Teşvik Belgeli Yatırımlara Hazine Taşınmazlarının Tahsisinde Teşvik Uygulamasının Şartları

1. Talebin 5520 sayılı Kurumlar Vergisi Kanununun 32/A Maddesi Kapsamındaki Yatırımlarla İlgili Olması

4706 sayılı Kanun’un Ek 3. maddesinin uygulanabilmesi için gereken ilk şart yatırımın konusunun 5520 sayılı Kurumlar Vergisi Kanununun 32/A maddesi kapsamındaki yatırımlarla ilgili olmasıdır. Bu madde hükmüne göre finans ve sigortacılık sektörlerinde faaliyet gösteren kurumlar, iş ortaklıkları, taahhüt işleri, 16/7/1997 tarihli ve 4283 sayılı Kanun ile 8/6/1994 tarihli ve 3996 sayılı Kanun kapsamında yapılan yatırımlar ile rödovans sözleşmelerine bağlı olarak yapılan yatırımlar hariç olmak üzere, bu maddenin ikinci fıkrasında belirtilen ve Hazine Müsteşarlığı tarafından teşvik belgesine bağlanan yatırımlardan elde edilen kazançlar, yatırımın kısmen veya tamamen işletilmesine başlanılan hesap döneminden itibaren yatırıma katkı tutarına ulaşıncaya kadar indirimli oranlar üzerinden kurumlar vergisine tabi tutulur. Görüldüğü üzere madde bazı istisnalar hariç olmak üzere aynı maddenin ikinci fıkrasında belirlenen yatırımlara bazı teşvikler sağlamaktadır.

Maddenin ikinci fıkrası ise bu yatırımları tek tek belirlemek yerine Bakanlar Kuruluna bölgeler bazında tespit yetkisi vermektedir. Bu nedenle ek 3. maddeden yararlanacak yatırımların, Bakanlar Kurulu tarafından belirlenen konularda ve tutarlarda olması gerekmektedir.

2. Teşvik Belgesi Alınmış Olması

Gerek 5520 sayılı Kanun’un 32/A maddesi ve gerekse Yatırımlarda Devlet Yardımları Hakkında Karar’ın 3. maddesi yatırımların destek unsurlarından yararlanabilmesi için, makroekonomik programlar, arz-talep dengesi, sektörel, malî ve teknik değerlendirmeler çerçevesinde projenin uygun görülmesi ve teşvik belgesinin düzenlenmesi gerektiğini hüküm altına almıştır.

Yatırımlarda Devlet Yardımları Hakkında Karar’ın 5. maddesine göre, teşvik belgesi düzenlenebilmesi için;

a) Yatırımı gerçekleştirecek şirketi temsil ve ilzama yetkili kişilere ait imza sirküleri,

b) Şirketin nihaî durumunu gösterir Türkiye Ticaret Sicili Gazetesi veya Türkiye Esnaf ve Sanatkarlar Sicil Gazetesi,

c) Bu Karara istinaden çıkarılacak tebliğde yer alan örneğe uygun Yatırım Bilgi Formu ile eki bilgi ve belgeler,

ç) Muhasebe birimi hesabına yatırılan ve ikinci fıkrada belirtilen meblağa ait makbuzun aslı,

d) 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu uyarınca Türkiye genelinde prim ve idarî para cezası bulunmadığına veya tecil ve taksitlendirildiğine ya da yapılandırıldığına ve yapılandırmanın bozulmadığına dair Sosyal Güvenlik Kurumunun ilgili birimlerinden alınacak yazının aslı,

e) 2872 sayılı Çevre Kanununa istinaden yayımlanan Çevresel Etki Değerlendirmesi Yönetmeliğinin eki listelerde yer alan yatırım konuları için ÇED olumlu kararı veya ÇED gerekli değildir kararı,

ile birlikte Ekonomi Bakanlığına (Teşvik Uygulama ve Yabancı Sermaye Genel Müdürlüğü) müracaat edilir. Ancak, yabancı sermayeli yatırımlar, büyük ölçekli yatırımlar, bölgesel uygulamalar kapsamındaki yatırımlar ile araştırma ve geliştirme ile çevre yatırımları hariç olmak üzere sabit yatırım tutarı sekiz milyon Türk Lirasını aşmayan ve tebliğle belirlenecek imalat sanayi yatırımları için firmanın tercihine bağlı olarak yatırımın yapılacağı yerdeki Türkiye Odalar ve Borsalar Birliğine bağlı sanayi odalarına da müracaat edilebilir.

