Hazine Arazilerinin İşgalcilerine Satışı – 2021

Makalemizi paylaşır mısınız?

Hazine’ye Ait Tarım Arazilerinin İşgalcilerine Satışı

5 Aralık 2017 tarihli ve 30261 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan 7061 sayılı Bazı Vergi Kanunları ile Diğer Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun ile 4706 sayılı Kanun’un 4. maddesine eklenen 12. fıkra ile Hazine’ye ait tarım arazilerinin satışı düzenlendi.

Buna göre 26/4/2012 tarihi itibarıyla belediye ve mücavir alan sınırları içinde yer alan ve imar planı bulunmayan veya imar planında tarımsal amaca ayrılan Hazineye ait tarım arazileri, 30/3/2014 tarihi itibarıyla en az üç yıldan beri tarımsal amaçla kiralayan ve kira sözleşmesi halen devam eden kiracıları veya bu arazileri aynı süreyle tarımsal amaçla kullanan ve kullanımlarının halen devam ettiği belirlenen kullanıcıları ya da paydaşlarına satılabilecek.

Bu maddenin uygulanmasıyla ilgili olarak da 31.12.2017 tarihli Resmi Gazete’de yayımlanan 382 sayılı Milli Emlak Genel Tebliği (Belediye Sınırları İçindeki Hazine’ye Ait Tarım Arazilerinin Satışı daha önceden yapılan kanuni düzenlemenin detayları açıklanmıştır.

İşte bu iki düzenlemeye göre belediye ve mücavir alan sınırları içindeki Hazine’ye ait tarım arazilerinin satışıyla ilgili olarak merak edilen her şeyi derledik… Bu kapsamda belediye sınırları içindeki hazineye tarım arazilerinin satışında son durum, hazine arazilerinin satışı nasıl yapılır, hazine arazilerinin satışı ne zaman yapılacak, hazine arazilerinin satışı uzatıldı mı gibi sorulara cevap vereceğiz. Yazımızda hazineye ait tarım arazileri doğrudan satış başvuru dilekçesi de yer almaktadır. Bu yazıda aşağıdaki konu başlıklarıyla ilgili bilgiler bulacaksınız. NOT: DETAYLARI ÖĞRENMEK İSTEDİĞİNİZ KONUDAKİ LİNKLERE TIKLAYINIZ

Hazine’ye Ait Tarım Arazilerinin Satışında “Hazine Taşınmazı” Ne Demek?

4706 sayılı Kanun‘un 4. maddesinin 12. fıkrası ve 382 sayılı Milli Emlak Genel Tebliği kapsamında Hazine’ye ait tarım arazileri satılabilmektedir. Tarım arazisi niteliğinde olması ve fiilen tarımsal amaçla kullanılması koşuluyla tapudaki vasıflarına bakılmaksızın (taşlık, kayalık, çalılık gibi) Hazinenin özel mülkiyetindeki taşınmazlar tarım arazisi olarak satılabilir. Bununla birlikte bazı durumlarda Hazine adına tescilli parselin tapu sicilindeki vasfının 4342 sayılı Mera Kanunu kapsamında kalan yerlerden (örneğin mera, çayır vb.) gibi olduğu görülmektedir. Bunların satışı yapılmadan önce 4342 sayılı Kanun kapsamında kalıp kalmadığını belirleme açısından Mera Komisyonlarından görüş alınması uygun olacaktır. 

Taşınmazın tapuda Hazine adına tescilli olması zorunlu değildir. İmar ve ihya edilerek tarım arazisi niteliği kazandırılan ve fiilen tarımsal amaçla kullanılan taşlık, kayalık, çalılık gibi tescil harici Devletin hüküm ve tasarrufu altındaki yerler de ilgili mevzuatı uyarınca tescil edildikten sonra bu kapsamda satılabilir. Tebliğe göre Hazineye ait tarım arazilerinden henüz kadastrosu yapılmayan yerler kadastrosu yapıldıktan, tescil harici olanlar ile kadastro gören yerlerden iken tescil harici bırakılan yerler tapuda Hazine adına tescil edildikten sonra bu Tebliğ kapsamında değerlendirilir.

