylanan imar planlarının uygulaması TOKİ Başkanlığı tarafından yapılacaktır. Bu kapsamda parselasyon işlemleri de adı geçen Başkanlık tarafından yapılmaktadır.

Üstelik TKGM’nin 2008/20 sayılı Genelgesine göre, Kanun hükmü kapsamındaki alanlarda Toplu Konut İdaresi Başkanlığının her tür ve ölçekteki planlar ile imar planlarını yapmaya, yaptırmaya ve tadil etmeye yetkili olduğu; bu planların ilgili belediye veya valilik tarafından üç ay içerisinde onaylanacağı; belediyeler veya valilik tarafından üç ay içerisinde onaylanmayan planların ise Başkanlık tarafından re’sen onaylanacağı belirtildiğinden, gerek Belediye veya Valiliklerce onaylanan gerekse (üç ay içinde ilgili Belediye veya Valiliklerce onaylanmaması durumunda) Toplu Konut İdaresi Başkanlığı tarafından re’sen onaylanan imar planlarına göre hazırlanacak parselasyon planlarının Belediye veya Valilik (İl Özel İdaresi) kararı aranmak suretiyle kontrollük işlemleri ilgili Kadastro Müdürlüğü tarafından yapıldıktan sonra Tapu Müdürlüklerinde tescilleri re’sen yapılacaktır.

Bununla birlikte Danıştay 6. Dairesi bir kararında TOKİ Başkanlığının plan uygulama (parselasyon veya ifraz/tevhit) yapma yetkisinin olmadığına karar vermiştir.

Belirtmek gerekir ki 2985 sayılı Kanun’a tabi alanlarda 644 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin 2. maddesine göre Çevre ve Şehircilik Bakanlığının da planlama ve imar uygulama yetkisi bulunmaktadır.

GAP Projesi Kapsamında Kalan Yerlerde Parselasyon Yetkisi

388 sayılı Güneydoğu Anadolu Projesi Bölge Kalkınma İdaresi Teşkilatının Kuruluş ve Görevleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararnamenin 2/f maddesi ile nâzım ve uygulama imar planlarını yapmak, Teşkilatın görevleri arasında sayılmıştır. Bu kapsamda plan uygulama işleri de bu Teşkilat tarafından yerine getirilir.

1164 Sayılı Kanun Kapsamında Kalan Alanlarda Parselasyon Yetkisi

1164 sayılı Kanun’un 2. maddesine göre Toplu Konut İdaresi Başkanlığı; Kanun’un 2. maddesinde sayılan amaçlarla edineceği ve kullanacağı taşınmazlarla ilgili parselasyon planları yapmaya veya yaptırmaya yetkilidir.

Ancak, Başkanlığın 1164 sayılı Kanun kapsamında parselasyon planı onaylama yetkisi bulunmamaktadır. 1164 sayılı Kanun’un 2. maddesine göre bu planlar, İmar Kanunu hükümleri çerçevesinde onaylanarak kesinleşir. Bu da bu planların ve parselasyon işlemlerinin genel yetki kurallarına göre belediyeler (belediye encümeni) ya da il özel idareleri (il encümeni) tarafından onaylanarak yürürlüğe gireceği ve bundan sonra tapuya tescil edileceği anlamını taşımaktadır.

2981 sayılı Kanun Kapsamında Kalan Yerlerde Parselasyon Yetkisi

2981 sayılı Kanun ve Uygulama Yönetmeliğine göre ıslah imar planları, belediyelere intikal ettikleri tarihten itibaren en geç bir ay içinde belediye meclislerince, 5216 sayılı Kanun kapsamında kalan belediyelerde büyükşehir belediyesinin görüşü alınarak ilçe ve ilk kademe belediye meclislerince onaylanır. Belediye sınırları dışında ise, il özel idaresine intikal ettikten sonra en geç bir ay içinde il genel meclisi tarafından kabul edilerek valilikçe onaylanır.

Tabii Afetlerle İlgili Kanunlar Kapsamındaki Yerlerde Parselasyon Yetkisi

Çeşitli dönemlerde çıkarılan kanunlarla Çevre ve Şehircilik Bakanlığı, tabii afetlerle ilgili imar ve parselasyon planlarını yapmakla görevlendirilmiştir. Bunları şu şekilde sayabiliriz: 7269 sayılı Umumi Hayata Müessir Afetler Dolayısıyla Alınacak Tedbirlerle Yapılacak Yardımlara Dair Kanun, 4123 sayılı Tabii Afet Nedeniyle Meydana Gelen Hasar ve Tahribata İlişkin Hizmetlerin Yürütülmesine Dair Kanun, 5327 sayılı Denizli-Buldan ve Çevresinde, Hakkâri’de, Bingöl-Karlıova ve Çevresi ile Erzurum-Çat’da Meydana Gelen Deprem Afetlerine ve Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun, 5234 sayılı Bazı Kanun ve Kanun Hükmünde Kararnamelerde Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun.

