49 Yıllığına Hazine Arazisi Kiralama Nedir? Nasıl Kiralanır? İhale Usulü Nedir?

Makalemizi paylaşır mısınız?

49 Yıllığına Hazine Arazisi Kiralama Nedir?

Hazine taşınmazları açısından irtifak hakkı; bir taşınmaz üzerinde yararlanmaya ve kullanıma rıza göstermeyi veya mülkiyete ilişkin bazı hakların kullanılmasından vazgeçmeyi kapsayan ve diğer bir taşınmaz veya kişi lehine aynî hak olarak kurulan yükümlülüğüdür. Kullanma izni ise, tescil harici alanlarda bulunan yerler üzerinde kişiler lehine verilen izindir.

İrtifak Hakkı Nedir?

Herkese karşı ileri sürülebilen ve maddi mallar üzerindeki mutlak haklara ayni haklar denilmektedir. Ayni haklar mülkiyet hakkı ve sınırlı ayni hak olmak üzere iki gruba ayrılmaktadır. Tesis edildiği taşınmaz üzerinde kişilere, belli tasarrufta bulunma yetkisi veren ayni haklara sınırlı ayni haklar denilmektedir. Sınırlı ayni haklar, hak sahibine mülkiyet hakkında bulunan yetkilerden (kullanma, yararlanma ve tasarruf etme) birini veya ikisini sağlar. Sınırlı ayni haklar irtifak hakları, taşınmaz yükü ve rehin hakları olmak üzere 3 ana grupta toplanmaktadır.

49 Yıllığına Hazine Arazisi Kiralama İle İlgili Mevzuat

Hazine taşınmazları üzerinde irtifak hakkı ve kullanma izni verilmesi işlemleri; 2886 sayılı Devlet İhale Kanunu’na, 4706 sayılı Hazineye Ait Taşınmaz Malların Değerlendirilmesi Hakkında Kanun’a, Hazine Taşınmazlarının İdaresi Hakkında Yönetmelik ve 324 sayılı Milli Emlak Genel Tebliği (Hazine Taşınmazlarında İrtifak İşlemleri) hükümlerine göre yürütülmektedir. Ayrıca bu konuda bazı kanunlar ile yönetmeliklerde özel hükümler bulunmaktadır.

Verilebilecek İrtifak Hakları Nelerdir? Kullanma İzni Nedir?

Hazine Taşınmazlarının İdaresi Hakkında Yönetmelik’in 76. maddesine göre; Hazinenin özel mülkiyetindeki taşınmazlar üzerinde Türk Medeni Kanununa göre oturma hakkı hariç olmak üzere irtifak hakkı kurulabilir. Bu taşınmazlar üzerinde taşınmaz yükü ve taşınmaz rehni tesis edilemez. Devletin hüküm ve tasarrufu altındaki tescil harici alanlarda ilgili mevzuatı uyarınca yapılması mümkün olan yapı ve tesislerin yapılması amacıyla kullanma izni verilebilir.

49 Yıllığına Hazine Arazisi Kiralamada İrtifak Hakkı Bedeli Nedir?

Bu konuda şu yazımıza bakabilirsiniz: 49 Yıllığına Hazine Arazisi Kiralamada İrtifak Hakkı Bedeli Nedir?

İrtifak Hakkı ve Kullanma İzni Süresi

Hazinenin özel mülkiyetindeki taşınmazlar üzerinde Türk Medeni Kanununa göre en fazla kırk dokuz yıla kadar irtifak hakkı tesis edilebilir. Devletin hüküm ve tasarrufu altındaki tescil harici alanlarda en fazla kırk dokuz yıla kadar kullanma izni verilebilir. Bu nedenle 324 sayılı Milli Emlak Genel Tebliğde (Hazine Taşınmazlarında İrtifak İşlemleri) yer alan “Hazine taşınmazları üzerinde kullanma izni ve irtifak hakkı süresi en fazla otuz yıl olarak uygulanır.” hükmünün uygulama alanı yoktur.

Daha önce kullanma izni verilen veya irtifak hakkı tesis edilen taşınmazlarla proje bütünlüğü taşıyan taşınmazlar üzerinde daha önce verilen kullanma izni veya tesis edilen irtifak hakkının kalan süresi kadar kullanma izni verilir veya irtifak hakkı tesis edilir.

Üzerindeki binalarda esaslı onarım gerektirmeyen veya üzerinde sabit tesis yapılmamakla birlikte taşınmazın değeri (binalarda bina bedeli hariç) kadar yatırım ve onarım yapılacak ve idarece uygun görülecek yatırımlar için ise yirmi yıla kadar kullanma izni verilir veya irtifak hakkı tesis edilir.

324 sayılı Milli Emlak Genel Tebliğe (Hazine Taşınmazlarında İrtifak İşlemleri) göre; Serbest Bölgeler Kanunu, Teknoloji Geliştirme Bölgeleri Kanunu, Endüstri Bölgeleri Kanunu ve özel kanunlarında süre belirtilenlerde bu süre uygulanacaktır.