Ayrıca, Hazine veya şahıslar tarafından açılan davalar sonucunda 30/3/2014 tarihinden sonra Hazine adına tescil edilen taşınmazlar da bu kapsamda değerlendirilebilir.

Dikkat etmek gerekir ki; 30/3/2014 tarihinden sonra tescil edilen Hazine parsellerinde, kullanım şartı, parselin tescilsiz olduğu dönem de dikkate alınarak değerlendirilir. Yani 30/3/2014 tarihinden sonra Hazine adına tescil edilen parsellerin de tescilsiz olduğu 30/3/2014 tarihinde kullanılıyor olması gerekmektedir.

4342 sayılı Mera Kanunu’na göre meraların tahsis amacı değiştirilip tapuda Hazine adına tescil edilmediği sürece satışı mümkün değildir. Meraların tahsis amacı değişikliğinin hangi hallerde yapılabileceği ise aynı Kanun’un 14. maddesinde sayılmıştır. Tarım arazisi olarak kullanmak, bunlar arasında yer almamaktadır. Bu nedenle, verilen bilgiler ışığında, kamu orta malları sicilinde kayıtlı olan ve tarım arazisi olarak kullanılan meraların satışı mümkün görünmemektedir.

Hazine’ye Ait Tarım Arazilerinin Satışı Başvurusu Nereye Yapılır?

Hazineye ait tarım arazilerini satın almak isteyenlerin, başvuru süresi içerisinde bu taşınmazları doğrudan satın almak için ilçelerde kaymakamlık bünyesindeki milli emlak şefliklerine (eğer ilçede Milli Emlak Müdürlüğü var ise Müdürlüğe), illerde ise Çevre ve Şehircilik İl Müdürlüğü bünyesindeki Milli Emlak Müdürlüklerine (Milli Emlak Dairesi Başkanlığı olan illerde Daire Başkanlığına) başvurmaları gerekmektedir. Hazine’ye Ait Tarım Arazilerinin Satışında Başvurular Nereye Yapılacak? Başvuruda İstenilen Belgeler? Başvuru Süresi?

Hazine’ye Ait Tarım Arazilerinin Satışında Kimler Hak Sahibi Sayılıyor?

Hazineye ait tarım arazilerini en az üç yıldan beri tarımsal amaçla kiralayan ve kira sözleşmesi halen devam eden kiracıları veya bu arazileri aynı süreyle tarımsal amaçla kullanan ve kullanımlarının halen devam ettiği belirlenen kullanıcıları ya da paydaşlarından; bu fıkranın yürürlüğe girdiği tarihten itibaren bir yıl içerisinde bu arazileri doğrudan satın almak için başvuruda bulunan ve tespit ve tebliğ edilen rayiç bedeli itiraz ve dava konusu etmeksizin kabul edenler bu fıkraya göre hak sahibi sayılır. Bu konu şu yazımızda irdelenmiştir: Hazine’ye Ait Tarım Arazilerinin Satışında Kimler Hak Sahibi Sayılıyor? Hak Sahipliği Devredilebilir mi? Akdi Halefiyet Var mı? 

Hazine’ye Ait Tarım Arazilerinde Satış Şartları

Kanun ve buna ilişkin tebliğler Hazine tarım arazilerinin satılını belirli koşullara bağlamıştır. Buna göre; belediye ve mücavir alan sınırları içinde yer alan ve imar planı bulunmayan veya imar planında tarımsal amaca ayrılan Hazineye ait tarım arazileri, 30/3/2014 tarihi itibarıyla en az üç yıldan beri tarımsal amaçla kiralayan ve kira sözleşmesi halen devam eden kiracıları veya bu arazileri aynı süreyle tarımsal amaçla kullanan ve kullanımlarının halen devam ettiği belirlenen kullanıcıları ya da paydaşlarına satılabilmektedir. Bu konuda şu yazımıza bakabilirsiniz: Hazine’ye Ait Tarım Arazileri Satış Şartları 

Hazine’ye Ait Tarım Arazileri Hisseli Olarak Satılabilir mi?

Hazine’ye Ait Tarım Arazilerinin Satışında Satılabilecek ve Satılamayacak Taşınmazlar

Bu konuda şu yazımıza bakınız: Hazine’ye Ait Tarım Arazilerinin Satışında Satılabilecek ve Satılamayacak Taşınmazlar

Hazine’ye Ait Tarım Arazilerinin Satışında “Sürekli İkamet Amaçlı Konut” Ne Anlama Geliyor?

