Plan Değişikliği Nedir? Plan Revizyonu Nedir? Hangi Durumlarda İmar Planlarında Değişiklik Yapılabilir?

Makalemizi paylaşır mısınız?

Plan değişikliklerinin sebebi, değişiklik ihtiyacını ortaya çıkarak fiili ya da hukuki durumlardır. Bir alanın imar planı yapıldıktan sonra çeşitli ihtiyaçların ortaya çıkması durumunda, mevcut imar planında değişiklik yapılabilmesi gayet doğaldır. Üstelik, plan yapma yetkisine sahip idareler dışındaki gerçek ve tüzel kişilerin de plan değişikliği için idareden talepte bulunabilmeleri mümkündür.

Mevzuatımız plan değişikliği ve ilavesiyle ilgili bazı kavramlar benimsemiştir. Şimdi öncelikle bu kavramları açıklayalım.

1. Plan Revizyonu (Revizyon İmar Planı) Nedir?

Plan revizyonu; planlarının ihtiyaca cevap vermediği veya uygulamasının mümkün olmadığı durumlar ile üst kademe plan kararlarına uygunluğunun sağlanması amacıyla planın tamamının veya plan ana kararlarını etkileyecek bir kısmının yenilenmesi anlamını taşımaktadır.

Buna paralel olarak revizyon imar planı; gerek nazım gerekse uygulama imar planlarının ihtiyaca cevap vermediği ve uygulamasının problem olduğu durumlarda planın tümünün veya büyük bir kısmının plan yapım tekniklerine uygun olarak yenilenmesi sonucu elde edilen plandır.

2. Plan Değişikliği Nedir?

Plan değişikliği; plan ana kararlarını, sürekliliğini, bütünlüğünü, sosyal ve teknik altyapı dengesini bozmayacak kullanım amacı değişiklikleridir. Örneğin bir taşınmazın kullanım amacının konut alanından ticaret alanına değiştirilmesi, plan değişikliği olarak ifade edilmektedir.

3. İlave İmar Planı Nedir?

İlave imar planı ise, mevcut imar planının gelişme alanları açısından ihtiyaca cevap vermediği hallerde, mevcut imar planına bitişik ve mevcut imar planının genel arazi kullanış kararları ile tutarlı ve yine mevcut imar planı ile ulaşım açısından bütünlük ve uyum sağlayacak biçimde hazırlanmış bulunan planlardır.

İlave imar planlarının mevcut imar planı ile bütünlük ve uyum teşkil etmesine dikkat edilmelidir.

4. Hangi Durumlarda Çevre Düzeni Planlarında Revizyon ve Değişiklik Yapılabilir?

Mekânsal Planlar Yapım Yönetmeliğinin 20. maddesine göre, çevre düzeni planının ihtiyaca cevap vermediği hallerde veya planın vizyonu, amacı, hedefleri, stratejileri, ilke ve politikaları açısından plan ana kararlarını, sürekliliğini, bütünlüğünü etkilemesi halinde çevre düzeni planı bütününde revizyon yapılır. Çevre düzeni planı revizyonu;

a) Nüfusun yerleşim ihtiyaçlarının karşılanamaması,

b) Planın temel strateji ve politikalarını değiştirecek bölgesel ölçekli yatırımların ortaya çıkması,

c) Yeni verilere bağlı olarak, sonradan ortaya çıkabilecek ve bölgesel etkiye yol açabilecek arazi kullanım taleplerinin oluşması,

ç) Yeni gelişmeler ve bölgesel dinamiklerde değişiklik olması,

durumunda yapılır.

Aynı maddeye göre, çevre düzeni planı ana kararlarını, sürekliliğini, bütünlüğü bozmayacak nitelikte, plan değişikliği yapılabilir. Çevre düzeni planı değişikliklerinde;

a) Kamu yatırımlarına, b) Çevrenin korunmasına, c) Çevre kirliliğinin önlenmesine, ç) Planın uygulanmasında karşılaşılan güçlükler ve maddi hataların giderilmesine, d) Değişen verilere bağlı olarak planın güncellenmesine,

dair yeterli, geçerli ve gerekçeleri açık olan, altyapı etkilerini değerlendiren raporu içeren teklif ve talepler; idarece planın temel hedef, ilke, strateji ve politikaları kapsamında teknik ve yasal çerçevede değerlendirmeye alınarak sonuçlandırılır.

5. Hangi Durumlarda İmar Planlarında İlave, Revizyon ve Değişiklikler Yapılabilir?

a) Yeni Planlama Alanlarına İhtiyaç

Mekânsal Planlar Yapım Yönetmeliğinin 25. maddesine göre imar planlarının ihtiyaca cevap vermediği veya uygulamasının mümkün olmadığı durumlar ile üst kademe plan kararlarına uygunluğunun sağlanması amacıyla planın tamamının veya plan ana kararlarını etkileyecek bir kısmının yenilenmesi için bu Yönetmelikte belirtilen ilke, esas ve standartlara uygun olarak imar planlarında revizyon yapılır.

