Zemin Açma ve Toprak Hafriyat Harcı Nedir?

Belediye Gelirleri Kanununun 80. maddesine göre, zemin ve kanal açma izni verilmesi, yapım ve yıkım artığı malzeme ile toprak kazısının taşınması için belediyelerce yer gösterilmesi ve bu yerlerin tesviyesi “Zemin Açma İzni ve Toprak Hafriyatı Harcına” tabidir. Bu nedenle inşaat ruhsatı verilmeden önce zemin açma ve toprak hafriyatı harcının tahsil edilmesi gerekir.

Zemin Açma ve Toprak Hafriyatı Nedir?

2464 Sayılı Belediye Gelirleri Kanununun Çeşitli Harçlarla İlgili Hükümlerinin Uygulanmasına İlişkin Yönetmelik hükümlerine göre zemin açma, taşınmaz sahiplerine pis su mecralarının yapının bulunduğu sokaktaki lağım şebekesine veya varsa umumi foseptiğe bağlanması veya elektrik, temiz su, P.T.T. hattı gibi teknik alt yapı hizmetlerinin götürülmesi amacı ile belediyelerce tespit edilecek esaslar dahilinde yol, kaldırım, meydan veya benzeri yerlerin kazanılmasıdır.

Toprak hafriyatı ise temel kazısı ile inşaat sahasında daha önceden mevcut olup da bu inşaat sebebiyle kaldırılması gereken yıkım artığı malzemenin belediyece gösterilecek yere dökülmesi ve bu yerlerin tesviyesi faaliyetlerinin bütünüdür.

Zemin Açma ve Toprak Hafriyat Harcının İstisnaları

Kanunun 80. maddesi zemin açma ve toprak hafriyatı harcı ile diğer harçlardan müstesna olan işlemleri düzenlemiştir.

Buna göre; 

a) 7269 sayılı Umumi Hayata Müessir Afetler Dolayısıyla Alınacak Tedbirlerle Yapılacak Yardımlara Dair Kanun Hükümleri uyarınca yapılan yapı ve tesisler,

b) Belediye ve mücavir alan sınırları içinde veya dışında inşa edilecek sera ve benzeri örtü altı tarım faaliyetinde kullanılmak üzere inşa edilen tesisler

c) Ahır, samanlık, kümes ve hayvan barınakları ile yemlik gibi yapı ve tesisler,

Zemin açma ve toprak hafriyatı harcından müstesnadır.

2464 sayılı Belediye Gelirleri Kanununda belediyelerce tahsil edilecek bina inşaat ve imar ile ilgili harçlara ilişkin hükümler düzenlenmiş olup, bu düzenlemelerde Bakanlar Kurulunca vergi muafiyeti tanınan vakıfların bina inşaat, parselasyon, ifraz ve tevhit, plan ve proje tasdik, zemin açma izni ve toprak hafriyatı ile yapı kullanma izni harçlarından muaf veya istisna olduğuna dair her hangi bir hükme yer verilmemiştir. Bu nedenle akanlar Kurulunca vergi muafiyeti tanınan vakıflar, bu harca tabidir.

Gecekondu Önleme Alanlarında Harç Muafiyeti

775 sayılı Gecekondu Kanununun 33 üncü maddesinin birinci fıkrasında, “Bu Kanun hükümlerine dayanılarak yapılan ivazlı veya ivazsız devir, temlik, kamulaştırma, alım, satım, kira, geri alma, geri verme, ifraz, tevhit, tescil, cins değişikliği, rehin tesis ve terkini, ıslah, değişiklik, onarım inşa ve ikmal gibi her türlü işlemler, sözleşmeler, beyannameler ve benzerleri, tasarruf bonosundan ve her türlü vergi, resim ve harçtan muaftır.” hükmüne yer verilmiştir.

Buna göre, gecekondu önleme bölgesi olarak ilan edilen alanlarda inşa edilecek binalara ilişkin işlemlerde 775 sayılı Kanunun 33 üncü maddesi hükmüne göre, 2464 sayılı Kanuna göre alınan bina inşaat harcı ile imarla ilgili harçların (parselasyon harcı, ifraz ve tevhit harcı, plan ve proje tasdik harcı, zemin açma izni ve toprak hafriyatı harcı ve yapı kullanma izni harcı) ve 492 sayılı Kanuna göre alınan cins değişikliği harcının aranılmaması gerekmektedir.

Zemin Açma ve Toprak Hafriyat Harcını Kim Öder?

