İfraz Nedir? Tevhit Nedir? Nasıl Yapılır? Tüm Ayrıntılar

Ayırma ve birleştirme işlemleri İmar Kanununun 15. ve 16. maddeleri ile düzenlenmiştir. 15. maddede;

“(1) İmar planlarına göre yol, meydan, yeşil saha, park ve otopark gibi umumi hizmetlere ayrılan yerlere rastlayan gayrimenkullerin bu kısımlarının ifrazına veya tevhidine izin verilmez.

(2) İmar parselasyon planı tamamlanmış olan yerlerde yapılacak ifraz veya tevhidin bu planlara uygun olması şarttır.

(3) İmar planlarında parsel cepheleri tayin edilmeyen yerlerde yapılacak ifrazların, asgari cephe genişlikleri ve büyüklükleri yönetmelikte belirtilen esaslara göre tespit edilir.

(4) İmar planı dışında kalan alanlarda yönetmeliklerinde tayin edilecek miktarlardan küçük ifrazlara izin verilmez.”

  1. maddede ise

“(1) Belediye ve mücavir alan hudutları içindeki gayrimenkullerin resen veya müracaat üzerine tevhid veya ifrazı, bunlar üzerinde irtifak hakkı tesisi veya bu hakların terkini, bu Kanun ve yönetmelik hükümlerine uygunluğu belediye encümenleri veya il idare kurullarınca onaylanır.

(2) Onaylama işlemi, müracaatın belediyelere veya valiliklere intikalinden itibaren en geç 30 gün içinde sonuçlandırılır ve tescil veya terkini için 15 gün içinde tapuya bildirilir.

(3) Tapu dairesi, tescil veya terkin işlemini bir ay içinde sonuçlandırmak zorundadır.”

hükümleri yer almaktadır.

İfraz Yapmaya Hangi Kurum Yetkili

İfraz-Tevhit Yapmaya Hangi Kurum Yetkili? İfraz-Tevhit İşlemini Kim Yapar?

İş Akış Süreci

Mevzuata ve uygulamaya göre ayırma ve birleştirme işlemlerinde iş akış süreci aşağıdaki gibidir:

Şekil 25 Ayırma ve Birleştirme İşlemlerinde İş Akış Süreci

Maliklerin talebi

Ayırma ve birleştirme işlemleri için öncelikle maliklerin talebi gerekir. Bu talebin nasıl olması gerektiği konusunda şu iki yazımıza bakabilirsiniz:

Belediyeler Parsel Maliklerinin Talebi Olmadan Re’sen İfraz-Tevhit Yapabilir mi?

Hisseli Parselde İfraz-Tevhit İçin Maliklerin Tamamının Başvurusu Gerekir mi?

Harita yaptırılması

Ayırma ve birleştirme işlemleri için malikler tarafından harita yaptırılmış olması gerekmektedir.

2644 sayılı Tapu Kanununun 32. maddesine göre “(1) Planı veya resmi şekilde yapılmış haritası bulunan gayrimenkullerin gerek kazaen ve gerekse rızaen parçalara ayrılmasında harita yapılması mecburidir. (2) Şehir ve kasabaların belediye sınırları içinde olup da tapu fen memuru bulunan yerlerde plan ve haritaya bağlı olmayan gayrimenkullerin parçalara ayrılmasında da harita yapılır. (3) Belediye sınırları dışında bulunan gayrimenkullerden kazai şekilde parçalara ayrılanların haritasını yaptırmak hakimin takdirine bağlıdır.” Bu nedenle, ayırma işlemi yapılabilmesi için öncelikle haritasının yapılması gerekir.

Ayırma işlemi talebe bağlı işlem olduğu için ayrıma haritaları genellikle talep sahibi tarafından serbest çalışan harita ve kadastro mühendisine yaptırılmaktadır. Danıştay, ayırma ve birleştirme işleminin gerçekleştirilmesi için gerekli bilgi ve belgelerin, istemde bulunanlar tarafından hazırlattırılması ve idareye sunulması gerektiği kanaatindedir. Danıştay’a göre idareye bu konuda zorunluluk yüklenemez.