Boğaziçi Alanında Parselasyon Yetkisi

2960 sayılı Boğaziçi Kanunu Boğaziçi İmar Yüksek Koordinasyon Kurulu, Boğaziçi İmar İdare Heyeti ve Boğaziçi İmar Müdürlüğünden oluşan bu örgüt Boğaziçi alanında yerleşme ve yapılaşmanın planlanması, koordinasyonu, imar uygulamasının yapılması ve denetimi ile görevlendirilmişti.

Ancak bu birimler, 3194 sayılı İmar Kanununun 46. maddesi ile kaldırılarak bu kuruluşların görev ve sorumluluklarının İstanbul Büyükşehir ve ilgili İlçe belediye başkanlıklarınca yürütüleceği hüküm altına alınmıştır. Bu hükme göre 22.07.1983 onay tarihli plana göre Boğaziçi alanında gösterilen “Boğaziçi sahil şeridi” ve “öngörünüm” bölgelerindeki uygulamalar İstanbul Büyükşehir Belediye Başkanlığınca, “geri görünüm” ve “etkilenme” bölgelerindeki uygulamalar ilgili İlçe belediye başkanlıklarınca yapılacaktır.

Özelleştirme Programındaki Kuruluşlara Ait Taşınmalarda Parselasyon Yetkisi

(1) Genel Olarak

3194 sayılı İmar Kanunu’nun 9. maddesinin ikinci fıkrasına göre; belediye sınırları ve mücavir alanlar içerisinde bulunan ve özelleştirme programına alınmış kuruluşlara ait arsa ve arazilerin, ilgili kuruluşlardan (belediye) gerekli görüş, alınarak çevre imar bütünlüğünü bozmayacak imar tadilatları ve mevzi imar planları ve buna uygun imar durumları Özelleştirme İdaresi Başkanlığınca hazırlanarak Özelleştirme Yüksek Kurulunca onaylanmak suretiyle yürürlüğe girer.

Ayrıca İmar Kanununun Ek 3. maddesine göre; özelleştirme programındaki kuruluşlara ait veya bu kuruluşlar lehine irtifak ve/veya kullanım hakkı alınmış arsa ve araziler ile özel kanunları uyarınca özelleştirilmek üzere özelleştirme programına alınan arsa ve arazilerin imar uygulamasına ilişkin parselasyon planları, Özelleştirme İdaresi Başkanlığı tarafından yapılır veya yaptırılır.

Bu parselasyon planları, Özelleştirme İdaresi Başkanlığınca onaylanır ve İmar Kanunu’nun 19. maddesinde belirtilen ilan ve askıya dair hükümlerden muaf olarak kesinleşir ve yürürlüğe girer.

(2) Hizmet Özelleştirmesine Ait İmar Planları

İmar Kanununun 9. maddesine göre, 4046 sayılı Kanun kapsamında gelir ortaklığı modeli ve işin gereğine uygun sair hukuki tasarruflar yöntemine göre özelleştirme işlemleri yapılan hizmet özelleştirilmesi niteliğindeki yatırımların yapılacağı yerlerde hazırlanan veya hazırlattırılan planları, Özelleştirme İdaresince değerlendirilmek ve sözleşmeye uygunluğu konusundaki görüşü de alınmak kaydı ile imar mevzuatındaki kısıtlamalara tabi olmaksızın resen onaylamaya Çevre ve Şehircilik Bakanlığı yetkili olup, her türlü ruhsatı ilgili belediye en geç iki ay içinde verir.

Şehirlerin Marka Değerini Artırmaya Yönelik Projeler İçin Gerekli Alanlarda Parselasyon Yetkisi

644 sayılı KHK’nın 2. maddesinin 1. fıkrasının (ğ) bendine göre Çevre ve Şehircilik Bakanlığı Bakanlıkça belirlenen finans ve ticaret merkezleri, fuar ve sergi alanları, eğlence merkezleri, şehirlerin ana giriş düzenlemeleri gibi şehirlerin marka değerini artırmaya ve şehrin gelişmesine katkı sağlayacak özel proje alanlarına dair her tür ve ölçekte etüt, harita, plan, parselasyon planı ve yapı projelerini yapmak, yaptırmak, onaylamak yetkisini haizdir.

