Parselasyon Yapılmış Alanda Tekrar Parselasyon Yapılabilir mi?

Linkedin

İmar Kanunu’nun 18. maddesinde, daha önceden düzenleme yapılmış bir alanda ikinci kez düzenleme yapılmasını engelleyen bir hüküm bulunmamaktadır, aksine aynı maddenin 6. fıkrasında yer alan “Bu fıkra hükümlerine göre, herhangi bir parselden bir defadan fazla DOP alınmaz. Ancak, bu hüküm o parselde imar planı ile yeniden bir düzenleme yapılmasına mani teşkil etmez” hükmü, ikinci kez parselasyona izin verir şeklinde yorumlanmaktadır[1]. Zaten madde metninde de bir parselin birden fazla kez düzenlemeye tabi tutulmasının mümkün olduğu açıkça belirtilmektedir.

Ancak Danıştay bu hususu biraz daha dar yorumlamaktadır. Danıştay’a göre parselasyon işlemi ile imar planına uygun parsellerin oluşturulması ve yol, yeşil alan gibi kamu alanlarının imar parsellerinde oluşan değer artışı karşılığında düzenlemeye giren parsel maliklerinden bedelsiz olarak alınarak kamunun eline geçmesi sağlanır. Dolayısıyla parselasyon işleminin amacı, imar planı ile yörenin konut, sosyal ve teknik alt yapı ihtiyaçlarının belirlenmesinden sonra, bu ihtiyaçların hayata geçirilmesini sağlamaktır. Bu nedenle; parselasyon işlemleri bir kez yapıldıktan ve yörenin ihtiyaçları giderildikten sonra, gelişmeler karşısında imar planı değişikliği ile yeni ihtiyaçlar ortaya çıkmadıkça parselasyon yapılması mümkün değildir.

Karar                                                                                              

Danıştay 6. Dairesi, 10.11.2005, E:2005/1282, K:2005/5301         

Parselasyon işlemleri bir kez yapıldıktan ve yörenin ihtiyaçları giderildikten sonra gelişmeler sonucunda imar planı değişikliği ile yeni ihtiyaçlar ortaya çıkmadıkça parselasyon yapılması mümkün değildir.

3194 sayılı İmar Kanununun arazi ve arsa düzenlenmesinde uyulacak kuralları belirleyen 18. maddesinde (...) herhangi bir parselden bir defadan fazla düzenleme ortaklık payı alınamayacağı, ancak, bu hükmün o parselde imar planı ile yeniden bir düzenleme yapılmasına engel teşkil etmeyeceği hükme bağlanmıştır. Yukarıda sözü edilen maddeden anlaşılacağı üzere parselasyon işlemi ile imar planına uygun parsellerin oluşturulması ve yol, yeşil alan gibi kamu alanlarının imar parsellerinde oluşan değer artışı karşılığında düzenlemeye giren parsel maliklerinden bedelsiz olarak alınarak kamunun eline geçmesi sağlanır. Bu bağlamda, parselasyon işleminin amacı imar planı ile yörenin konut, sosyal ve teknik altyapı ihtiyaçlarının belirlenmesinden sonra bu ihtiyaçların hayata geçirilmesini sağlamaktır. Bu işlemler bir kez yapıldıktan ve yörenin ihtiyaçları giderildikten sonra gelişmeler sonucunda imar planı değişikliği ile yeni ihtiyaçlar ortaya çıkmadıkça parselasyon yapılması mümkün değildir.

Danıştay 6. Dairesi, 04.04.2000, E:1999/1215, K:2000/1847         

Parselasyon işleminin amacı imar planı ile yörenin konut, sosyal ve teknik altyapı ihtiyaçlarının belirlenmesinden sonra bu ihtiyaçların hayata geçirilmesini sağlamaktır. Bu işlemler bir kez yapıldıktan ve yörenin ihtiyaçları giderildikten sonra gelişmeler sonucunda imar planı değişikliği ile yeni ihtiyaçlar ortaya çıkmadıkça parselasyon yapılması mümkün değildir.

3194 sayılı İmar Kanununun 18. maddesine göre, belediyeler (..) yetkilidir. Aynı maddeye göre herhangi bir parselden bir defadan fazla düzenleme ortaklık payı alınamaz. Ancak, bu hüküm o parselde imar planı ile yeniden bir düzenleme yapılmasına engel teşkil etmez. Yukarıdaki yasa kuralından anlaşılacağı üzere parselasyon işlemi ile imar planına uygun parsellerin oluşturulması ve yol, yeşil alan gibi kamu alanlarının imar parsellerinde oluşan değer artışı karşılığında düzenlemeye giren parsel maliklerinden bedelsiz olarak alınarak kamunun eline geçmesi sağlanır.

Dolayısıyla, parselasyon işleminin amacı imar planı ile yörenin konut, sosyal ve teknik altyapı ihtiyaçlarının belirlenmesinden sonra bu ihtiyaçların hayata geçirilmesini sağlamaktır. Bu işlemler bir kez yapıldıktan ve yörenin ihtiyaçları giderildikten sonra gelişmeler sonucunda imar planı değişikliği ile yeni ihtiyaçlar ortaya çıkmadıkça parselasyon yapılması mümkün değildir.