Danıştay 6. Dairesi, 17.05.1995, E:1995/10, K:1995/1984

İfraz ve tevhid işleminin istek üzerine yapılması durumunda, ilgili taşınmazın hissedarlarının tümünün muvafakatinin alınması gerekir. Söz konusu işlemin gerçekleştirilmesi için gerekli bilgi ve belgeleri ifraz ve tevhit isteminde bulunanların hazırlaması ve idareye sunması gerekir. Bu açıdan idareye bir zorunluluk yüklenemez.

3194 sayılı Yasanın 6. maddesinde, belediye ve mücavir alan hudutları içindeki gayri menkullerin resen ve müracaat üzerine tevhit ve ifrazının yapılabileceği, 3194 sayılı Yasanın 18. maddesi Uyarınca Yapılacak Arazi ve Arsa Düzenlemesi ile İlgili Esaslar Hakkında Yönetmeliğin 15. maddesinde arazi ve arsa düzenlemesi yapılmış imar adalarındaki bir veya birkaç parselde, meskun alanlardaki kadastro parsellerinde, maliklerin müracaatı üzerine imar planı ve mevzuatına uygun olmak şartıyla ifraz ve tevhid işlemleri yapılabileceği hükme bağlanmıştır.

Yukarıda da açıklandığı gibi, ifraz ve tevhid işleminin istek üzerine yapılması halinde, ilgili taşınmazın hissedarlarının tümünün muvafakatinin alınmasının gerekeceği, söz konusu işlemin gerçekleştirilmesi için gerekli bilgi ve belgeleri ifraz ve tevhid isteminde bulunanların hazırlanması ve idareye sunması gerektiği, bu açıdan idareye bir zorunluluk yüklenemeyeceği sonucuna ulaşıldığından, aksi yönde değerlendirme sonucu verilen İdare Mahkemesi kararında isabet bulunmamıştır.

Harita yapılabilmesi için ilk önce talep sahibinin veya harita yapmakla görevlendirilen kişinin ilgili kadastro müdürlüğünden parselinin kadastral durumunu temin etmesi gerekir. Daha sonra, belediyeye giderek kadastro parseli ile imar planının çakıştırılmasını talep eder. Kadastro parselinin müstakil bir ya da birkaç imar parseline denk geldiğini öğrenen taşınmaz maliki, bu durumu bir harita ve kadastro mühendisine ayırma haritasına bağlatır.

Ayırma işleminin yapılacağı taşınmaz kadastro görmemiş yerlerde bulunuyorsa, öncelikle sınırlandırma haritasının yapılması gerekir. Bu işlem yapıldıktan sonra ayırma haritalarının düzenlenmesi gerekir. Ayırma haritaları, kadastro teşkilatı tarafından düzenlenebileceği gibi ilgili kamu kuruluşu ya da serbest çalışan harita ve kadastro mühendisi tarafından da yapılabilir.

Ayırma Birleştirme Harcının Tahsili

Harita yapıldıktan sonra ayırma birleştirme harcının belediyeye yatırılması gerekir. Bu konu ile ilgili olarak şu yazımıza bakabilirsiniz: İfraz-Tevhit Masrafları (Harcı)

Encümen Onayı

İmar Kanunu’nun 16. maddesine göre “Onaylama işlemi, müracaatın belediyelere veya valiliklere intikalinden itibaren en geç 30 gün içinde sonuçlandırılır ve tescil veya terkini için 15 gün içinde tapuya bildirilir.”

Bu hükme göre, belediye ve il encümenleri ayırma ve birleştirme taleplerini müracaat gününden itibaren 30 gün içinde sonuçlandırarak, onaylama işlemini takip eden 15 gün içinde ilgili tapu dairesine bildirmek zorundadır.

