İmar Planlarına Nasıl Dava Açılır? Nerede Dava Açılır? Dava Açma Süresi Nedir?

Makalemizi paylaşır mısınız?

İmar planları düzenleyici işlem oldukları için idari yargıda imar planlarına dava açılabilir. Uygulamada en çok merak edilen konular, imar planlarına karşı nerede ve nasıl dava açılacağı, ayrıca imar planlarına dava açma süresinin ne olduğudur. 

2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 14. maddesi iptal davasının ön koşullarını düzenlemektedir. Madde hükmüne göre idari yargı yerlerine verilen dava dilekçeleri, Danıştay’da daire başkanının görevlendireceği bir tetkik hakimi, idare ve vergi mahkemelerinde ise mahkeme başkanı veya görevlendireceği bir üye tarafından; a) Görev ve yetki, b) İdari merci tecavüzü, c) Ehliyet, d) İdari davaya konu olacak kesin ve yürütülmesi gereken bir işlem olup olmadığı, e) Süre aşımı, f) Husumet, g) 3 ve 5. maddelere uygun olup olmadıkları, yönlerinden sırasıyla incelenir.

Bu koşullara iptal davalarının ön koşulları denilmektedir. Sırasıyla bu koşulları inceleyelim.

A. İmar Planlarına Karşı Nerede Dava Açılır?

İmar planları, düzenleyici idari işlem niteliğinde oldukları için bunların iptali istemiyle açılan davalar idari yargıda görülür. Bu konuyla ilgili olarak şu yazımıza bakabilirsiniz: İmar Planlarına Karşı Açılacak Davalarda Görevli Yargı ve Yetkili Mahkeme

C. İmar Planlarına Karşı Kimler Dava Açabilir?

İdari işlemlerin hukuka uygunluğunun yargı yoluyla denetimini amaçlayan iptal davasının görüşülebilmesinin ön koşullardan biri olan “dava açma ehliyeti”, her idari işleme karşı herkes tarafından iptal davası açılmasının idare ile işlemlerinde istikrarsızlığa neden olmaması ve idarenin işleyişinin buna bağlı olarak olumsuz etkilenmemesi amacıyla dava konusu edilecek işlem ile dava açacak kişi arasında belli ölçütler içinde menfaat ilişkisinin varlığını ifade etmektedir. Bu konuyla ilgili olarak şu yazımıza bakabilirsiniz: İmar Planlarına Karşı Kimler Dava Açabilir?       

D. İmar Planlarına Karşı Açma Süresi

Bu konuyla ilgili olarak şu yazılarımıza bakabilirsiniz: İmar Planlarına Karşı Dava Açma Süresi

E. İşlemin Kesin ve Yürütülmesi Zorunlu İşlem Olup Olmadığı

Bir idari işlemin iptal davasına konu olabilmesi için kesin ve yürütülmesi zorunlu bir işlem olması gerekir. Bu nitelikte olmayan hazırlık işlemleri iptal davasına konu edilemezler. Örneğin belediye meclisinin imar planı yapılması konusundaki hazırlıklara başlanılması yönündeki işlemi bir hazırlık işlemi niteliğinde olduğu için iptal davasına konu edilemezler. Keza, bilgi ve belge toplamak için kamu kurumlarıyla yapılan yazışmalar da kesin ve yürütülmesi zorunlu işlem değildir.

Buna karşılık imar planları kesin ve yürütülmesi zorunlu bir işlem niteliğinde oldukları için iptal davasına konu edilebilirler. Keza, idarelerin, Mekânsal Planlar Yapım Yönetmeliğinin 31. maddesi gereğince; mülkiyet durumu, belge eksikliği, müellif şartı kapsamında planların teklif sahiplerine eksiklikler tamamlatılmak üzere iade edilmesine ilişkin işlemleri de kesin ve yürütülmesi zorunlu işlemdir.

Bu konuda şu yazımıza bakabilirsiniz: İlan Edilmeyen Planlara Karşı Dava Açılabilir mi?

F. İmar Planlarında Kime Dava Açılır?

İmar planları, belediye meclisi ile il genel meclisi tarafından onaylanmaktadır. Ancak, imar planlarının iptali istemi ile açılacak davalarda husumetin belediye meclisine ya da il genel meclisine yöneltilmesine imkan yoktur. Çünkü bu organların, belediyeyi ve il özel idaresini temsile yetkileri yoktur. Belediyeyi temsil yetkisi, Belediye Kanununun 37. maddesi gereği belediye başkanına; il özel idaresini temsil yetkisi İl Özel İdaresi Kanununun 29. maddesi gereği valiye aittir. Bu nedenle, iptal davalarında husumetin belediye başkanlığına veya il özel idaresini temsilen valiliğe yöneltilmesi gerekir.

Bakanlıklar tarafından onaylanan imar planlarına karşı ilgili bakanlık hasım gösterilerek dava açılması gerekir.