Teşvik belgesine ilişkin müracaat Müsteşarlığa yapılacak ise bütçeye irat kaydedilmek üzere muhasebe birimi hesabına dört yüz Türk Lirası, sanayi odalarına yapılacak ise muhasebe birimi hesabına üç yüz Türk Lirası ile birlikte ilgili sanayi odası hesabına da yüz Türk Lirası yatırılır. Bu meblağlar hiçbir surette iade edilmez. 

İlgili sanayi odalarınca tebliğle belirlenen tamamlama ekspertiz ücretleri dışında, teşvik belgesi ile ilgili olarak yapılacak tüm işlemler için hiçbir ücret talep edilemez. 

Sanayi odalarına yapılacak müracaatların değerlendirme sonuçları, bu Karara istinaden çıkarılacak tebliğle belirlenecek usul ve esaslar çerçevesinde ilgili odaca Ekonomi Bakanlığına iletilir. Ekonomi Bakanlığının yapacağı nihaî değerlendirme sonucunda uygun görülen yatırımlar teşvik belgesine bağlanır.

Ekonomi Bakanlığı, gerekli görülen hâllerde ilave bilgi ve yatırımın konusuna bağlı olarak ilgili kamu kurum ve kuruluşlarından alınmış görüş, izin, ruhsat ve benzeri belgeleri istemeye yetkilidir.

Hazine Müsteşarlığı (Teşvik ve Uygulama Genel Müdürlüğü) tarafından Maliye Bakanlığına yazılan 11.10.2010 tarihli ve 47691 sayılı yazıda teşvik belgelerine firmaların talep etmesi durumunda gerekli incelemeler yapılarak yatırım yeri tahsisinin destek unsuru olarak ilave edilmekte olduğu, talep edilmemesi durumunda söz konusu desteğin belge üzerine kaydedilmemekte olduğu bildirilmiştir. Bundan dolayı yatırım yeri talep eden yatırımcıların teşvik belgesinin, ilgili idare tarafından kontrol edilmesi, şayet yoksa bu destek unsurunun teşvik belgesine ilave ettirilmesi gerekmektedir.

3. Talep Edilen Taşınmazın Bulunduğu İlçenin Mülki Sınırları İçindeki Organize Sanayi veya Endüstri Bölgelerinde Bu Yatırımlar İçin Tahsis Edilebilecek Boş Parsel Bulunmaması

4706 sayılı Kanun’un 3. maddesine göre yatırım yeri tahsis edilebilmesi için talep edilen taşınmazın bulunduğu ilçenin mülki sınırları içindeki organize sanayi veya endüstri bölgelerinde bu yatırımlar için tahsis edilebilecek boş parsel bulunmaması gerekmektedir. Bu husus Kamu Taşınmazlarının Yatırımlara Tahsisine İlişkin Usul ve Esasların 6. maddesinde de yer almıştır. Madde hükmüne göre, talep edilen taşınmazın bulunduğu ilçenin mülkî sınırları içinde organize sanayi veya endüstri bölgesi bulunması hâlinde, bu bölgelerde yer alabilecek yatırımlar için tahsis edilecek boş parsel bulunmaması veya yatırımın, bu bölgelerde yapılması uygun görülmeyen yatırımlardan olması gerekmektedir.

4. Yatırım Tutarı ve Kapasite

Yatırım tutarı açısından iki şart söz konusudur. Öncelikle yatırım tutarının Yatırımlarda Devlet Yardımları Hakkında Karar’da yatırım konularına ve bölgelere göre belirlenen tutar ve kapasitenin üzerinde olması gerekir.

Ayrıca 4706 sayılı Kanun’un 3. maddesine göre, yatırımın, talep edilen taşınmazların maliki idarelerce takdir edilecek rayiç değerinin tarım ve hayvancılık yatırımları için bir, turizm yatırımları için iki, diğer yatırımlar için üç katından az olmaması gerekmektedir. Bu husus Kamu Taşınmazlarının Yatırımlara Tahsisine İlişkin Usul ve Esasların 6. maddesinde de yer almıştır. Madde hükmüne göre, taşınmaz tahsisinden yararlanabilmek için irtifak hakkı veya kullanma iznine konu taşınmazlar üzerinde gerçekleştirilecek toplam yatırım tutarının, taşınmaz maliki idarelerce bu taşınmazlara takdir edilecek rayiç değerin tarım ve hayvancılık yatırımı için bir, turizm yatırımları için iki, diğer yatırımlar için üç katından az olmaması gerekmektedir. Üstelik aynı maddeye göre toplam sabit yatırım tutarı I ve II. bölgelerde bir milyon Türk Lirası, III ve IV. bölgelerde ise beş yüz bin Türk Lirasından az olamaz.

