İmar Planlarının Hazırlanmasında Uyulması Gereken Şehircilik İlkeleri

Bu Makalede Neler Var?

Şehircilik ilkelerini; çağdaş bir yaşamın gereği olan teknik ve sosyal donatı alanları ile alt ve üst yapı alanları olarak nitelendirmek mümkündür. Şehir planlarını hazırlayanlar imar planlarının hazırlanması sırasında kent ihtiyaçlarına cevap verecek büyüklükteki teknik ve sosyal alt yapı alanlarını göz önünde bulundurmak zorundadır.

1. Kazanılmış Hakların Korunmaması veya Dikkate Alınması

Mevcut imar planı sonucu elde edilen kazanılmış hakların dikkate alınması gerekir.

Bilindiği üzere imar planları düzenleyici idari işlemlerdir. Bu özellikleri nedeni ile imar planları da diğer idari işlemlerde olduğu gibi idarece değiştirilebilir veya idari yargı tarafından iptal edilebilir. İdari işlemler idare tarafından değiştirilmelerine ya da yargı mercileri tarafından iptal edilmelerine kadar hukuka uygun ve geçerli olarak kabul edilirler ki bu duruma hukuka uygunluk karinesi denir.

Değiştirme ya da iptal durumlarında, düzenleyici idari işlemin yürürlükte olduğu dönem içinde yapılan idari işlemlerin ve bu işlemlerden hak kazanan bireylerin bu haklarının korunup korunmayacağı hususu önem kazanmaktadır.

Aynı husus, imar planları için de geçerlidir. İmar planlarının idare tarafından değiştirilmesi ya da yargı mercileri tarafından iptal edilmesi durumunda, bireylerin bu imar planları dolayısıyla edindikleri hakların kazanılmış hak olarak değerlendirilip değerlendirilmeyeceği hususu tartışmalıdır.

2. Planlama Sürecine Katılımın Sağlanması

Mekânsal Planlar Yapım Yönetmeliğinin 7. maddesine göre planların hazırlanmasında plan türüne göre katılım sağlanmak üzere anket, kamuoyu yoklaması ve araştırması, toplantı, çalıştay, internet ortamında duyuru ve bilgilendirme gibi yöntemler kullanılarak kurum ve kuruluşlar ile ilgili tarafların görüşlerinin alınması esastır.

Bu konuda şu yazımıza bakabilirsiniz: Mekansal Planlarda Halkın Katılımını Sağlama Zorunluluğu

3. İmar Planlarında Kentsel Asgari Standartların (Sosyal ve Teknik Altyapı İçin Gerekli Alanların) Ayrılması

Bu konuda şu yazımıza bakabilirsiniz: İmar Planlarında Kentsel Asgari Standartların (Sosyal ve Teknik Altyapı İçin Gerekli Alanların) Ayrılmaması

4. Hizmet Etki Alanı ve Yürüme Mesafelerine Uygun Planlama Yapılması

Bu konuda şu yazımıza bakabilirsiniz:

5. Araç Trafiğinin Azaltılması ve Toplu Taşımaya Ağırlık Verilmesi Hususlarına Dikkate Edilmesi

Mekânsal Planlar Yapım Yönetmeliğinin 21. maddesinin 12. fıkrasına göre, imar planlarında araç trafiğinin azaltılması, toplu taşıma ve yaya öncelikli bir ulaşım sisteminin kurgulanması esastır. Toplu taşım araçlarının kullanımının teşvik edilmesi amacıyla park et – devam et sisteminin yaygınlaştırılmasına ve toplu taşım duraklarının veya istasyonlarının bulunduğu etki alanında otopark alanları ayrılması ve birbirine entegre olmasına ilişkin imar planlarında kararlar getirilir.