G. Birden Fazla İdari İşleme Karşı Tek Dilekçe ile Dava Açılması

2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu’nun 5. maddesine göre aralarında maddi veya hukuki yönden bağlılık ya da sebep – sonuç ilişkisi bulunan birden fazla işleme karşı bir dilekçe ile de dava açılabilir. Örneğin imar planına dayanılarak yapılan kamulaştırmalarda kamulaştırma işlemi ile imar planı arasında maddi ve hukuki bağlılık ve sebep-sonuç ilişkisi bulunduğu (kamulaştırmanın sebebini imar planı teşkil eder) ve her iki işleme karşı tek dilekçe ile dava açılabileceği kabul edilmektedir. Bu konuda Danıştay 6. Dairesinin 24.09.1987 tarihli ve E:1987/1002, K:1987/835 kararına bakılabilir. Aynı şekilde parselasyon işlemi ile imar planı arasında maddi ve hukuki bağlılık bulunduğu için bu iki işleme de tek dilekçe ile dava açılabilir.

Keza, aynı kişinin mülkiyetinde bulunan birden fazla taşınmaz için tek dilekçe ile dava açılması mümkündür. Buna karşılık, farklı kişilerin mülkiyetinde bulunan taşınmazlar için ayrı dilekçeler ile dava açılması gerekir.

Danıştay 6. Dairesi, 22.10.1986, E:1986/1018, K:1986/8 Farklı kişilerin mülkiyetinde bulunan taşınmazlar için ayrı dilekçeler ile dava açılması gerektiği. Dava, parsellerin park alanı olarak belirlenmesine ilişkin imar planı değişikliği işlemine vaki itirazın reddi yolundaki belediye meclisi kararının iptali dileğiyle açılmış, İdare Mahkemesince 577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 5.maddesinde birden fazla şahsı ilgilendiren, işlemden dolayı müşterek dilekçe ile dava açılabilmesinin hak veya menfaatte iştirak ile maddi ve hukuki sebeplerde birlik bulunması koşuluna bağlandığı, olayda ise dava konusu parsellerin ayrı parseller olması nedeniyle ortada maddi bakımdan birlik bulunmadığı, gerekçesiyle dava dilekçesi, her davacı tarafından kendi parseli ile ilgili ayrı dava açılmak üzere reddedilmiş, karar davacılar tarafından temyiz edilmiştir. Dava dilekçesinin yukarıda özetlenen gerekçeyle reddi yolundaki temyize konu İdare Mahkemesi kararında, (…) bozma nedenlerinden hiçbirisi bulunmadığından, bozma istemi yerinde görülmeyerek anılan mahkeme kararının onanmasına karar verildi.

İmar Planına Dava Dilekçesi Örneği

İmar planlarında dava açmak için şu yazımızdaki dilekçe örneğini kullanabilirsiniz: İmar Planına Dava Dilekçesi Örneği

İmar Planlarının İptal Nedenleri ve Muhtemel Hukuka Aykırılık Nedenleri

İdari yargı imar planlarındaki hukuka aykırılık nedenlerini dikkate alarak, açılan davanın kabulüne veya reddine karar verecektir. İmar planlarındaki hukuka aykırılık nedenleri konusunda şu yazımıza bakabilirsiniz: İmar Planlarının İptal Nedenleri ve Muhtemel Hukuka Aykırılık Nedenleri

İmar Planlarına Karşı Açılacak Davaların Karara Bağlanmasında Dikkat Edilecek Hususlar

İmar planlarına karşı idari yargıda açılan davalar yukarıda açıklanan hususlar dikkate alınarak idari işlemin unsurları (yetki, şekil, sebep, konu, maksat) bakımından incelenerek karara bağlanır. Bu karara bağlama esnasında dikkat edilmesi gereken hususlar konusunda şu yazımıza bakabilirsiniz: İmar Planlarına Karşı Açılacak Davaların Karara Bağlanmasında Dikkat Edilecek Hususlar

Milli Emlak Kitabı

İmar Planı İptal Edilirse Ne Olur?

İmar planının ve plan değişikliklerinin iptalinin iki yönden etkisi söz konusudur. Öncelikle o alanda imar planlarının ve inşaatların hukuki durumu etkilenir. İmar planı veya plan değişikliklerinin iptalinin imar planlarına ve mevcut inşaat ruhsatlarına etkisi konusunda şu yazımıza bakabilirsiniz: İmar Planları ve Plan Değişiklikleri İptal Edilirse Ne Olur? Mevcut Ruhsatların Durumu?

Ayrıca imar planı iptal edilirse o bölgedeki taşınmazların değeri de bundan etkilenir. İmar planı veya plan değişikliklerinin iptalinin taşınmaz değerlerine etkisi konusunda şu yazımıza bakabilirsiniz: İmar Planlarının ve Parselasyon İptalinin Sonuçları ve Taşınmaz Değerine Etkisi

İmar Planlarına Nasıl Dava Açılır? Nerede Dava Açılır? Dava Açma Süresi Nedir?
Makalemizi paylaşır mısınız?
Suat Şimşek, Daire Başkanı (Milli Emlak Genel Müdürlüğü) hakkında 2463 makale
Daire Başkanı (Milli Emlak Genel Müdürlüğü), Çevre ve Şehircilik Bakanlığı Müfettişi, (önceden) Milli Emlak Kontrolörü

İlk yorum yapan olun

Bir yanıt bırakın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak.


*


This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.