Turizm Amaçlı İmar Planlarının Onayı ve Bu Planlara İtiraz

2634 sayılı Kanun’a göre, onaylı planlar, plan kapsamında bulunan ilgili idarelere ve ilgili kurum ve kuruluşlara gönderilir.

Turizmi Teşvik Kanununa ve Kültür ve Turizm Koruma ve Gelişim Bölgelerinde ve Turizm Merkezlerinde İmar Planlarının Hazırlanması ve Onaylanmasına İlişkin Yönetmeliğin 15. maddesine göre Kültür ve Turizm Bakanlığı tarafından onaylanan planlar onay tarihinden itibaren bir ay içinde il özel idaresi ya da ilgili belediyenin duyuru alanlarında herkesin görebileceği şekilde bir ay süre ile asılır.

Askı, belediyelerin ve ilgili dairelerin araçları ile halka duyurulur. Bu işlemlere ilişkin olarak düzenlenecek tutanaklar süresiz saklanır ve bir örneği askı tarihinden itibaren yedi gün içinde Kültür ve Turizm Bakanlığına gönderilir.

Turizmi Teşvik Kanununa ve Kültür ve Turizm Koruma ve Gelişim Bölgelerinde ve Turizm Merkezlerinde İmar Planlarının Hazırlanması ve Onaylanmasına İlişkin Yönetmeliğin 16. maddesine göre plan kararlarına gerçek ve tüzel kişiler ile kamu kurum ve kuruluşları bir aylık ilan süresi içinde itiraz edebilirler. İtirazlar koordinasyonu sağlayan ilgili kurum tarafından Kültür ve Turizm Bakanlığına iletilir.

Bu Bakanlığa gönderilen itirazlar Bakanlıkça, Yönetmelik hükümlerine göre değerlendirilir ve sonuçlandırılır.

Gerek Kanunda ve gerekse Yönetmelikte itirazların ne kadarlık bir sürede sonuçlandırılacağına ve kararın ne kadarlık bir sürede tebliğ edileceğine dair hüküm bulunmamaktadır.

Plana yapılan itirazlar, planın yürürlülüğünü durdurmaz.

Turizm amaçlı planlara karşı dava açılması konusunda gerek Turizmi Teşvik Kanununda ve gerekse Yönetmelikte hüküm bulunmamaktadır. Bu nedenle, burada idare hukukunun iptal davası açılmasına ilişkin genel hükümleri geçerlidir.

Bu planlara bir aylık askı ilan süresi içerisinde itiraz edilebilir. İtiraz dava açmanın şartı değildir. Yani itiraz etmeden doğrudan idari yargıda iptal davası açılması mümkündür. Ancak, bir aylık askı ilan süresi bitmeden planlar kesinleşmeyeceğine göre askı ilan süresi içinde iptal davası açılamaması gerekir.

İtirazın, askı süresinin son gününden itibaren altmış gün içinde cevaplanması halinde kararın tebliğ tarihinden itibaren altmış gün içinde dava açılabilir.

Askı ilan süresinin son gününden sonra altmış gün içinde itiraz karara bağlanmaz ise bu altmış günlük sürenin son gününden itibaren altmış gün içinde dava açılabilir.

İtiraz yolu kullanılmak istenilmediği durumda askı ilan süresinin son gününden itibaren altmış gün içinde dava açılabilir.

İmar planına yukarıda belirtilen sürelerde dava açılmaması halinde, imar planının uygulama işlemleri olan inşaat ruhsatı, imar durumu, parselasyon, terk, izaleyi şüyu, kamulaştırma gibi işlemlere süresi içinde açılan davada dayanak olan imar planının (üst ölçekli planlar dahi) da iptali istenebilir.

Üstelik bu dava açma durumu sadece turizm amaçlı imar planları için değil, aynı zamanda Bakanlar Kurulunun bir bölgenin kültür ve turizm koruma ve gelişme bölgesi ilan edilmesine ilişkin kararını da kapsar.

Bakanlar Kurulunun bu kararları düzenleyici işlem niteliğindedir ve İdari Yargılama Usulü Kanunun 7. maddesi gereğince düzenleyici işlem için dava açma süresi geçmiş olsa bile uygulama işlemine karşı süresi içinde açılan davada düzenleyici işlemin de iptali istenebilir.

Örneğin, turizm amaçlı imar planına dayanılarak verilen inşaat ruhsatına karşı açılan davada turizm amaçlı imar planının iptali istenebileceği gibi Bakanlar Kurulu kararının da iptali istenebilir.

Karar                                                                                                                                  

Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulu, 11.11.2004, E:2004/741, K:2004/1854      

Turizm merkezi ilanına ilişkin Bakanlar Kurulu Kararının düzenleyici işlem niteliğinde olduğu, bu bölgedeki otel fonksiyonuna ilişkin olarak verilen inşaat ruhsatının da turizm merkezi ilanının uygulama işlemi olduğu sonucuna varıldığından, inşaat ruhsatının turizm merkezi ilanı işleminden bağımsız bir işlem olarak kabul edilemeyeceği, turizm merkezi ilanı işlemine karşı dava açma ehliyeti bulunan davacının inşaat ruhsatının iptali istemiyle de dava açabileceği; inşaat ruhsatına ıttıla tarihinden itibaren yasal süresi içerisinde dava açılmış olması nedeniyle turizm merkezi ilanına ilişkin olarak açılan davada süre aşımı bulunmadığı hakkında.