6. Çevresel Gürültünün Dikkate Alınması

Bu konuda şu yazımıza bakabilirsiniz: İmar Planları Hazırlanırken Çevresel Gürültünün Dikkate Alınması Zorunluluğu

7. LPG ve Akaryakıt İstasyonlarında Tampon Bölge Oluşturulması

Bu konuda şu yazımıza bakabilirsiniz: LPG ve Akaryakıt İstasyonlarının Planlanmasında ve Ruhsatlandırılmasında Dikkat Edilecek Hususular

8. Özellik Arz Eden Alanlarda Kurum Görüşlerinin Plana Yansıtılması

Mekânsal Planlar Yapım Yönetmeliğinin 21. maddesine göre insan sağlığı ve güvenliği üzerinde doğrudan veya dolaylı olumsuz etkileri olan enerji nakil hatları, dere koruma kuşakları, taşkın risk alanları, afete maruz alanlar ve benzeri alanlara ilişkin kurum ve kuruluş görüşleri imar planlarına yansıtılır.

9. Demiryolları Yapı Yaklaşma Mesafesine Uyulması

6461 sayılı Türkiye Demiryolu Ulaştırmasının Serbestleştirilmesi Hakkında Kanun’un 7. maddesinin 10. fıkrasına göre imar planı veya değişikliklerinde, demiryolu altyapısına komşu parsellerde demiryolu emniyetini sağlamak üzere Bakanlık tarafından belirlenen inşaat yaklaşma mesafesine uyulur. Belirlenen mesafeye uygun olmayan yapılar Bakanlığın talebi üzerine ilgili kurumlar tarafından ilgili mevzuat çerçevesinde yıkılır veya yıktırılır.

10. Karayolu Güzergahlarının Dikkate Alınması

Bu konuda şu yazımıza bakabilirsiniz: Karayollarının İmar Planlarına İşlenmesi ve İmar Planlarının Hazırlanmasında Karayolu Güzergahına Riayet

11. Jeotermal Kaynaklar ve Doğal Mineralli Sular Koruma Alanı Etüt Raporlarının Dikkate Alınması

3/6/2007 tarihli ve 5686 sayılı Jeotermal Kaynaklar ve Doğal Mineralli Sular Kanunu’nun 4. maddesine göre, bu Kanuna tâbi faaliyetlerde kaynağı oluşturan jeotermal sistemin korunması, kaynağın israf edilmemesi ve çevrenin korunması esas olup işletme faaliyeti öncesinde kaynağın koruma alanları etüdünün ruhsat sahibi tarafından yaptırılması zorunludur. Aksi takdirde faaliyetler durdurularak koruma alanlarının belirlenmesi için ruhsat sahibine uygun süre verilir. Bu süre sonunda da koruma alanının belirlenmemesi halinde 11’inci madde hükümleri uygulanır.

Koruma alanı etüt raporları, MTA’nın görüşü alınarak, idare tarafından onaylanır. Arazi kullanımı ve yapılaşma ile ilgili kaynak koruma alanları etüdünde öngörülen kısıtlama ve koşullar, imar planlarında esas alınır.

12. Ham Petrol Boru Hattı Güzergahlarının Dikkate Alınması

Bu konuda şu yazımıza bakabilirsiniz: İmar Planlarının Hazırlanmasında Ham Petrol Boru Hattı Güzergahlarının Dikkate Alınması Zorunluluğu

13. Ormanlarda Yapılacak Planlamalarda Orman Kanunu’na Uyulması

Devlet ormanlarının, orman amacı dışında kullanılması mümkün olmadığı için bu amaç dışında planlanması da mümkün değildir.

Ayrıca 6831 sayılı Orman Kanunu’nun 52. maddesine göre şehir, kasaba ve köy yapılarının toplu olarak bulunduğu yerlerdeki hususi orman alanlarında bu Kanunun 17. maddesine göre izin almak ve yatay alanın yüzde altısını (%6) geçmemek üzere imar planlamasına uygun inşaat yapılabilir. İnşaatların yapılmasında orman alanlarının tabii vasıflarının korunmasına özen gösterilir.

