Tarım Kredi Kooperatiflerine ve Diğer Kooperatiflere Ait Binaların Emlak Vergisi Muafiyeti

18.04.1972 tarihli ve 1581 sayılı Tarım Kredi Kooperatifleri ve Birlikleri Kanununun 19. maddesi tarım kredi kooperatiflerinin bazı vergilerden muaf olduğu yönündedir.

Madde hükmüne göre, bu kanuna göre kurulacak ve kurulmuş sayılan kooperatifler, bölge ve merkez birlikleri,

a) Kurumlar, gider, gayrimenkul kıymet artışı, intikal ve diğer vergilerden ve icra makamları, resmi daireler ve mahkemeler nezdinde yapacakları, takip ve tahsillerle açacakları tazminat davaları ile ilgili her nevi talep, tebliğ ve kararlar her türlü masraf, vergi, resim ve harçlardan,

b) Sermaye ve yedek akçeleri ile taşınmaz malları ve bunların gelirleri, kendi ihtiyaçları için satın aldıkları ve alacaklarının tahsili gayesiyle mülk edindikleri taşınmaz malları ve bunların 15 inci madde hükmüne göre sahiplerine geri verilmesi işlemi, bütün vergi, resim ve harçtan,

Muaftır.

Ancak, bu Kanundan sonra Emlak Vergisi Kanununun 41. maddesine 17.07.1972 tarihli ve 1610 sayılı Kanunun 24. maddesiyle konulan ve 25.08.1977 tarihli ve 2104 sayılı Kanunun 1. maddesi ile değiştirilen 4. bent hükmü ile özel kanunların bina ve arazi vergilerine ilişkin muaflık ve istisna hükümlerinin yürürlükten kaldırıldığı ifade edilmiştir.

Bu nedenle tarım kredi kooperatiflerine genel bir muaflık tanıyan 1581 sayılı Kanunun 19. maddesinin emlak vergisi yönünden uygulanabilirliği kalmamıştır.

Ancak Emlak Vergisi Kanununun 4/p maddesi ile tarım kredi, tarım satış kooperatifleri, 1163 sayılı Kanuna uygun olarak teşekkül eden kooperatifler ve bu kooperatiflerin kuracağı kooperatif birlikleri, kooperatif merkez birlikleri ve Türkiye Milli Kooperatifler Birliğinin ve Türk Kooperatifçilik Kurumunun sahip oldukları hizmet binaları bina vergisinden muaf tutulmuştur.

Bu kooperatif ve birliklerin sadece hizmet binaları vergiden muaftır. Tarım kredi kooperatiflerinin hizmet binaları dışındaki taşınmazları bina vergisine tabidir.[1]

Buna göre 1163 sayılı Kanuna uygun olarak teşekkül yapı kooperatiflerinin kendilerine ait olan ve hizmet binası olarak kullanılan binaların ya da bağımsız birimler emlak vergisinden muaftır. Ancak hizmet binası olarak kullanılmayan binalar kullanım amacı ne olursa olsun (hatta kamu kurumuna tahsis edilmiş olsa bile) bina vergisinden muaf değildir.[2]

Emlak Vergisi Kanununun 4. maddesinin (p) fıkrasında da, Tarım Kredi, Tarım Satış Kooperatifleri, 1163 sayılı Kanuna uygun olarak teşekkül eden kooperatifler ve bu kooperatiflerin kuracağı kooperatif birlikleri, kooperatif merkez birlikleri ve Türkiye Milli Kooperatifler Birliğinin ve Türk Kooperatifçilik Kurumunun sahip oldukları kendi hizmet binaları kiraya verilmemek şartıyla bina vergisinden daimi olarak muaf tutulacağı hükmüne yer verilmiştir.

Bu Kanunun 14’üncü maddesinde ise, arazi vergisi ile ilgili muaflık hükümleri düzenlenmiş, ancak kooperatiflere ait arazi ve arsalara bu hükümlerde yer verilmemiştir. Bu nedenle; kooperatiflerin 1163 sayılı Kanuna uygun olarak teşekkül ettirilmiş olmaları şartıyla, kendilerine ait hizmet binalarının kiraya verilmemesi halinde emlak vergisinden muaf tutulması mümkün bulunmakla birlikte, sahibi oldukları diğer bina, arsa ve arazilerin emlak vergisine tabi tutulması gerekmektedir.

[1] D.9.D. 26.11.1975, E:1973/2475, K:1975/2060

[2] Bursa Vergi Dairesi Başkanlığının 31.03.2008 tarihli ve 646 sayılı özelgesi

Makalemizi paylaşır mısınız?
Suat Şimşek, Daire Başkanı (Milli Emlak Genel Müdürlüğü) hakkında 2689 makale
Daire Başkanı (Milli Emlak Genel Müdürlüğü), Çevre ve Şehircilik Bakanlığı Müfettişi, (önceden) Milli Emlak Kontrolörü

İlk yorum yapan olun

Bir yanıt bırakın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak.


*


This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.