Türk Boğazlar Bölgesinde Parselasyon Yetkisi

10.08.1993 tarihli ve 491 sayılı Denizcilik Müsteşarlığının Kuruluş ve Görevleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararnameye 14.06.2000 tarihli ve 602 sayılı Kanun Hükmünde Kararname ile eklenen ek 5. madde hükmünde göre, Türk boğazlar bölgesinde, can ve mal kaybı ile deniz ve çevre kirliliği yaratacak, kültür ve tabiat varlıklarına zarar verebilecek doğal afetlere ve deniz kazalarına karşı önlem alınması, boğazlarda güvenli geçişin sağlanması için tesisler kurmak amacıyla, Bakanlar Kurulunca belirlenen yerlerdeki mevcut Hazine arazileri Maliye Bakanlığınca Müsteşarlığın kullanımına tahsis edilir.

Tahsisle ilgili imar planları ve her türlü projeler Bayındırlık ve İskân Bakanlığınca tasdik edilir ve inşaat ruhsatları bu Bakanlık tarafından verilir. Bu tesis ve inşaatların projelendirilmesi ve yapımında 3194 sayılı İmar Kanunu, 2960 sayılı Boğaziçi Kanunu, 2634 sayılı Turizmi Teşvik Kanunu ve 4533 sayılı Gelibolu Yarımadası Tarihi Milli Parkı Kanunu hükümleri uygulanmaz.

Olimpiyat Köyünde Parselasyon Yetkisi

3796 İstanbul Kentinde Yapılacak Olimpiyat Oyunları Kanununun 9. maddesine göre, Olimpiyat Köyünün düzenlenmesi için Hazırlık ve Düzenleme Kurulunun öngördüğü arazi Bakanlar Kurulu kararıyla, İstanbul Büyükşehir Belediyesi, Hazine veya İstanbul Özel İdare Müdürlüğünce Gençlik ve Spor Genel Müdürlüğüne tahsis edilir. Bu arazinin imarı ile ilgili işlemler, İstanbul Büyükşehir Belediye Başkanlığınca sonuçlandırılır.

6292 Sayılı Kanununa Göre Belirlenen Proje Alanlarında Parselasyon Yetkisi

6292 sayılı Kanun’un 8. maddesine bu Kanun’a göre proje alanı olarak belirlenen bölgelerdeki her ölçekteki imar planları ve değişiklikleri ile bu planlara dayalı olarak yapılacak imar uygulamaları, parselasyon planları, ifraz ve tevhit işlemleri proje alanı sahibi idare tarafından yapılır ve Çevre ve Şehircilik Bakanlığınca onaylanır.

Kamu ve Özel Sektör Yatırımları İçin Gereken Alanlarda Parselasyon Yetkisi

644 sayılı KHK’nın 2. maddesinin 1. fıkrasının (h) bendine göre Çevre ve Şehircilik Bakanlığı Devletin hüküm ve tasarrufu altında bulunan veya mülkiyeti Hazineye, kamu kurum veya kuruluşlarına veya gerçek kişilere veyahut özel hukuk tüzel kişilerine ait olan taşınmazlar üzerinde kamu veya özel sektör tarafından gerçekleştirilecek olan yatırımlara ilişkin olarak ilgililerince hazırlandığı veya hazırlatıldığı halde yetkili idarece üç ay içinde onaylanmayan etüt, harita, her tür ve ölçekteki çevre düzeni, nazım ve uygulama imar planlarını, parselasyon planlarını ve değişikliklerini ilgililerinin valilikten talep etmesi ve valiliğin Bakanlığa teklifte bulunması üzerine bedeli mukabilinde yapmak, yaptırmak ve onaylamak yetkisini haizdir.

Patlayıcı Madde Üretmek/İşlemek Üzere Kurulacak Tesislerde Parselasyon Yetkisi

6551 sayılı Barut ve Patlayıcı Maddelerle Silah ve Teferruatı ve Av Malzemesinin İnhisardan Çıkarılması Hakkında Kanun ile her nevi av ve taş barutları, lağım patlatmakta kullanılan her nevi patlayıcı maddelerle bunların fitil, kapsül, ateşleme aletleri gibi bütün ateşleme ferileri, her nevi nişan tüfek ve tabancaları fişekleri ve bunların parçaları ve tazyik edilmiş hava ile işleyen silahlar ve bunların fişekleri veya parçaları, her nevi şenlik fişekleri, maytap ve benzerleri ve doluya karşı kullanılan havai fişekler, dolu veya boş av fişekleri ile bunların hazırlanmasında kullanılan tapa, kapsül gibi av malzemesi, av saçması ve kurşunları, yivli av tüfekleri ve fişekleri ve bunların parçaları ve potas güherçilesinin bu Kanun hükümleri dâhilinde, rovelver ve tabancalarla fişekleri ve bunların parçalarının 6136 sayılı Kanun hükümleri saklı kalmak üzere imal, ithal ve satışı serbest bırakılmıştır.