2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 7. maddesinin 4. fıkrasında yer alan, ilanı gereken düzenleyici işlemlerde dava süresinin, ilan tarihini izleyen günden itibaren başlayacağı, ancak bu işlemlerin uygulanması üzerine ilgililerin, düzenleyici işlem veya uygulanan işlem yahut her ikisi aleyhine birden dava açabilecekleri yolundaki hüküm uyarınca, bir düzenleyici işlemin iptali istemiyle uygulama işlemi nedeniyle dava açılmasının istenilmesi halinde ortada mutlaka bir uygulama işleminin bulunması gerekmektedir.
2577 sayılı idari Yargılama Usulü Kanunu'nun 2. maddesinde, idari işlemler hakkında, yetki, şekil, sebep, konu ve maksat yönlerinden biri ile hukuka aykırı olduklarından dolayı iptalleri için menfaatleri ihlal edilenler tarafından açılan davalar iptal davaları olarak tanımlanmıştır.

İdarenin eylem ve işlemlerinin hukuka uygunluğunun yargısal denetim yoluyla sağlanmasında en etkin araçlardan biri iptal davaları olduğundan, iptal davalarında “menfaat ihlali” olarak tanımlanan subjektif ehliyet koşulunun subjektif hak ihlallerinin giderilmesiyle birlikte idari işlemlerin hukuka uygunluğunun denetlenebilmesi kapsamında belirlenmesi gerektiği açıktır. Bu bağlamda menfaat ihlali koşulu, davacının idari işlemle meşru, kişisel ve güncel bir menfaat ilgisinin kurulması gereği şeklinde tanımlanmış olup, dava açma ehliyetinin iptal davasına konu olan kararın niteliğine göre idari yargı yerince değerlendirilmesi gerekmektedir.

Çevre, tarihi ve kültürel değerlerin korunması, imar uygulamaları gibi kamu yararını yakından ilgilendiren konularda vatandaş, belde veya semt sakini sıfatıyla dava açılabileceği Danıştay İçtihatlarıyla kabul edilmiştir.

Dava konusu turizm merkezi ilanına ilişkin kararda, kamu yararını yakından ilgilendiren konular kapsamında bulunması nedeniyle, aynı kentte yaşayan davacı tarafından dava konusu edilebileceği, davacıyla kamu yararını yakından ilgilendiren dava konusu karar arasında meşru, kişisel ve güncel menfaat ilgisinin olduğu açıktır.

Nitekim, Danıştay Altıncı Dairesince de, davacının turizm merkezi ilanına ilişkin karara karşı dava açma ehliyeti kabul edilmiştir. Düzenleyici işlem niteliğindeki bu işleme karşı dava açma ehliyeti bulunan bir kişinin, uygulama işlemini dava edemeyeceği düşünülemeyeceğinden, Dairece inşaat ruhsatının turizm merkezi ilanı işleminden bağımsız bir işlem olarak kabul edilmek suretiyle davacının bu işleme karşı dava açma ehliyetinin bulunmadığı sonucuna varılmasında isabet görülmemektedir.

Davanın yasal süresi içerisinde açılıp açılmadığı hususunun da yukarıdaki açıklamalar çerçevesinde değerlendirilmesi ve 2577 sayılı Yasanın yukarıda anılan 7. maddesinin 4. fıkrası hükmü uyarınca, dava konusu düzenleyici işleme karşı, uygulama işlemi niteliğindeki inşaat ruhsatına ilişkin olarak yasal süresi içerisinde davanın açılıp açılmadığının belirlenmesi gerekecektir.

Danıştay Altıncı Daire içtihatları ile de kabul edildiği üzere, düzenleyici işlemin uygulanması üzerine her iki işlemin de iptali istemiyle vatandaş sıfatıyla dava açılması halinde, uygulama işleminin (olayda inşaat ruhsatı) başka şekilde öğrenildiğinin kanıtlanamaması durumunda bu işleme ıttıla tarihinden itibaren yasal süresi içerisinde açılan davaların süresinde olduğu kabul edilmektedir.

Olayda da, davacı tarafından uyuşmazlığa konu taşınmaza ilişkin inşaat ruhsatından haberdar olunduğu tarihten itibaren yasal süresi içerisinde dava açılmış olması nedeniyle, işin esasının incelenmesi gerekirken, turizm merkezi ilanına ilişkin olarak davanın süre aşımı nedeniyle reddine karar verilmesinde isabet bulunmamaktadır.

İdare hukukunun genel ilkesi gereği, yok hükmünde olan işlemler için süre şartı olmaksızın her zaman dava açılabilir.

İlk yorum yapan olun

Bir yanıt bırakın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak.


*


This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.