14. Yenilenebilir Enerji Kaynak Alanı Olarak Belirlenecek Taşınmazların Kullanımını ve Verimliliğini Etkileyecek Plan Yapılması

Bu konuda şu yazımıza bakabilirsiniz: Yenilenebilir Enerji Amaçlı Olarak İrtifak Hakkı Tesis Edilen Hazine Parselleri Başka Amaçlarla Planlanabilir mi?

15. Milli Parklarda Uyulması Gereken İlkelere Uyulması

Bu konuda şu yazımıza bakabilirsiniz: Milli Parklarda Hazırlanacak Planlarda Uyulması Gereken Hususlar

16. Sivil Savunma Bakımından Uyulması Gereken Hususlara Uyulması

Bu konuda şu yazımıza bakabilirsiniz: İmar Planlarının Hazırlanmasında Sivil Savunma Bakımından Uyulması Gereken Hususlar

17. Zeytincilik Alanlarında Dikkate Alınması Gereken Hususlara Uyulması

3573 sayılı Zeytinciliğin Islahı ve Yabanilerinin Aşılattırılması Hakkında Kanun’un 20. maddesine göre zeytincilik sahaları daraltılamaz. Ancak, belediye sınırları içinde bulunan zeytinlik sahalarının imar hudutları kapsamı içine alınması hâlinde altyapı ve sosyal tesisler dahil toplam yapılaşma, zeytinlik alanının %10’unu geçemez. Bu sahalardaki zeytin ağaçlarının sökülmesi Tarım ve Köyişleri Bakanlığının fenni gerekçeye dayalı iznine tabidir. Bu iznin verilmesinde, Tarım ve Köyişleri Bakanlığına bağlı araştırma enstitülerinin ve mahallinde varsa ziraat odasının uygun görüşü alınır. Bu hâlde dahi kesin zaruret görülmeyen zeytin ağacı kesilemez ve sökülemez. İzinsiz kesenler veya sökenlere ağaç başına altmış Türk Lirası idarî para cezası verilir.

18. Çanakkale Savaşları Gelibolu Tarihi Alanında Yapılacak Planlarda Dikkate Alınması Gereken Hususlara Uyulması

Bu konuda şu yazımıza bakabilirsiniz: Çanakkale Savaşları Gelibolu Tarihi Alanında Yapılacak Planlarda Dikkate Alınması Gereken Hususlar

19. Boğaziçi Alanında Uyulması Gereken Esaslara Uyulması

Her ne kadar 3194 sayılı Kanunun 46. maddesi ile Boğaziçi alanındaki planlama yetkisi, İstanbul Büyükşehir Belediyesine ve ilçe/ilk kademe belediyelerine bırakılmış ise de Boğaziçi Kanununda yer alan ve bu alanda planlama ve yapılaşmayı belli sınırlamalara tabi tutan hükümlerin her durumda uygulanması gerekmektedir.

Bu konuda şu yazımıza bakabilirsiniz: Boğaziçi Alanında Planlama Esasları

20. Islah İmar Planı Yapımı Esaslarına Uyulması

2981 sayılı İmar ve Gecekondu Mevzuatına Aykırı Yapılara Uygulanacak Bazı İşlemler ve 6785 Sayılı İmar Kanununun Bir Maddesinin Değiştirilmesi Hakkında Kanun, bu alanlarda ıslah imar planlarının hazırlanması konusunda özel hükümler ihtiva etmektedir. Islah İmar Planı Yapım Esasları konusunda şu yazımıza bakabilirsiniz: Islah İmar Planı Yapım Esasları

21. Yağmursuyu Toplama, Depolama ve Deşarj Sistemlerinin Planlanması

Bu konuda şu yazımıza bakabilirsiniz: Yağmursuyu Toplama, Depolama ve Deşarj Sistemlerinin İmar Planlarında Planlanması

İlk yorum yapan olun

Bir yanıt bırakın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak.


*


This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.