2464 sayılı Kanunun “İmar ile İlgili Harçlar” başlıklı 80 inci maddesinin; (c) fıkrasında proje tasdik işlemlerinin plan ve proje tasdik harcına”, (d) fıkrasında zemin ve yol kanal açma izni verilmesi, yapım ve yıkım artığı malzeme ile toprak kazısının taşınması için belediyelerce yer gösterilmesi ve bu yerlerin tesviyesinin zemin açma izni ve toprak hafriyatı harcına tabi olduğu hüküm altına alınmıştır.

2464 sayılı Belediye Gelirleri Kanununun Ek 1 inci maddesinin birinci fıkrasında; belediye sınırları ve mücavir alanlar içinde yapılan her türlü bina inşaatının (ilave ve tadiller dahil), inşaat veya tadilat ruhsatının alınmasında Ek Madde 6’da yer alan tarifede gösterilen nispet ve hadlerde bina inşaat harcına tabi olduğu, Ek 3 üncü maddesinde; bina inşaat harcını inşaat, ilave tadilat için inşaat ruhsatı alanların ödeyeceği, Ek 5 inci maddesinde ise; bina inşaat harcının, inşaat ruhsatının alınmasından önce makbuz karşılığında ilgili belediyeye ödeneceği hükme bağlanmıştır.

Öte yandan, 213 sayılı Vergi Usul Kanununun 8 inci maddesinin üçüncü fıkrasında; vergi kanunlarıyla kabul edilen haller müstesna olmak üzere, mükellefiyete veya vergi sorumluluğuna müteallik özel mukavelelerin vergi dairelerini bağlamayacağı belirtilmiştir.

Bu nedenle inşaat ruhsatı kimin adına alınırsa harcı da o kişinin ödemesi gerekir. Arsanın maliki veya mükellefi değişmeksizin arsa sahipleri ile müteahhitler arasında düzenlenen Kat Karşılığı İnşaat Sözleşmeleri gereği vergi ve harcamaların adı geçen Şirket tarafından ödeneceği yönündeki belirlemeler, 1319 sayılı Emlak Vergisi Kanunu ve 2464 sayılı Belediye Gelirleri Kanunu bakımından herhangi bir hüküm ifade etmemektedir.

Zemin Açma ve Toprak Hafriyat Harcı Tarifesi

Zemin açma izni ve toprak hafriyatı harcı; Zemin açma ve toprak hafriyatının beher metreküpü için en az 0,15 YTL, en çok 0,45 YTL, Kanalın beher metrekaresi en az 0,50, en çok 1,50 YTL olarak tahsil edilir.

Belediye Gelirleri Kanununun 96. maddesi ile Kanunda en az ve en çok miktarları gösterilen vergi ve harçların tarifelerini belediye grupları itibariyle tayin ve tespit yetkisi Bakanlar Kuruluna verilmiştir.

Alınacak harcın net tutarı Bakanlar Kurulunun 13.04.2005 tarihli ve 2005/8730 sayılı kararı[1] ile belediye grupları (Belediyeler İçişleri Bakanlığı tarafından yayımlanan 2007/01 No’lu Belediye Gelirleri Kanunu Genel Tebliği[2] ile beş gruba ayrılmıştır.) bazında belirlenmiştir.

Milli Emlak Kitabı

Bu karara göre belediye bazında alınması gereken zemin açma izni ve toprak hafriyatı harçları aşağıdaki tabloda gösterilmiştir.

Belediye GrubuMatrahTarife (YTL)

(Konut)

Tarife (YTL)

(İşyeri)

1Toprak (Beher metreküp için)0,300,35
Kanal (Beher metrekare için)1,101,30
2Toprak (Beher metreküp için)0,310,26
Kanal (Beher metrekare için)0,951,15
3Toprak (Beher metreküp için)0,220,27
Kanal (Beher metrekare için)0,801,00
4Toprak (Beher metreküp için)0,180,23
Kanal (Beher metrekare için)0,650,85
5Toprak (Beher metreküp için)0,150,19
Kanal (Beher metrekare için)0,500,70

[1] Resmi Gazete Tarihi/Sayısı: 07.05.2005/25808

[2] Resmi Gazete Tarihi/Sayısı: 23.02.2007/26443

Zemin Açma ve Toprak Hafriyat Harcı Nedir?
Makalemizi paylaşır mısınız?
Suat Şimşek, Daire Başkanı (Milli Emlak Genel Müdürlüğü) hakkında 2689 makale
Daire Başkanı (Milli Emlak Genel Müdürlüğü), Çevre ve Şehircilik Bakanlığı Müfettişi, (önceden) Milli Emlak Kontrolörü

İlk yorum yapan olun

Bir yanıt bırakın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak.


*


This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.