Danıştay’ın bu kararlarına göre imar planı değişikliği yapılmadan ikinci kez parselasyon işlemi yapılması mümkün değildir[2].

Bunu tersinden yorumlarsak daha önce parselasyona tabi tutulmuş parsellerde imar planı değişikliği yapılması durumunda ikinci kez parselasyon yapılabilmesi mümkündür. Örneğin, İmar Kanununun 18. maddesi uyarınca imar uygulaması yapılan alanlarda, imar planında değişiklik yapmak suretiyle 18. maddenin yeniden uygulanması mümkündür.

Karar                                                                                              

Danıştay 6. Dairesi, 18.01.2008, E:2006/325, K:2008/48   
İmar parselinin bulunduğu alanda da yeni imar planına uygun yeniden parselasyon yapılmasına engel bir durum yoktur.

3194 sayılı İmar Kanununun 18.maddesi uyarınca belediyeler ya da valilikler imar hududu içinde bulunan binalı veya binasız arsa ve arazileri malikleri veya diğer hak sahiplerinin muvafakati aranmaksızın parselasyon işlemine tabi tutarak plana uygun düzgün imar parselleri oluşturmaya yetkilidir. Parselasyon işleminin amacı imar planına uygun düzgün imar parselleri oluşturmak olduğundan binalı veya binasız arsa ve araziler düzenleme sınırı içine alınır.

Öte yandan, imar planı değişikliği olduğunda bu yeni plana uygunluğun sağlanması için yeniden parselasyon işlemi yapılması mümkündür.

Bu durumda, üzerinde yapı bulunması nedeniyle kadastral parsel imar parseli haline gelmeyeceği gibi, imar parselinin bulunduğu alanda da yeni imar planına uygun yeniden parselasyon yapılmasına engel bir durum yoktur.

Kaldı ki, imar parseli plana uygun parsel olduğundan, ancak parselasyon işlemi ya da ifraz ve tevhid işlemiyle oluşturulabilir. Böylece, yollar, yeşil alan ve benzeri kamu alanları ile imar adası içinde parsellerin oluşması sağlanır.

TKGM’nin (Tasarruf İşlemleri Dairesi Başkanlığı) 18.08.2000 tarihli ve 3429 sayılı talimatı da bu yöndedir[3]. Söz konusu talimatta “Bayındırlık ve İskân Bakanlığından (Teknik Araştırma ve Uygulama Genel Müdürlüğü) alınan 06.07.1992 tarihli ve 11678 sayılı yazıda, 3194 sayılı Kanunun 18. maddesi uyarınca imar uygulaması yapılan alanlarda, imar mevzuatına aykırı yapılaşma bulunması halinde, 2981/3290 sayılı Kanun uyarınca ıslah imar planı uygulaması ya da imar planında değişiklik yapmak suretiyle 18. maddenin yeniden uygulama imkânı olduğu belirtilmiştir. Buna göre; 3194 sayılı Kanunun 18. ve 2981/3290 sayılı Kanunun ek 1. maddesi uygulaması sonucu oluşan imar parsellerinde imar planı değişikliği yapılmak (parsellerin sınır ve miktarlarında değişiklik yapılmak) suretiyle ikinci bir imar uygulaması yapılması mümkündür.” şeklinde görüş bildirilmiştir.

İkinci kez parselasyon yapılması yasağında bahsedilen durum, daha önceden imar uygulamasına (parselasyon işlemine) tabi tutulmuş parsellerin ikinci kez parselasyona tabi tutulmasıyla ilgilidir. Bu kapsamda örneğin 3194 sayılı İmar Kanunu’nun 18. maddesi, 18. maddeyle birlikte 2981 sayılı Kanun’un Ek 1. maddesi, 6785 sayılı İmar Kanunu’nun 42. maddesi, 2981 sayılı Kanun’un 10/c maddesi kapsamında yapılan uygulamalar parselasyon niteliğindedir ve bu alanlarda plan değişikliği yapılmadan ikinci kez parselasyon yapılmamalıdır. Buna karşılık ayırma ve birleştirme gibi işlemler parselasyon niteliğinde olmadığından ayırma-birleştirme işlemine tabi tutulmuş parsellerde, plan değişikliğine gerek kalmadan parselasyon yapılabilmesi mümkündür.

Ayrıca yapılan parselasyon işleminin idari yargı kararıyla iptal edilmesi durumunda, (yargı kararındaki gerekçeler dikkate alınmak kaydıyla) aynı alanda yeniden parselasyon işlemi yapılabileceği gayet açıktır.

[1]              Aksay, Behlül (2005) Hukuki Açıdan Arsa ve Arazi Düzenlemesi, s: 285

[2]              Köktürk, Erdal (2007) Arsa Düzenlemeleri ve Yargı İlişkisi, s: 42

[3]              Koçak, Hüseyin (2007) “3194 sayılı İmar Yasasının 18’inci Maddesi Gereğince Yapılan Parselasyon ile İlgili Tapu Kadastro Genel Müdürlüğü Muktezaları”

İlk yorum yapan olun

Bir yanıt bırakın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak.


*


This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.