Dolayısıyla ayırma ve birleştirme dosyasının, belediye veya il özel idaresine intikalinden itibaren otuz gün içinde onaylanması veya reddedilmesi gerekir. Bu süre içerisinde bir karar alınmazsa işlem zımnen reddedilmiş sayılır. Bu işleme karşı da dava açılabilir.

İmar Kanunu’nun 16. maddesinde; belediye mücavir alan sınırları içindeki taşınmazların resen veya müracaat üzerine tevhit ve ifrazı, bunlar üzerinde irtifak hakkı tesisi veya bu hakların terkininin, kanun ve yönetmelik hükümlerine uygun olup olmadığının belediye encümenlerince, belediye ve mücavir alan sınırları dışında ise il encümeni tarafından onaylanacağını hükme bağlanmıştır.

Her ne kadar 16. maddede valilik ibaresi yer alıyor ise de 5302 sayılı İl Özel İdaresi Kanununun yürürlüğe girdiği 2005 yılından itibaren belediye sınırları dışında imar ile ilgili yetkiler il özel idaresine geçtiği için 16. maddede geçen “valilik” ibaresini il özel idaresi olarak anlamak daha doğru olacaktır. Bu nedenle belediye sınırları dışında ayırma işlemlerinin onay mercii il encümenidir.

Bu madde gereğince ayırma ve birleştirme işlemlerini onaylamaya belediye sınırları içerisinde belediye encümeninin, bu sınırlar dışında il encümeninin yetkili olduğu tartışmasızdır. Bu nedenle ayırma işlemlerinin belediye ve il encümeni tarafından incelenerek karara bağlanması gerekir. Bu organlar dışındaki organların (örneğin belediye başkanının) ayırma ve birleştirme işlemlerinde yetkisi bulunmamaktadır.

Karar                                                                                              

Danıştay 6. Dairesi, 21.10.1992, E:1991/1430, K:1992/3817         

Tevhit (birleştirme) konusunda karar vermeye belediye encümeni yetkili bulunduğundan, davacı isteminin belediye başkanlığınca reddine dair işlemde yetki yönünden isabet bulunmadığı nedeniyle mahkemece iptali yolunda karar isabetsizlik görülmediği.

Dava, 2859, 2860, 2861 no.lu parsellerin (a), 2869, 2870, 2871 no.lu parsellerin (b) parseli olarak tevhid edilmesine ilişkin istemin reddine dair davalı idare işleminin iptali istemiyle açılmış, İdare Mahkemesince; mahkemece mahallinde yaptırılan keşif ve bilirkişi incelemesi sonucunda düzenlenen bilirkişi raporunda dava konusu parsellerin imar planı bütünlüğünü bozmadan tevhidinin mümkün olduğunun belirtildiği, öte yandan 3194 sayılı İmar Kanununun 16.maddesi gereğince tevhide ilişkin karar vermeye yetkili organın belediye encümeni ve İl İdare Kurulu olduğu, dava konusu işlemin ise belediye başkanlığınca tesis edildiği, bu nedenle tesis edilen işlemde yetki yönünden mevzuata uyarlık bulunmadığı gerekçesiyle dava konusu işlem iptal edilmiş, karar davalı idarece temyiz edilmiştir.

Dosyanın incelenmesinden, dava konusu işlemin 3194 sayılı İmar Kanunun 16. maddesi uyarınca yetkili organ olan belediye encümenince yapılmayıp, belediye başkanlığınca tesis edildiği anlaşıldığından tesis edilen işlemin yetki yönünden iptali yolunda verilen mahkeme kararında isabetsizlik görülmemiştir.

                                                                                                          

Aynı şekilde belediye meclisinin ayırma ve birleştirme işlemleri konusunda karar verme yetkisi yoktur (Danıştay 6. Dairesi, 18.05.1983, E:1980/2838, K:1983/2249).

İfraz-Tevhit İşleminin Tapuya Tescili

Encümen onayından sonra ifraz dosyası kadastro kontrolünden geçer ve sonrasında tapuya tescil edilir.

İlk yorum yapan olun

Bir yanıt bırakın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak.


*


This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.