TAKS (Taban Alanı Kat Sayısı) Nedir? Nasıl Hesaplanır?

Makalemizi paylaşır mısınız?

Taban Alanı Nedir?

Taban alanı, bir parsel üzerinde yapılacak yapının parsel üzerinde kaplayacağı alanı belirtmesi bakımından önem taşımaktadır. Planlı Alanlar İmar Yönetmeliğine göre taban alanı; bahçede yapılan eklenti ve müştemilatı dâhil yapıların tabii zemin veya tesviye edilmiş zemin üzerinde kalan kısmının, yapı yaklaşma sınırını ihlal etmemek kaydıyla parseldeki izdüşümünün kapladığı alandır. Yapıların tabi zemin veya tesviye edilmiş zemin üzerinde kalan kısmının parseldeki izdüşümünün kapladığı alan taban alanı (TAKS) olarak tanımlanıyor.

TAKS Nedir? Taban Alanı Kat Sayısı Nedir?

Taban alanı kat sayısı (TAKS) ise taban alanının imar parseli alanına oranını ifade eder. Taban alanı kat sayısı (TAKS); taban alanının imar parseli alanına oranını ifade eder. Planlı Alanlar İmar Yönetmeliğinin 20. maddesine göre tabii veya tesviye edilmiş zemin üzerinde etrafı açık bırakılarak kolonlar üzerinde inşa edilen yapılarda taban alanı, zemine oturan en dış çeperlerdeki kolonların dış yüzeylerinin en kısa doğru parçalarıyla birleştirilmesiyle belirlenen alandır.

TAKS ve KAKS imar planlarında şu şekilde gösterilir.

İmar Planında TAKS ve KAKS Gösterimi

Taban Alanı Nasıl Hesaplanır? TAKS Hesaplama Formülü?

Şematik gösterimdeki TAKS oranı, parsel yüzölçümü ile çarpılarak parsel üzerinde yapılacak yapının en fazla ne kadarlık alan kaplayacağı hesaplanır. Örneğin 1000 m2 yüzölçümlü parselin TAKS oranı 0,30 ise yapılacak yapı en fazla 300 (1000×0,30) m2 alanı kapsayabilir.

TAKS hesaplama formülünü şu şekilde yazabiliriz: TAKS= Yapının Taban Alanı/Parselin Yüzölçümü

KAKS/TAKS oranı binanın kat adedini verir. Ya da bunu tersinden söylersek TAKS oranını binanın kat adeti ile çarparsak KAKS oranını buluruz. Yani KAKS= Kat Adedi x TAKS. Örneğin TAKS 0,30 ve h=12,50 ise bina 4 katlı demektir. Bu durumda KAKS= 4 x 0,30 = 1,20 bulunur.

Taban Alanı Nasıl Bulunur? TAKS Nasıl Hesaplanır?

Taban alanı ve TAKS’ın belirlenmesinde şu hususlar dikkate alınır:

– Taban alanı kat sayısı, arazi eğimi nedeniyle tabii veya tesviye edilmiş zeminin üzerinde kalan tüm bodrum katlar ile zemin kat izdüşümü birlikte değerlendirilerek hesaplanır.

Planlı Alanlar İmar Yönetmeliğinin 5. maddesine göre taban alanı ve emsal hesabı; net imar parseli alanı üzerinden yapılır.  “İmar parsellerinin değişikliğe konu olup da kamuya terk edilmesi gereken alanlar içermesi ve bu alanların kamuya bedelsiz terkine ilişkin imar planında hüküm olması halinde taban alanı ve emsal hesabı, imar planında belirtilen hükümlere göre yapılabilir.” şeklinde yer alan ve parsel maliklerinden terk karşılığı emsal artışı öngören hüküm kaldırılmıştır.

– Keza Planlı Alanlar İmar Yönetmeliğinin 20. maddesine göre taban alanı, net imar parsel alanı üzerinden uygulama imar planıyla veya planda belirlenmemiş ise bu Yönetmelikle belirlenir. Bu durumda, bu Yönetmelikle tanımlanan TAKS’a ve bahçe mesafelerine göre belirlenen taban alanının küçük olanı uygulanır. Tamamen toprağın altında kalan kısımları hariç, kısmen veya tamamen açığa çıkan bodrum katların oturum alanı, hiçbir şekilde taban alanı katsayısı ile belirlenen taban alanını geçemez.

– Ayrık veya blok nizam olan yerlerde, uygulama imar planında açıkça belirlenmemiş ise TAKS %40’ı geçemez. Ancak, çekme mesafeleri ile KAKS verilip TAKS verilmeyen parsellerde, TAKS %60’ı geçmemek şartıyla, çekme mesafelerine göre uygulama yapılır.