Tekel dışı bırakılan bu maddelerin tabi olacağı usuller Kanunun 2. maddesine dayanılarak İçişleri, Milli Savunma, Maliye, (o tarihteki) Gümrük ve İnhisarlar ve İşletmeler Bakanlıkları tarafından hazırlanan bir tüzük ile düzenlenmiştir.

Tekel Dışı Bırakılan Patlayıcı Maddelerle Av Malzemesi ve Benzerlerinin Üretimi, İthali, Taşınması, Saklanması, Depolanması, Satışı, Kullanılması, Yok Edilmesi, Denetlenmesi Usul ve Esaslarına İlişkin Tüzüğün 5. maddesine göre patlayıcı madde üretmek ve işlemek üzere açılacak işyerlerinin mevzi imar planları, Bayındırlık ve İskân Bakanlığı tarafından hazırlanacaktır.

Türk Silahlı Kuvvetlerine Ait Savunma ve Eğitim Amaçlı Alanlarda Parselasyon Yetkisi

3194 sayılı İmar Kanununun 4. maddesinin 2. fıkrasında “Türk Silahlı Kuvvetlerine ait harekat, eğitim ve savunma amaçlı yapılar için, bu Kanun hükümlerinden hangisinin ne şekilde uygulanacağı Milli Savunma Bakanlığı ile Bayındırlık ve İskân Bakanlığı tarafından müştereken belirlenir” hükmü yer almaktadır.

Bu hükmün uygulanmasını göstermek amacı ile ilk olarak 1985 yılında Bayındırlık ve İskân Bakanlığı tarafından genelge yayımlanmış, 04.06.2008 tarihinde ise Milli Savunma Bakanlığı ile Bayındırlık ve İskân Bakanlığı arasında protokol düzenlenmiştir.

Söz konusu Protokol hükümleri, Türk Silahlı kuvvetlerine ait harekat, eğitim, savunma amaçlı yapılar, yurt savunması bakımından önem taşıyan askeri tesis ve bölgeler, kışla, karakol, ordugah, askerlik şubesi, cephanelik, yer altı ve yer üstü depolar, er pavyonu, askeri hastane, dispanser gibi hizmet binaları, özel ve yerel eğitim merkezi, konferans salonu, dershane, spor salonu gibi eğitime yönelik askeri bina ve tesisler, harekat alan iskân tesisi gibi askeri personelin topluca iskân edildiği bina ve mahaller, askeri hava alanları, askeri deniz tesisleri, askeri muhabereye yönelik bina ve tesisler ile askeri yasak bölgeler ve güvenlik bölgelerinde uygulanacaktır.

Protokol hükümlerine göre yukarıda sayılan alanlarda özel kanunların planlamaya ilişkin hükümleri uygulanmayacaktır. Bu alanlarda Genelkurmay Başkanlığının olumlu görüşü doğrultusunda Milli Savunma Bakanlığı tarafından İmar Kanunu ve uygulama yönetmeliklerine uygun biçimde hazırlanacak ya da hazırlattırılacak nazım ve uygulama imar planları ve bu planların değişiklik ve revizyonları İmar Kanununun 9. maddesi kapsamında Bayındırlık ve İskân Bakanlığı tarafından resen onaylanacaktır.

Afet Riski Altındaki Alanların Dönüştürülmesi Hakkında Kanun Kapsamında Kalan Alanlarda Parselasyon Yetkisi

6306 sayılı Afet Riski Altındaki Alanların Dönüştürülmesi Hakkında Kanun kapsamında taşınmaz malikleri tarafından hazırlanan imar planları Çevre ve Şehircilik Bakanlığı tarafından onaylanmaktadır. Buna karşılık ifraz, tevhit ve parselasyon gibi işlemler için mutlaka Bakanlığa başvurma zorunluluğu bulunmamaktadır. Bunların Bakanlık eliyle yapılması mümkün olduğu gibi belediyeler vasıtasıyla yapılması da mümkündür.

Maliklerin dönüşümü yapmadığı durumlarda Çevre ve Şehircilik Bakanlığı afet riskli alanlarda planlama ve parselasyon yetkilerini haiz olduğu gibi bu yetkilerini TOKİ Başkanlığına, büyükşehirlerde büyükşehir belediyelerine, diğer şehirlerde belediyelere devredebilir.