Bu yatırım tutarları hem teşvik belgesinde, hem de yatırım bilgi formunda belirtilmektedir.

5. Öz Kaynak Şartı

Kamu Taşınmazlarının Yatırımlara Tahsisine İlişkin Usul ve Esasların 6. maddesine göre yatırımcının, taahhüt edilen yatırımın en az yüzde yirmisini karşılayacak miktarda net öz kaynağa sahip olması zorunludur. Bir şirketin öz kaynakları; işletme sahip veya ortaklarının bilanço tarihinde işletmeye yapmış oldukları sermaye yatırımlarının tutarını gösteren ödenmiş sermaye ile, sermaye yedekleri, kâr yedekleri, geçmiş yıllar kârları ve geçmiş yıllar zararları ve dönemin net kâr veya zararını kapsamaktadır. Bundan dolayı yatırımcılar tarafından taahhüt edilen yatırımın finansman kaynaklarının yeterliliğinin değerlendirilmesi aşamasında, şirket öz kaynağının yukarıda belirtilen kalemler dikkate alınarak incelenmesi gerekir.

Üstelik aynı maddeye göre yatırımcı yatırımını ne şekilde finanse edeceğini, idareye açıklamalıdır.

6. Fizibilite Raporu

Kamu Taşınmazlarının Yatırımlara Tahsisine İlişkin Usul ve Esasların 6. maddesine göre, taahhüt edilen yatırımın toplam tutarı on milyon Türk Lirasını aşan yatırımlarda yatırımcının fizibilite raporu ve finansman tablosunu idareye vermesi gerekmektedir.

7. İmar Planına Uygunluk

Kamu Taşınmazlarının Yatırımlara Tahsisine İlişkin Usul ve Esasların 18. maddesine göre, irtifak hakkı tesis edilecek veya kullanma izni verilecek taşınmazın imar parseli niteliğinde bulunması durumunda, yapılacak yatırımın taşınmazın imar plânında ayrıldığı amaca uygun olması zorunludur.

8. Harca Esas Değer Üzerinden Satış İçin Gereken Ek Şartlar

4706 sayılı Kanun’un Ek 3. maddesinde “Hazineye ait taşınmazlar; tarım ve hayvancılık yatırımları hariç olmak üzere, birinci fıkra kapsamında en az elli milyon ABD Doları karşılığı Türk Lirası tutarında, en az yüz kişiye istihdam sağlayacak şekilde ve taşınmazın rayiç değerinin en az üç katı tutarında yatırım yapacaklara, 492 sayılı Harçlar Kanununun 63 üncü maddesinde yer alan harca esas değer üzerinden doğrudan satılabilir.” hükmü yer almaktadır.

Bu kapsamda Hazine taşınmazları irtifak hakkı tesisi ve kullanma izni verilmesine ilişkin şartların yanı sıra en az yüz kişiye istihdam sağlayacak şekilde ve en az elli milyon ABD Doları karşılığı Türk Lirasından az olmamak üzere taşınmazın rayiç değerinin en az üç katı tutarında yatırım yapacaklara, 492 sayılı Harçlar Kanununun 63. maddesinde yer alan harca esas değer üzerinden doğrudan satılabilecektir.

Bu maddenin uygulanması amacıyla yayımlanan 334 sayılı Milli Emlak Genel Tebliği tarım ve hayvancılık yatırımlarının bu madde kapsamında değerlendirilemeyeceğini hüküm altına almıştır. Aynı Tebliğe göre yatırımcının taahhüt edilen yatırımın en az yüzde otuzunu karşılayacak miktarda net öz kaynağa sahip olunduğunun ve yatırımın finansmanının ne şekilde yapılacağının belgelendirilmesi zorunludur.

İlk yorum yapan olun

Bir yanıt bırakın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak.


*


This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.