49 Yıllığına Hazine Arazisi Kiralamada İhale Usulü

2886 sayılı Devlet İhale Kanununun 51. maddesinin (g) bendinde, kullanışlarının özelliği, idarelere yararlı olması veya ivediliği nedeniyle kapalı veya açık teklif yöntemleriyle ihalesi uygun görülmeyen, Devletin özel mülkiyetinde veya Devletin hüküm ve tasarrufu altındaki tescil harici alanlar üzerinde mülkiyetin gayri ayni hak tesisi işlemlerinin pazarlıkla yapılacağı hüküm altına alınmıştır. Hazine Taşınmazlarının İdaresi Hakkında Yönetmelik’in 78. maddesine göre irtifak hakkı kurulması veya kullanma izni verilmesi ihalesi, Kanunun 51. maddesinin (g) bendi uyarınca pazarlık usulü ile yapılır.

Keza 324 sayılı Milli Emlak Genel Tebliğe (Hazine Taşınmazlarında İrtifak İşlemleri) göre, kullanma izni verilmesi ve irtifak hakkı tesis edilmesine ilişkin ihale işlemleri Tebliğde yer alan istisnalar dışında, Kanunun 17. maddesinde belirtilen ilanlar yapılmak suretiyle, 51. maddesinin (g) bendine göre pazarlık usulüyle yapılır.

Ancak,

a) EPDK’nca ilgili mevzuatı gereğince verilen lisansa istinaden bu Kurumca uygun görülen taşınmazların üzerinde yatırım yapacak yatırımcılara,

b) Özelleştirme Uygulamaları Hakkında Kanun hükümlerine göre özelleştirme kapsam ve programına alınan kurum ve kuruluşlara,

c) Yatırımcı tarafından; dolgu, iskele, platform, boru hattı, dolfen, şamandıra, pompaj istasyonu gibi tesisler yapılması amacıyla kullanma izni verilmesi veya irtifak hakkı tesisinin talep edilmesi halinde, (liman, yat limanı ve kruvaziyer limanı yatırımları hariç olmak üzere) talep konusu alanların geri sahasında talep sahibi yatırımcının mülkiyetinde olan, yasal bir hakka istinaden fiilen kullanımında bulunan veya bu yatırımcıya daha önce Bakanlıkça kiralanan veya kullanma izni verilen veya irtifak hakkı tesis edilmiş olan Hazine taşınmazı bulunması; bu alanların yapımı talep edilen kıyı tesisi ile plan ve proje bütünlüğü taşıyor olması ve birlikte kullanılmasının zorunlu olduğunun tespit edilmesi durumunda talep sahibi yatırımcıya,

d) 4737 sayılı ESerbest Bölgeler Kanunu hükümleri uyarınca yatırım yapacak yatırımcılar ile endüstri bölgelerinde stratejik yatırım yapacak yatırımcılara,

e) Yurtiçi özgün geliştirme ve ileri teknoloji gerektiren savunma, havacılık ve uzay sanayii alanlarında faaliyet gösteren ve Savunma Sanayii Müsteşarlığınca bildirilen yatırımcılara,

f) Kamu yararına çalışan derneklere ve vergi muafiyeti tanınan vakıflara, vakıflarca kurulan yükseköğretim kurumlarına, kanunla kurulmuş kurum ve kuruluşlar ile kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşlarına, kendi kuruluş kanunlarında, tüzük ve senetlerinde yer alan asli faaliyetlerinde belirtilen amaçlarda kullanılmak üzere,

g) 233 sayılı Kamu İktisadi Teşebbüsleri Hakkında KHK’nin 54. maddesi kapsamındaki kuruluşlara, kuruluş amaçlarında kullanılmak üzere,

h) Çevrenin ve biyolojik çeşitliliğin en uygun şekilde korunması, kullanılması, izlenilmesi, proje geliştirilmesi, iyileştirilmesi ile çevre kirliliğinin önlenmesi amacı ile faaliyet gösteren Türkiye Çevre Koruma Vakfına (TÜÇEV) veya bu Vakfın kuruluşlarına,

Kanunun 17. maddesine göre ilan yapılmaksızın doğrudan kullanma izni verilebilecek veya irtifak hakkı tesis edilebilecektir.

Doğrudan irtifak hakkı verilebilecek ve gerekli koşulları taşıyan birden fazla istekli olması halinde ise; bu istekliler arasında Kanunun 51. maddesinin (g) bendine göre pazarlık usulü ile yapılacak ihale sonucunda en yüksek bedeli teklif eden yatırımcıya kullanma izni verilecek veya irtifak hakkı tesis edilecektir.

49 Yıllığına Kiralanan Hazine Arazisini Doğrudan Satın Alabilir miyiz?

4706 sayılı Kanun’un 4. maddesinin 1. fıkrasının (a) bendine göre, üzerinde çeşitli amaçlarla kişiler lehine sınırlı ayni hak tesis edilmiş ise, zemini ile üzerindeki bina ve tesislerin Hazineye geçmesi gereken kısmı, talep edilmesi halinde hak lehtarlarına rayiç bedel üzerinden doğrudan satılabilir. Bu konuda şu yazımıza bakabilirsiniz: 49 Yıllığına Kiralanan Hazine Arazisini Doğrudan Satın Alınabilir Mi?

49 Yıllığına Hazine Arazisi Kiralama Nedir? Nasıl Kiralanır? İhale Usulü Nedir?
Makalemizi paylaşır mısınız?
Suat Şimşek, Daire Başkanı (Milli Emlak Genel Müdürlüğü) hakkında 2376 makale
Daire Başkanı (Milli Emlak Genel Müdürlüğü), Çevre ve Şehircilik Bakanlığı Müfettişi, (önceden) Milli Emlak Kontrolörü

İlk yorum yapan olun

Bir yanıt bırakın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak.


*


This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.