Nazım İmar Planı Nedir? Nasıl Hazırlanır ve Onaylanır?

Nazım İmar Planı Nedir? Nazım İmar Planı Tanımı

İmar Kanununun 5. maddesindeki tanıma göre nazım imar planı; varsa bölge veya çevre düzeni planlarına uygun olarak halihazır haritalar üzerine, yine varsa kadastral durumu işlenmiş olarak çizilen ve arazi parçalarının; genel kullanış biçimlerini, başlıca bölge tiplerini, bölgelerin gelecekteki nüfus yoğunluklarını, gerektiğinde yapı yoğunluğunu, çeşitli yerleşme alanlarının gelişme yön ve büyüklükleri ile ilkelerini, ulaşım sistemlerini ve problemlerinin çözümü gibi hususları göstermek ve uygulama imar planlarının hazırlanmasına esas olmak üzere düzenlenen, detaylı bir raporla açıklanan ve raporuyla beraber bütün olan plandır.

Nazım İmar Planı Özellikleri Nelerdir?

Nazım imar planları, genel nitelikte planlardır. Bu planlarda, çeşitli arazi kullanım kararları ile yerleşme alanlarını belirleyen sınırlar şematik olarak gösterildiğinden, bu planlar üzerinden plan mikyası ile ölçü alınamaz, yer tespiti ve uygulama yapılamaz.

Uygulamanın (inşaat ruhsatı verilmesi gibi) yapılabilmesi için 1/1.000 ölçekli uygulama imar planının ve bu plana uygun olarak parselasyon işlemlerinin tamamlanması gerekir. Nazım imar planı bulunmayan bölgelerde uygulama imar planının yapılması mümkün değildir.

Bir planın nazım imar planı olarak kabul edilebilmesi için, adının mutlaka nazım imar planı olması gerekmez. Asıl önemli olan planın adı değil niteliğidir. Başka bir anlatımla, bir plan nazım imar planı niteliklerini taşıyor ise ismi nazım imar planı olmasa bile nazım imar planı olarak kabul edilmesi gerekir.(D.6.D. 12.02.1992, E:1991/2825, K:1992/542)

Bu planların, üst ölçekli plan olan çevre düzeni planlarına uygun olması gerekir. Örneğin çevre düzeni planında “doğal karakteri korunacak yer” olarak ayrılmış bulunan bir yer, nazım imar planında konut ya da sanayi alanına ayrılamaz.

Bu planlar belirli bir süredeki muhtemel gelişmeler (nüfus vb.) göz önünde bulundurularak hazırlanır. İmar Kanununda ve Plan Yapımına Ait Esaslara Dair Yönetmelikte bu süreye ilişkin hüküm bulunmamaktadır. Ancak, öğretide bu sürenin yirmi yıl olarak kabul edilmesi görüşü benimsenmektedir.

Nazım İmar Planı Ölçeği: 1/5000 Ölçek Ne Demek?

Bu planlar için belirlenmiş bir ölçek yoktur. Kentin büyüklüğüne göre 1/2000, 1/5.000, 1/10.000, 1/25.000 ölçekli olabilir.  Plan Yapımına Ait Esaslara Dair Yönetmeliğin 2. maddesine göre nazım imar planlarının 1/2000 veya 1/5.000 ölçekli olarak düzenlenmesi gerekir.

Buna karşılık 5216 sayılı Büyükşehir Belediyesi Kanununun 7/b maddesinde büyükşehir belediyeleri tarafından hazırlanacak nazım imar planlarının 1/5.000 ila 1/25.000 ölçek arasında olacağı ifade edilmiştir. İller Bankası tarafından hazırlanan Teknik Şartlaşmada ise nazım imar planlarının ölçeği; 1/2000, 1/5.000, 1/10.000, 1/25.000, 1/50.000 olarak belirlenmiştir.

Nazım İmar Planı Yetkisi

Nazım imar planlarını hazırlama ve onaylama yetkisi, planı yapılacak yerin, büyükşehir belediyesi sınırları içerisinde olup olmamasına göre değişmektedir. Bu konuda şu yazımıza bakabilirsiniz: Nazım ve Uygulama İmar Planları Yapma ve Uygulama Yetkisi

Nazım İmar Planı Nasıl Hazırlanır?

Nazım imar planları halihazır haritalar üzerine çizilirler. Bu nedenle nazım imar planları hazırlanmadan önce halihazır haritanın yaptırılması, eğer mevcut ise güncellenmesi gerekir. Aksi takdirde, güncel olmayan bir halihazır haritaya dayalı olarak yapılacak imar planları ileride planların uygulanması yönünden sıkıntılar oluşturacaktır.

Nazım imar planı yapılmadan önce, planı yapılacak yer konusunda plan müellifine yardımcı olmak üzere bölgenin sosyal, ekonomik, demografik unsurları, arazi yapısı, gelişme potansiyelleri gibi konularda araştırma yapılır. Yapılan bu araştırmaların sonuçları nazım imar planı raporunda belirtilir.

Nazım imar planının bir parçası olan bu rapor, planın hangi unsurlar dikkate alınarak hazırlanacağını gösteren bir hazırlık belgesi niteliğindedir. Nazım imar planının bu rapor dikkate alınarak hazırlanması gerekir.

Veriler toplandıktan sonra analiz aşamasına geçilir. Veriler ve ulaşılmak istenilen hedefler karşılaştırılarak plan oluşturulur. Nazım imar planları üç kısımdan oluşmaktadır. Bunlardan birincisi, kullanım bölgelerini ve diğer hususları gösteren “plan paftası”dır.

Nazım İmar Planı Gösterimi

Ankara 2023 Nazım İmar Planından alınmış kısmi plan paftası aşağıda gösterilmektedir.

Onay, İlan ve İtiraz

Nazım imar planlarının onayı, ilanı ve bu planlara yapılacak itirazlar uygulama imar planları ile aynıdır. Bu nedenle, bu konuya burada ayrıca değinilmemiştir.

 

İlk yorum yapan olun

Bir yanıt bırakın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak.


*


This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.