Aynı maddeye göre imar planlarının ihtiyaca cevap vermediği durumlarda, mevcut plana bitişik ve mevcut planın genel arazi kullanım kararları ile süreklilik, bütünlük ve uyum sağlayacak biçimde, bu Yönetmelikte belirtilen ilke, esas ve standartlara uygun olarak ilave imar planı yapılabilir.

b) Üst Ölçekli Plana Uygunluğu Sağlama

Mekânsal Planlar Yapım Yönetmeliğinin 25. maddesine göre üst kademe plan kararlarına uygunluğunun sağlanması amacıyla planın tamamının veya plan ana kararlarını etkileyecek bir kısmının yenilenmesi için bu Yönetmelikte belirtilen ilke, esas ve standartlara uygun olarak imar planlarında revizyon yapılır.

Milli Emlak Kitabı

c) Kamu Yararı ve Zorunluluk

Mekânsal Planlar Yapım Yönetmeliğinin 25. maddesine göre imar planı değişiklikleri kamu yararı amaçlı, teknik ve nesnel gerekçelere dayanılarak yapılır. Bu maddeye göre imar planlarında bulunan sosyal ve teknik altyapı alanlarının kaldırılması, küçültülmesi veya yerinin değiştirilmesine dair plan değişiklikleri zorunluluk olmadıkça yapılmaz.

Ancak madde metninde hangi durumların “zorunlu” olarak kabul edilebileceğine dair herhangi bir açıklık bulunmamaktadır. Doğal ve yapay afetler; plan yapımı sırasında kestirilememiş demografik hareketler; ekonomik, sosyal gelişmeler; makro ölçekte alınan kararlar ile kendisine alan ayrılmış sosyal ya da teknik altyapının ortadan kalkması; teknolojik gelişme sonunda söz konusu alt yapıya tahsis edilen alanın küçülmesi gereği; yoğunluğun plan değişikliği ile değiştirilmesi sonucu yönetmelik ekinde belirtilen standartlar doğrultusunda artış yapılması, zorunluluk olarak değerlendirilebilir[1].

Plan değişikliğini gerektiren bu zorunlulukların, değişiklikten önce yapılacak ciddi hiç bir inceleme ve çalışma ile ortaya konulması gerekmektedir. Bu kapsamda plan değişikliğini gerektiren hususların ciddi bir analiz ile ortaya konulması gerekmektedir. Ciddi bir çalışma ile zorunluluğu kanıtlanamayan ve sadece soyut bir takım gerekçelerle yapılan plan değişiklikleri, Danıştay tarafından hukuka aykırı bulunmaktadır. Bu kapsamda sosyal ve teknik alt yapıya ilişkin plan değişikliklerine ilişkin belediye meclis kararlarının gerekçelerinde su hususlar ayrıntılı olarak belirtilmelidir:

  • Değişikliği zorunlu kılan nedenler,
  • Zorunluluk ile mevcut durum arasındaki çelişki,
  • Plan değişikliği ve bununla zorunluluk arasındaki ilişki,
  • Plan değişikliği ile imar planı ana kararlarının bozulmayacağı ve alan değişikliklerinde yeni alanın hizmet bölgesi içinde yer aldığı ilgili yatırımcı bakanlık ve kuruluşların görüşleri[2].

6. İmar Planı Revizyonu ve Değişikliklerinde Uyulması Gereken Şehircilik İlkeleri

Bu konuda şu yazımıza bakabilirsiniz: İmar Planı Revizyonu ve Değişikliklerinde Uyulması Gereken Şehircilik İlkeleri

[1]     Karadavut, Esra (2008) “İmar Planı Değişikliklerinin Plan Bütünlüğüne Etkilerinin İncelenmesi”, s: 34

[2]     Karadavut, Esra (2008) “İmar Planı Değişikliklerinin Plan Bütünlüğüne Etkilerinin İncelenmesi”, s: 35

Plan Değişikliği Nedir? Plan Revizyonu Nedir? Hangi Durumlarda İmar Planlarında Değişiklik Yapılabilir?
Makalemizi paylaşır mısınız?
Suat Şimşek, Daire Başkanı (Milli Emlak Genel Müdürlüğü) hakkında 2463 makale
Daire Başkanı (Milli Emlak Genel Müdürlüğü), Çevre ve Şehircilik Bakanlığı Müfettişi, (önceden) Milli Emlak Kontrolörü

İlk yorum yapan olun

Bir yanıt bırakın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak.


*


This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.