Ayrıca, 6745 sayılı Kanun’un 58. maddesiyle 5233 sayılı Terör ve Terörle Mücadeleden Doğan Zararların Karşılanması Hakkında Kanuna eklenen geçici 6. madde hükmüne göre bu alanlarda; imar planı, imar uygulaması, alt ve üst yapı projeleri, ruhsat ve yapım da dâhil olmak üzere bütün iş ve işlemler Çevre ve Şehircilik Bakanlığı tarafından resen yapılır, yaptırılır ve onaylanır.

Milli Parklarda Parselasyon Yetkisi

2873 sayılı Milli Parklar Kanunu, Çevre ve Orman Bakanlığının önerisi üzerine Bakanlar Kurulu kararıyla milli park olarak belirlenen alanlarda milli park gelişme planı ve bu plana uygun olarak uygulama imar planları hazırlanmasını öngörmektedir.

Gelişme planı uyarınca iskan ve yapılaşmaya konu olacak yerler için, imar mevzuatına göre imar uygulama planları, milli park gelişme planı hüküm ve kararlarına uygun olarak hazırlanır veya hazırlattırılarak Çevre ve Şehircilik Bakanlığının onayı ile yürürlüğe konulur.

İskan kanunu Kapsamında Yapılacak Uygulamalarda Parselasyon Yetkisi

5543 sayılı İskan Kanunu’na göre nakli, toplulaştırılması ve fiziksel yerleşim iyileştirilmesi yapılacak köylerin imar planlarının yapılması, onaylanması ve bu planlara uyulmasının sağlanması Çevre ve Şehircilik Bakanlığının yetkisindedir.

Çanakkale Savaşları Gelibolu Tarihi Alanında (Gelibolu Tarihi Yarımadası Milli Parkında) Parselasyon Yetkisi

19/6/2014 tarihli ve 6546 sayılı Çanakkale Savaşları Gelibolu Tarihi Alan Başkanlığı Kurulması Hakkında Kanun’un 3. maddesine göre;

a) Tarihi Alanın her tür ve ölçekte planlarının hazırlanması, yenilenmesi ve değiştirilmesi işlemleri Çanakkale Savaşları Gelibolu Tarihi Alan Başkanlığı tarafından yürütülür ve Kültür ve Turizm Bakanlığının onayı ile yürürlüğe girer.

b) İmar mevzuatına göre, Eceabat’ın belediye sınırları ile mücavir alanlara ilişkin imar planının hazırlanması ve revizyonu, 6546 sayılı Kanun ve tarihi alan planına aykırı olmamak üzere Çanakkale Savaşları Gelibolu Tarihi Alan Başkanlığının uygun görüşü alınarak yapılır.

f) Köy yerleşim alanlarının imar planları, tarihi alan planı esas alınmak kaydıyla imar mevzuatına göre, Çanakkale Savaşları Gelibolu Tarihi Alan Başkanlığının uygun görüşü alınarak yapılır.

Balıkçı Barınaklarında Parselasyon Yetkisi

Balıkçı Barınakları Yönetmeliğinin 7. maddesine göre balıkçı barınakları kurulması amacı ile Kıyı Kanunu ve İmar Kanunu uyarınca hazırlanan imar planları; valiliğin teklife ilişkin gerekçeli görüşü, Tarım ve Köy İşleri Bakanlığı, DPT Müsteşarlığı, Ulaştırma Bakanlığı, ilgili kurum ve kuruluşların olumlu görüşleri alınarak Bayındırlık ve Iskan Bakanlığı tarafından onaylanır.

[1]              Karşı görüş için bkz. Köktürk, Erdal (2007) Arsa Düzenlemeleri ve Yargı İlişkisi, s: 13

[2]              Bu Kanunun maddeleri 3520 sayılı Bazı Kanunların Madde Numaralarının Değiştirilmesi Hakkında Kanun Hükmünde Kararnamenin Değiştirilerek Kabulü Hakkında Kanun ile 775 sayılı Kanuna ek maddeler haline getirilmiştir.

Makalemizi paylaşır mısınız?
Suat Şimşek, Daire Başkanı (Milli Emlak Genel Müdürlüğü) hakkında 2462 makale
Daire Başkanı (Milli Emlak Genel Müdürlüğü), Çevre ve Şehircilik Bakanlığı Müfettişi, (önceden) Milli Emlak Kontrolörü

İlk yorum yapan olun

Bir yanıt bırakın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak.


*


This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.