Hazine’ye Ait Tarım Arazileri Satış Bedeli

6292 sayılı Kanun’un 12. maddesinin 4. fıkrası belediye ve mücavir alan sınırları dışındaki tarım arazilerinin satış bedelini düzenlemektedir. Bu hükme göre, “bu madde kapsamında doğrudan hak sahiplerine satılacak Hazineye ait tarım arazilerinin satış bedeli, 6. maddenin dördüncü fıkrasının dördüncü cümlesinde belirtilen şekilde kullanılanlar için rayiç bedelin yüzde ellisidir, bu şekilde satılan tarım arazilerinin sonradan farklı amaçla kullanılması hâlinde aynı cümlede belirtilen şekilde işlem yapılır. Bu tarım arazilerinin satışında da, bu Kanunda belirtilen satış ve ödeme şartları uygulanır.” Bu konuda şu yazılarımıza bakabilirsiniz:

Hazine’ye Ait Tarım Arazilerinin Satış Bedeli Nasıl Ödenecek? Taksitle Ödeme Var mı?

Hazineye Ait Tarım Arazileri Hangi Bedelden Satılacak? İndirim ve Taksitle Ödeme Var mı?

Diğer Hususlar

a) Tarım Arazilerinin Satışından Belediyelere/İl Özel İdarelerine ve VGM’ye Pay Verilmemesi

4706 sayılı Kanun’un 4. maddesinin 13. fıkrasına göre Hazineye ait tarım arazilerinin satışından elde edilen gelirler hakkında 5 inci maddenin beşinci fıkrası hükmü uygulanmaz.

Milli Emlak Kitabı

382 sayılı Milli Emlak Genel Tebliğinin 19. maddesinin 3. fıkrasında ise “Bu Tebliğ kapsamındaki tarım arazilerinin satışından elde edilen gelirlerden, Kanunun 5 inci maddesinin beşinci fıkrası kapsamında belediyelere ve il özel idarelerine pay verilmez ayrıca 19/4/2012 tarihli ve 6292 sayılı Orman Köylülerinin Kalkınmalarının Desteklenmesi ve Hazine Adına Orman Sınırları Dışına Çıkarılan Yerlerin Değerlendirilmesi ile Hazineye Ait Tarım Arazilerinin Satışı Hakkında Kanunun 10 uncu maddesinin ikinci ve üçüncü fıkraları uygulanmaz.” hükmü yer almaktadır.

Buna göre Hazineye ait tarım arazilerinin satışından elde edilen gelirlerden Kanunun 5 inci maddesinin beşinci fıkrası kapsamında belediyelere ve il özel idarelerine pay verilmeyecektir.

Ayrıca 6292 sayılı Orman Köylülerinin Kalkınmalarının Desteklenmesi ve Hazine Adına Orman Sınırları Dışına Çıkarılan Yerlerin Değerlendirilmesi ile Hazineye Ait Tarım Arazilerinin Satışı Hakkında Kanunun 10 uncu maddesinin ikinci ve üçüncü fıkralarında sırasıyla şu hükümler yer almaktadır:

“(2) Bu Kanunun uygulamasından elde edilen gelirlerin yüzde üçünü geçmemek üzere Bakanlar Kurulunca
belirlenecek miktar, genel bütçe gelir ve gider hesaplarıyla ilişkilendirilmeksizin tahsilini takip eden ay sonuna kadar yatırım amacıyla kullanılmak üzere Vakıflar Genel Müdürlüğü muhasebe birimi hesabına ödenir. Kalan tutarın yüzde doksanını geçmemek üzere Bakanlar Kurulu kararıyla belirlenen orana karşılık gelen bölümü, ilgili yıl genel bütçesinin (B) işaretli cetvelinde özel gelir, kalanı ise gelir olarak öngörülür ve gelir gerçekleşmesine bağlı olarak özel gelir veya gelir kaydedilir.