– İster imar planı, isterse Yönetmelik hükmüyle belirlensin, yapı için hazırlanacak projelerde taban alanının, planda ya da Yönetmelikte belirlenen oranı geçmesi mümkün değildir. Planlı Alanlar İmar Yönetmeliğinin 5. maddesinin 6. ve 7. fıkralarına göre, tabii veya tesviye edilmiş zemin üzerinde planla veya bu Yönetmelikle öngörülen taban alanının dışında, bu Yönetmelikle izin verilenler hariç yapı yapılamaz. Planlarda blok ölçüleri veya kitle verilmiş parsellerde uygulama imar planında aksine bir hüküm bulunmuyorsa, kitle ölçüleri yapının tabii veya tesviye zeminin üzerinde kısmen veya tamamen açığa çıkan, açık ve kapalı çıkmalar hariç bütün katlarının ölçülerini ifade eder.

– Tabii veya tesviye edilmiş zemin üzerinde etrafı açık bırakılarak kolonlar üzerinde inşa edilen yapılarda taban alanı, zemine oturan en dış çeperlerdeki kolonların dış yüzeylerinin en kısa doğru parçalarıyla birleştirilmesiyle belirlenen alandır.

Uygulama imar planında ölçekli olarak gösterilen şematik olmayan blok yerleşim çizimleri taban alanı ve çekme mesafelerini gösterir.

Uygulama imar planında belirlenmemişse bu Yönetmelikle tanımlanan TAKS’a ve bahçe mesafelerine göre belirlenen taban alanının küçük olanı uygulanır.

Tamamen toprağın altında kalan kısımları hariç, kısmen veya tamamen açığa çıkan bodrum katların oturum alanı, hiçbir şekilde taban alanı katsayısı ile belirlenen taban alanını geçemez.

Tabii veya tesviye edilmiş zemin üzerinde planla veya bu Yönetmelikle öngörülen taban alanının dışında, bu Yönetmelikle izin verilenler hariç yapı yapılamaz.

Planlarda blok ölçüleri veya kitle verilmiş parsellerde uygulama imar planında aksine bir hüküm bulunmuyorsa, kitle ölçüleri yapının tabii veya tesviye zeminin üzerinde kısmen veya tamamen açığa çıkan, açık ve kapalı çıkmalar hariç bütün katlarının ölçülerini ifade eder.

Milli Emlak Kitabı

TAKS (Taban Alanına) Dahil Olmayan Yapılar

Aşağıdaki kullanımlar taban alanına dâhil edilmez:

a) Tabii zemin veya tesviye edilmiş zemin seviyesindeki veya bu seviyenin altındaki avlular, iç bahçeler,

b) Bağımsız bölüm olarak düzenlenmeyen veya bağımsız bölümün eklentisi niteliği taşımayan, yapının ana taşıyıcı sistemleri ile bütünleşik olmayan, bahçe alanının %20’sini geçmeyen; kameriye, pergola, sundurma ve süs havuzu,

c) Çevre düzenlemesi ve güvenliği için yapılan bahçe duvarı, istinat duvarları, 6 m²’yi geçmeyen kontrol veya bekçi kulübeleri,

d) Binaların Yangından Korunması Hakkında Yönetmeliğin gerekli gördüğü, normal merdiven haricinde kaçış yolu içerisinde yer alan, asgari ölçülerde ve adetlerde yapılan merdiven evi ile yangın güvenlik holleri,

e) Asgari ölçülerdeki; temele kadar inen asansör boşlukları, ışıklıklar, çöp ve atık ayrıştırma bacaları, hava bacaları, şaftlar,

f) Ana yapının dışında kalan; binaya ait arıtma tesisi ve trafolar, jeneratör, yağmur suyu toplama havuzu, evsel atık ve geri dönüşüm hazneleri, ısı merkezi,

g) Akaryakıt pompaları ve taşıyıcıları hariç olmak üzere kanopiler ve arkatlar,

ğ) Güneş panellerinin temel ve kaidesi haricindeki kısımları,

h) Açık otoparklar,

ı) Giriş saçakları (markizler),

Makalemizi paylaşır mısınız?
Suat Şimşek, Daire Başkanı (Milli Emlak Genel Müdürlüğü) hakkında 2462 makale
Daire Başkanı (Milli Emlak Genel Müdürlüğü), Çevre ve Şehircilik Bakanlığı Müfettişi, (önceden) Milli Emlak Kontrolörü

İlk yorum yapan olun

Bir yanıt bırakın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak.


*


This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.