İmar Planlarında Otopark Alanlarının Belirlenmesi

İmar Kanunun 37. maddesi, imar planlarının hazırlanması sırasında planlanan beldenin şartları ve gelecekteki ihtiyaçlarını gözeterek gerekli ve yeterli otopark alanı ayrılmasını zorunlu tutmuştur.

(1) Semt veya Bölge Otoparkı Zorunluluğu

Mekânsal Planlar Yapım Yönetmeliğinin 11. maddesine göre imar planları hazırlanırken varsa ulaşım planı dikkate alınarak otopark düzenlemesi yapılır. İmar planında otopark alanı ayrılırken, alan kullanım kararına bağlı olarak yerleşik ve hareketli nüfusun oluşturacağı trafik yoğunluğu dikkate alınarak semt veya bölge otoparkı düzenlenir. İmar planlarında otopark alanları ayrılırken otoparkın hizmet vereceği bölgenin sosyal, kültürel ve ekonomik durumu ile kalıcı ve hareketli nüfusun oluşturacağı trafik yoğunluğu dikkate alınır. Bu bölgelerde ulaşım planlarının yapılması esastır. Bölgesel otopark alanları ayrılırken ulaşım planları dikkate alınır.

(2) Bina Otoparkı Zorunluluğu

İmar Kanunu hangi binalarda ve tesislerde kaç adet ve hangi ölçülerde otopark ayrılacağı hususunun yönetmelikle düzenleneceğini belirtmiştir. 01.01.1994 tarihinde yürürlüğe giren Otopark Yönetmeliği, gerek planlama ve gerekse yapılanma sürecindeki otoparklarla ilgili yetki, sorumluluk, görev ve yükümlülükleri yeniden belirlemiştir.

Otopark Yönetmeliğine göre, inşa edilecek yapılarda bina otopark yerleri ayrılmadıkça yapı ruhsatı, bu otoparklar inşa edilip kullanıma hazır hale getirilmedikçe de yapı kullanma izni verilemez.

Otopark yerleri başka amaçlara tahsis edilemez, kullanılamaz, proje değişikliği ile kullanma amacı değiştirilemez. Bu husus il özel idaresi ve belediyeler tarafından denetlenir. İl özel idareleri ve belediyeler, bina otoparklarının kullanımını engelleyici her türlü ihlalleri önlemekle yetkili ve görevlidir.

Otopark Yönetmeliğinin 4. maddesi, otoparkların tespiti ile ilgili ilkeleri düzenlemektedir. Bu ilkeler aşağıdaki gibidir:

  • Binayı kullananların otopark ihtiyacının, bina içinde veya parselinde karşılanması esastır. Parselinde otopark yapılması mümkün olan alanlarda imar parsellerinin büyüklükleri otopark yapımını mümkün kılacak şekilde tespit edilir.

Ancak binaların, imar planı ve mevzuat hükümlerine göre belirlenen ön ve yan bahçe mesafeleri, otopark olarak kullanılamaz.

  • İmar planları hazırlanırken parselinde otopark tesisi mümkün olmayan yerlerde, otopark ihtiyacının karşılanması amacıyla bölge ve genel otopark yerleri belirlenir.

Meskun alanlar, kentsel sit alanları, üzerinde korunacak yapı bulunan parseller, arazinin jeolojik ve topoğrafik yapısı, giriş-çıkış, trafik emniyeti sağlanamaması gibi imar planındaki konumundan kaynaklanan nedenlerle otopark ihtiyacının parselinde karşılanması mümkün olmayan durumlara ilişkin ilkeler, belediye veya il genel meclisi kararı ile belirlenir.

  • Belediye veya il genel meclisi kararı alınması öngörülen hususlarda, İmar Kanunu ve ilgili mevzuat hükümlerine aykırı olmamak ve OtoparkYönetmeliği hükümlerine uyulmak koşuluyla uygulanacak şekli takdire belediye veya il özel idareleri yetkilidir.

Ancak imar planları veya belediye/il genel meclisi kararıyla Otopark Yönetmeliği hükümlerine aykırı kararlar getirilmemesine dikkat edilmelidir.

Belediyelere veya il özel idarelerine tespit yetkisi verilen hususlarda, belediye meclisi veya il genel meclisi kararları alınmayan veya eksik alınan konularda, Çevre ve Şehircilik Bakanlığınca yayımlanan tebliğ hükümlerine uyulur.

  • Binanın ihtiyacı olarak ayrılan otopark alanları, Kat Mülkiyeti Kanununda belirtilen ortak alanlardan olup bu hali ile yönetilir.
  • Otoparkların giriş ve çıkışlarının yeterli olması, iç ve dış trafiği aksatmayacak şekilde düzenlenmesi mecburidir.

Otoparklarda, yangına karşı gereken önlemlerin alınması, özürlülerin kullanımına dönük düzenlemelerin yapılması zorunludur.

Ayrıca, özürlülere ilişkin standartlar da dahil olmak üzere, Türk Standartları Enstitüsünce hazırlanan ilgili tüm standartlara uyulur.

Standartların Otopark Yönetmeliğinde belirlenen ölçü ve miktarlardan daha az olması halinde Yönetmelik hükümleri geçerlidir.

Umumi bina ve bölge otoparkları ile genel otoparkların giriş-çıkış ve asansörlerine en yakın yerlerinde birden az olmamak şartıyla, her 20 park yerinden birinin özürlü işareti konularak özürlüler için ayrılması zorunludur.

1)   Meskenlerde 3 daire için,

2)   Ticari amaçlı yapılar ve büro binalarında 50 m2’ye kadar,

3)   Konaklama tesislerinde;

a) Otellerde 5 oda için,

b) Motellerde oda sayısının %80’i kadar,

c) Hostellerde 5 oda için,

d) Tatil köylerinde 4 oda için,

e) Apart otellerde 2 ünite için,

f) Pansiyonlarda 4 oda için,

g) Termal tesislerde 4 oda için,

h) Kampinglerde 1 ünite için,

ı)    Kırsal turizm tesislerinde 4 ünite için,

i) Diğerlerinde 75 m2’ye kadar,

4)   Yeme, içme, eğlence tesislerinde 50 m2’ye kadar,

5)   Sosyal kültürel ve spor tesislerinde 30 oturma yeri için,

6)   Kongre ve sergi merkezlerinde kapasitesinin%5’i oranında,

7)   Eğitim tesislerinde 400 m2’ye kadar,

8)   Sağlık yapılarında 125 m2’ye kadar,

9)   İbadet yerlerinde 300 m2’ye kadar,

10) Kamu kurum ve kuruluşlarında 100 m2’ye kadar,

11) Sanayi depolama ve toptan ticaret alanlarında 200 m2’ye kadar,

12) Küçük sanayi alanlarında 125 m2’ye kadar,

13) Semt pazarında 100 m2’ye kadar pazar alanı için,

En az 1 araçlık otopark yeri ayrılır.

Otopark ihtiyacı tespit edilirken birim park alanı binek otoları için en az 20 m., kamyon ve otobüsler için manevra alanı hariç olmak üzere en az 50 m. olarak hesaplanır. Ancak, belirlenen otopark miktarları yöre ihtiyaçları göz önünde bulundurularak belediye sınırları içinde belediye meclislerince, dışında ise il genel meclislerince artırılabilir. Otopark sayısı; açık tesislerde parsel alanı üzerinden, diğer yapılarda ise emsal hesabına konu alan üzerinden belirlenir.

İlk yorum yapan olun

Bir yanıt bırakın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak.


*


This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.