(3) İlgili yıl genel bütçesinin (B) işaretli cetvelinde özel gelir olarak tahmin edilen söz konusu tutarlar karşılığı, Çevre
ve Şehircilik Bakanlığı bütçesinde afet riski altındaki alanların dönüştürülmesinde kullanılmak üzere özel ödenek öngörülür. Genel bütçenin (B) işaretli cetveline gelir kaydedilecek tutarlar karşılığı, nakledilecek orman köylülerine ait taşınmazların kamulaştırılması, 2/A alanlarının ıslah, imar ve ihyası, iskânı, orman köylülerinin kalkınmalarının desteklenmesi, 2/A ve 2/B alanlarının en az iki katı verimsiz orman alanlarının ıslahı ve yeni orman alanlarının tesisi için kullanılmak üzere Orman Genel Müdürlüğü bütçesinde gerekli ödenek öngörülür.

382 sayılı Milli Emlak Genel Tebliği gereğince belediye ve mücavir alan sınırları içindeki tarım arazilerinin satışından Vakıflar Genel Müdürlüğüne pay verilmeyeceği gibi OGM için ödenek de öngörülmeyecektir.

b) 4070 sayılı Kanun Kapsamında Satılan Hazine Taşınmazlarında Konulan Şerhler

4070 sayılı Kanun’un 10. maddesine göre “Bu Kanuna göre satılan tarım arazileri on yıl süre ile tarım dışı amaçlarla kullanılamaz, bu husus tapu kütüğünün beyanlar hanesine yazılır. Bu süre sonunda tarım dışı amaçla kullanım Tarım ve Köyişleri Bakanlığından alınacak izne tâbidir.” Bu şerhin kaldırılıp kaldırılmayacağı konusunda şu yazımıza bakınız: 4070 sayılı Kanun Kapsamında Satılan Hazine Taşınmazlarında Konulan Şerhler Kaldırılabilir mi?

c) Satılan Tarım Arazilerinin İmar Planında Tarım Dışı Amaca Ayrılması

1. Belediye ve Mücavir Alan Sınırları İçinde Satılan Tarım Arazilerinin İmar Planında Tarım Dışı Amaca Ayrılması

4706 sayılı Kanun’un 4. maddesinin 12. fıkrasında “Satılan tarım arazilerinin satış tarihinden itibaren yirmi yıl içerisinde imar planında tarım dışı amaca ayrılması halinde, güncel rayiç bedeli ile satış tarihinden itibaren Yİ-ÜFE (bir önceki yılın aynı ayına göre değişim) oranında artırılarak güncellenen rayiç bedeli arasındaki fark, bu fıkradaki hükümlere göre en son kayıt malikinden tahsil edilir, bu hususta tapu kütüğüne gerekli belirtme yapılır. ” hükmü yer almaktadır.

382 sayılı Milli Emlak Genel Tebliğinin 18. maddesine göre, satılan Hazineye ait tarım arazilerinin tapu kütüğüne “Taşınmaz satış tarihinden itibaren otuz yıl içerisinde 1/5000 veya 1/1000 ölçekli imar planında tarım dışı amaca ayrılırsa, taşınmazın güncel satış bedeli ile satış tarihinden itibaren TÜFE (bir önceki yılın aynı ayına göre değişim) oranında artırılarak güncellenen bedel arasındaki fark, 4706 sayılı Kanunun 4 üncü maddesinin onikinci fıkrası hükümlerine göre en son kayıt malikinden tahsil edilir. Ayrıca taşınmaz bu süre içerisinde üç yıl aralıksız olarak tarımsal amaçla kullanılmaz ise, satış işlemi iptal edilir, taşınmaz resen Hazine adına tescil edilir ve ödenen bedel faizsiz olarak kayıt malikine iade edilir.” şeklinde belirtme konulur.

Satılan Hazineye ait tarım arazilerinin satış tarihinden itibaren otuz yıl içerisinde 1/5000 veya 1/1000 ölçekli imar planında tarım dışı amaca ayrılması halinde, güncel satış bedeli ile satış tarihinden itibaren TÜFE (bir önceki yılın aynı ayına göre değişim) oranında artırılarak güncellenen bedel arasındaki fark, bu Tebliğde belirtilen hükümlere göre peşin veya taksitle en son kayıt malikinden tahsil edileceğinden satışı gerçekleştirilen tarım arazilerinin bulunduğu alandaki imar planı çalışmaları İdarece takip edilir.

Ayrıca, satılan Hazineye ait tarım arazilerinin satış tarihinden itibaren otuz yıl içerisinde nadasa bırakılma süresi hariç aralıksız olarak üç yıl tarımsal amaçla kullanılmaması halinde satış işlemi iptal edilerek, taşınmaz resen Hazine adına tescil edileceğinden ve ödenen bedel faizsiz olarak kayıt malikine iade edileceğinden satışı yapılan taşınmazların bu kapsamda takip ve tespiti İdarece yıllık olarak yapılır. Nadasa bırakılan arazilerde nadas süresi, kullanım süresine dâhil olacak şekilde dikkate alınır. Taşınmazların nadasa bırakılma durumu ve süresine ilişkin gerektiğinde ilgili tarım ve orman müdürlüğünün görüşü alınabilir.

TÜFE oranı uygulanarak güncellenen satış bedeli, satış tarihinden itibaren bir önceki yılın aynı ayına göre değişim oranında artırılarak hesaplanacak olup, bu hesaplamada ay kesirleri dikkate alınmaz, yıl kesirlerinde ise kesirsiz ayların ortalaması uygulanır.

Bu taşınmazların satış tarihinden itibaren otuz yıl geçmesi veya belirtilen mali yükümlülüklerin taşınmazın en son kayıt maliki tarafından yerine getirilmesi halinde, tapu kütüğüne konulan belirtmeler İdarece kaldırılır.

2. Belediye ve Mücavir Alan Sınırları Dışında Satılan Tarım Arazilerinin Planda Tarım Dışı Amaçla Kullanılması

355 sayılı Milli Emlak Genel Tebliğine göre bu şekilde satılan taşınmazın sonradan farklı amaçla kullanılması halinde, taşınmazın satış tarihi itibariyle rayiç bedelinin yüzde yetmişi üzerinden hesaplanacak bedel esas alınarak aradaki fark kanuni faiziyle birlikte, Devlet İhale Kanununun 75. maddesi uyarınca ve Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun hükümleri gereğince ecrimisilin tarh, tahakkuk ve tahsiline ilişkin usullere göre son kayıt malikinden tahsil edilir.

3. Satılan Tarım Arazilerinin Üç Yıl Aralıksız Olarak Tarımsal Amaçla Kullanılmaması

Gerek 355 sayılı Milli Emlak Genel Tebliği ve gerekse 382 sayılı Milli Emlak Genel Tebliğine göre, satılan tarım arazilerinin satış tarihinden itibaren otuz yıl içerisinde tarım arazilerinin üç yıl aralıksız olarak tarımsal amaçla kullanılmaması hâlinde, satış işlemi iptal edilir, taşınmaz resen Hazine adına tescil edilir ve ödenen bedel faizsiz olarak kayıt malikine iade edilir. Bu hususlarda tapu kütüğüne gerekli belirtme yapılır. Bu taşınmazların satış tarihinden itibaren otuz yıl geçmesi veya belirtilen mali yükümlülüklerin taşınmazın en son kayıt maliki tarafından yerine getirilmesi halinde, tapu kütüğüne konulan belirtmeler İdarece kaldırılır.

d) Üç Yıl Boyunca İşletilmeyen Toprakların Geri Alınması

Bu konuda şu yazımıza bakınız: Üç Yıl Boyunca İşletilmeyen Toprakların Geri Alınması: Tarihsel Bir Değerlendirme

2/B ve Tarım Arazilerinden Ecrimisil Alınır mı?

Bu konuda şu yazımıza bakınız: 6292 sayılı Kanun Kapsamında Başvuru Yapılan 2/B ve Tarım Arazilerinden Ecrimisil Alınır mı?

Hazine Arazilerinin İşgalcilerine Satışı – 2021/Tüm Konular
Makalemizi paylaşır mısınız?
Suat Şimşek, Daire Başkanı (Milli Emlak Genel Müdürlüğü) hakkında 2463 makale
Daire Başkanı (Milli Emlak Genel Müdürlüğü), Çevre ve Şehircilik Bakanlığı Müfettişi, (önceden) Milli Emlak Kontrolörü

1 yorum

Bir yanıt bırakın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak.


*


This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.